شفقنا افغانستان- نیویورک تایمز نوشت: در شمال افغانستان، نزاع بر سر عکسهای معاون رییس جمهور آتش تنشها میان دو قدرتمندترین مردان منطقه را برافروخته است؛ چیزی که تنشهای سیاسی داخلی را در حالی نشان میدهد که حکومت با چالش مبرم تهاجم طالبان مواجه است.
روز سه شنبه، صدها معترض در شهر شمالی مزار شریف، مرکز ولایت بلخ، راهپیمایی و ابزار خشم کردند که عکسهای عبدالرشید دوستم، معاون رییس جمهور و رهبر جناح اوزبیک در شمال از دو بلبورد کلان در قلب این شهر برداشته شده است. معترضان، عطا محمد نور، سرپرست این ولایت و رقیب دیرینه آقای دوستم را متهم کردند و گفتند مردانی که عکسها را پایین آوردند، از موترهای رسمی پولیس در زمانی استفاده کردند که برای جشن سال نو فارسی اقدامات شدید امنیتی اتخاذ شده بود.
آقای نور که حامیان او نیز به جادهها ریخته بودند، این اتهامات را رد کرد. با این وجود، این وضع نگرانیها از بازگشت دشمنیهای صریح جناحها که در بدترین حالت، کشور را به جنگ داخلی فاجعه بار دهه ۱۹۹۰ کشاند، افزایش داده است. ملیشههای مرتبط با این دو مقام تا سال ۲۰۰۳، زمانی که سازمان ملل متحد کمپاین خلع سلاح را انجام داد و آقای نور قدرتش را بهعنوان والی ولایت بلخ و منابع سودآور آن تحکیم بخشید، به جنگ متناوب شان ادامه دادند.
یک مقام ارشد نزدیک به رییس جمهور غنی که نخواست نامش فاش شود؛ به دلیل این که اجازه اظهار نظر در رسانههای خبری را نداشت، گفت رییس جمهور به معاون و والیاش پیام قویای فرستاده است: اگر در حکومت هستید، مانند دولتمردان عمل کنید.
تعدادی از باشندگان مزار شریف میگویند که نگرانند دو جناح به خشونت رو بیاورند. رحیم شاه، ۲۹ ساله، که در مزار شریف پرده میفروشد، در یک مصاحبه تیلفونی گفت: «تنها چیزی که آنها به آن اهمیت میدهند شهرت خودشان و منابع شخصی شان است و در این میان مردم فقیر رنج میبرند». آقای شاه گفت کار و بار روز سه شنبه تعطیل بود و بسیاری از دکانها از ترس خشونت بسته بودند. «تمام زندگی من، امید من، به دکانم گره خورده است. اگر اتفاقی برای دکانم بیافتد، همه چیز را از دست خواهم داد».
این اولین باری نیست که کشمکشها بر سر چیزی که ظاهراً به اندازه یک عکس جزیی است، حکومت ائتلافی افغانستان را تهدید میکند؛ حکومتی که پس از انتخابات تقلبآمیز ۲۰۱۴ با پا درمیانی ایالات متحده تشکیل شد. خشمهای بهجا مانده از این انتخابات – میان حامیان آقای غنی که رییس جمهور شد و عبدالله عبدالله که برایش پست ریاست اجراییه حکومت ساخته شد – دو طرف را روی کوچکترین مسایل ناراحت نگهداشته است. این روابط پر تنش بار مسئولیت حکومتی را که با چالشهای ستیزهجویان جسورتر و یک بحران اقتصادی مواجه است، سنگینتر کرده است.
نیکولاس هیسم، نماینده ویژه سازمان ملل متحد برای افغانستان، اخیراً با پیش شرط «بقای» حکومت در سال ۲۰۱۶، مدیریت «نخبگان سیاسی زودرنج و چندپارچه» را در فهرست چالشهای افغانستان، پس از امنیت و اقتصاد قرار داد.
تنشها در بلخ تداوم مشکلات سیاسیای است که با انتخابات بهوجود آمدند. آقای نور که یکی از حامیان اصلی آقای عبدالله بود، گفته است که از پیروزی نامزد مورد حمایت او با تقلب جلوگیری شده است و اکنون تیم رییس جمهور تلاش دارد آقای عبدالله را به حاشیه براند و همچنین جانشینی بهجای آقای نور بهعنوان والی بلخ انتخاب کند.
آقای نور اتهاماتی را که او عامل برداشته شدن عکسهای آقای دوستم میباشد، رد کرد. او در یک بیانیه طولانی و در عین زمان تند، تقصیر را به گردن «آشوبگران» انداخت و وعده داد [آشوبگران] را تحت پیگرد قرار دهد. او [در بیانیهاش] نوشت: «ما اجازه نخواهیم داد به بهانه پاره شدن یک عکس امنیت شهر مان خراب شود و به ما و مردم ما ناسزا گفته شود».
مشاوران آقای دوستم والی را به جلوگیری از ورود حامیان معاون رییس جمهور به شهر متهم کردند؛ حامیانی که اکثراً از ولایتهای همجوار جوزجان، سرپل و فاریاب سرچشمه میگیرند. بشیر احمد تینج، سخنگوی حزب جنبش ملی اسلامی دوستم گفت: «شب گذشته به حامیان معاون رییس جمهور اجازه ورود داده نشد و ما از آنها خواستیم به آرامی عقب نشینی کنند و در ولایتهای خودشان عدالتخواهی کنند». تینج اضافه کرد: «بلبوردها توسط مردانی با استفاده از موتر پولیس پایین آورده شدند». «چند اوباش نمیتوانند این کار را بکنند، این کار با هماهنگی مقامهای محلی انجام شد».
حبیب الله کهمند، مشاور آقای نور و رییس ریاست معدن بلخ، گفت که از ورود حامیان آقای دوستم بهخاطری جلوگیری شد که تعدادی از آنها مسلح بودند. آقای کهمند گفت: «این مردان مسلح میخواستند در شهر هرج و مرج برپا کنند بنابراین ما باید مانع آنها میشدیم.» «اگر آنها قصد تظاهرات داشتند، پس چرا با خود سلاح آورده بودند؟».
با این حال، حامیان آقای نور که قرار گزارشها تعدادی از آنها نیز مسلح بودند از فرصت استفاده کردند تا قدرتنمایی کنند و به منظور جلوگیری از تظاهراتی که علیه آقای نور برنامهریزی شده بود، به جادهها بریزند. آقای کهمند گفت هزاران تن از حامیان [آقای نور] در حالت آماده باش بودند «تا از مقام والی دفاع کنند». جنگ لفظی بین حامیان هردو مقام همچنان در رسانههای اجتماعی جریان دارد.
دو طرف در حکومت ائتلافی بر سر ترتیبات جای رهبران مربوط شان در جلسات عمومی و موقعیت و اندازه عکسهای آنها در دفاتر دولتی سر و کله زدهاند. در ماه جاری روند برگزاری رویداد روز جهانی زن که رولا غنی بانوی اول کشور و وزیران کابینه در آن شرکت کرده بودند، به دلیل این که عکس کلان آقای غنی پشت صحنه نصب شده بود اما عکس آقای عبدالله وجود نداشت به تأخیر افتاده بود. پس از آنکه حامیان او خواهان درست شدن اوضاع شدند، عکس آقای عبدالله در سمت دیگر صحنه نصب شد. چون عکس جدید بهطور قابل توجهی از عکس آقای غنی کوچکتر بود؛ سازمان دهندگان عکس کلانتر آقای عبدالله را توسط پروجکتور نمایش دادند.
حکومت آقای غنی با فشار یک اپوزیسیون سیاسی خارجی نیز مواجه است که خواستار برگزاری هرچه زودتر انتخابات پارلمانیای است که برای مدت طولانی به تاخیر افتاده است. نشان پردازی عکس در دینامیک سیاست نیز به کار گرفته شده است.
با سرخوردگی علنی حامد کرزی، رییس جمهور سابق که باورها برآنست از کمپاین آقای غنی حمایت کرده است و متحدانش با جانشین او، بازدیدگان کنندگان گفته اند که یک عکس کلان آقای غنی که در دفتر کرزی نصب بود، به طور ناگهانی از آنجا برداشته شده است. دستیاران آقای کرزی گفتهاند که این عکس بهخاطر نوسازی از آنجا برداشته شده بود. اما وقتی عکس دوباره ظاهر شد، [بهجای دفتر آقای کرزی] در اتاق انتظار نصب شد.
منبع: نیویورک تایمز
ترجمه: حمید مهدوی- اطلاعات روز
انتهای پیام
برای عضویت در کانال تلگرام شفقنا افغانستان لینک زیر را کلیک کنید:
