شفقناافغانستان- اخباری مبنی بر حضور داعش در افغانستان منتشر می شد که با وجود رد و تاییدهای مقامات مختلف، در صحت و سقم آن تردید وجود داشت. تحرکات اخیر تروریستی در کشور و به طور ویژه انفجار انتحاری چند روز گذشته در جلال آباد و پذیرفتن مسوولیت آن توسط داعش، حضور داعش یا گروه های جدیدی تحت این نام در افغانستان را تقریبا قطعی کرد. وزیر دفاع روسیه نیز از اینکه شورشیان داعش می توانند اوضاع افغانستان را تحت تاثیر قرار دهند، ابراز نگرانی کرده بود. حال این پرسش مطرح است که حضور داعش در افغانستان، چقدر جدیست و آیا تاثیر قابل توجهی بر اوضاع افغانستان خواهد داشت؟
عاشق حسین طوری، کارشناس مسایل افغانستان در این مورد معتقد است که در حال حاضر داعش به آن شکل در افغانستان ریشه ندوانده است، اما به تدریج تلاش هایی در حال انجام است تا داعش، جایگزین طالبان شود. صاحبنظران، کارشناسان بر این نظر هستند که آمریکا قصد دارد افراطیونی که از پاکستان آمده اند و امروز در افغانستان هستند را به سوی مرزهای آسیای میانه گسیل دهد. هدف آنها این است که حیاط خلوت روسیه را نیز ناامن کنند. او به خبرنگار شفقنا گفت: هر سال با آغاز فصل بهار و گرما حمله های گروه های مسلح در افغانستان بیشتر می شود، اما شدت حملات مخالفان مسلح یا طالبان، امسال بیش از سال های گذشته است.
عاشق حسین طوری، کارشناس مسایل افغانستان در گفت وگو با شفقنا درباره حضور داعش در افغانستان اظهار کرد: دولت افغانستان خبرها و گزارش های متناقضی در مورد حضور داعش در این کشور را ارائه می دهد. خود رییس جمهور اشرف غنی در آخرین سفر خود به آمریکا در ملاقات با رییس جمهور این کشور -باراک اوباما- نیز خطر داعش را اعلام کرده بود که خطر داعش در افغانستان، جدی است. در حالی که بعضی مقامات دولتی افغانستان نیز گفته اند این موضوع بیشتر جنبه تبلیغاتی دارد. سخنگو یا مسوولان طالبان هم حضور داعش را رد می کنند که خیر! این اخبار بیشتر جنبه تبلیغاتی دارد و دولت افغانستان به این شکل می خواهد وضعیت را بسیار خشونت بار نشان دهد، تا زمینه را برای ادامه حضور نظامی آمریکا مساعد کنند.
پرچم سفید طالبان به پرچم سیاه داعش تبدیل می شود؟
او ادامه داد: آقای کرزی رییس جمهور سابق افغانستان نیز چندی پیش در مصاحبه ای گفته بود که فرهنگ داعش با فرهنگ افغان ها فرق می کند و در اینجا داعش وجود ندارد، اما این بدان معنا نیست که نمی تواند در افغانستان پیدا شود. چرا که ایشان هم گفته بود تلاش هایی در حال انجام است که پرچم سفید طالبان به پرچم سیاه داعش تبدیل شود و همان افراد طالبان، تنها با تغییر نام به فعالیت خود ادامه دهند.
این کارشناس مسایل افغانستان با بیان اینکه مدتی است بحث مذاکره حکومت افغانستان با طالبان مطرح بوده است، گفت: البته طالبان این مساله را رد می کرد، اما برخی سطوح طالبان مطرح کرده بودند که این مذاکرات با حکومت افغانستان در حال انجام است. گفته می شود سطوح بسیار افراطی طالبان که مشغول جنگ در افغانستان هستند و برخی فرماندهان افراطی طالبان هم از این جهت که داعش، پول و امکانات بیشتری دارد و از این لحاظ برای آنها جذاب است و همچنین آن افراطیون راضی نیستند که مذاکره ای صورت بگیرد، بنابراین بعضی از آنها به نوعی به نام داعش، کار و فعالیت های خود را شروع کرده اند.
او ادامه داد: گفته می شود که «ابوبکر بغدادی» خلیفه یا امیر داعش برای بخش خراسان بزرگ که از دید آنها شامل برخی کشورهای این منطقه مثل پاکستان، افغانستان، آسیای میانه و حتی هند می شود، به اصطلاح خود یک امیر تعیین کرده بود. این فرد، «حافظ سعید» بود از منطقه ای در پاکستان و معاون وی نیز «ملا عبدالرئوف خادم» است که از فرماندهان مهم طالبان افغانستان بوده است. ملا عبدالرئوف خادم، سال گذشته در جنوب این کشور یعنی استان هلمند در حمله هواپیمای بدون سرنشین آمریکا کشته شد.
طوری با بیان اینکه ملا عبدالرئوف خادم، مدتی نیز در زندان گوانتانامو نیز بوده است، گفت: او پس از آزادی در جنوب مشکلاتی با طالبان پیدا کرده بود. افکار وی سلفی شده بود و طالبان نیز مشکلاتی با او پیدا کرده بود. گفته می شود که او کار برای داعش را آغاز کرده بود؛ طالبان این موضوع را رد می کردند، اما در صحبتی که چندی پیش با یکی از مسوولان طالبان –ملا منصور دادالله- داشتم، ایشان تاکید کرد که ملا عبدالرئوف خادم، کار برای داعش را شروع کرده بود.
داعش هنوز به آن شکل در افغانستان ریشه ندوانده است
او با اشاره به اینکه در حال حاضر داعش به آن شکل در افغانستان ریشه ندوانده است، هشدار داد: اما تلاش هایی در حال انجام است تا به تدریج داعش، جایگزین پروژه های طالبان شود. در سال گذشته، مقامات آمریکایی اعلام کردند که طالبان، دیگر برای آمریکا دشمن محسوب نمی شود. این جمله یعنی ممکن است عده ای از طالبان را وارد پروسه صلح و مذاکرات با دولت افغانستان کنند و عده ای دیگر که راضی به مذاکره نیستند را نامشان را داعش بگذارند، تا با نام داعش، فعالیت های خود را انجام دهند. پروژه همان پروژه است و تنها نام آن ممکن است تغییر کند. البته هنوز به آن شکل نرسیده اند، اما در همین چند روز گذشته یک عملیات انتحاری در شرق افغانستان انجام شد که ده ها کشته و بیش از صد زخمی برجای گذاشت. طالبان، این اتفاق را محکوم کرده و گفته است که در این انفجار دست نداشته اند. البته معمولا طالبان، مسوولیت عملیات هایی که تلفات بسیار داشته باشند را به عهده نمی گیرد، اما اگر طالبان این اقدام را مرتکب نشده اند، پس چه کسانی بودند؟
پروژه داعش در درازمدت در افغانستان پیاده خواهد شد
این کارشناس مسایل افغانستان ادامه داد: بر این اساس همان سطوح افراطی طالبان هستند که با نام «داعش» در حال انجام چنین فعالیت هایی است. در سال گذشته -چند ماه قبل- در شرق یا جنوب افغانستان، تحرکاتی با پرچم و لباس های سیاه مشاهده شد. ناگفته نماند که در این بین بعضی دزدها نیز به استفاده از نام و پرچم سیاه داعش اقداماتی انجام می دهند، اما در کل اگر می خواهند پروژه داعش را پیاده کنند که در درازمدت پیاده خواهد شد. از سوی آمریکا به تدریج روی این موضوع کارهایی در حال انجام است، چرا که تاریخ مصرف طالبان برای آنها تمام شده است.
او با بیان اینکه هر سال با آغاز فصل بهار و گرما حمله های گروه های مسلح در افغانستان بیشتر می شود، گفت: منتها افزایش و شدت حملات مخالفان مسلح یا طالبان، امسال با سال های گذشته متفاوت است. امسال، طالبان یا مخالفان مسلح در افغانستان از نظر جغرافیایی، دو نقطه را برای شدت این حملات با آغاز فصل بهار در نظر گرفته اند. یکی در مناطق جنوب و جنوب شرق در مناطقی مانند خوست، پکتیا، پکتیکا و هلمند و دیگری در شمال است. در هفته گذشته، عملیات های بسیار شدیدی از ناحیه مخالفان مسلح در استان بدخشان در شمال شرق افغانستان و مجارو با کشور تاجیکستان صورت گرفته است. در این عملیات یکسری پاسگاه ها را به تصرف درآوده اند و 28 تن از نیروهای امنیتی افغانستان را سر بریده اند. اینها چه کسانی هستند؟
تکفیری های افغانستان از کجا آمده اند؟
عاشق حسین طوری ادامه داد: علاوه بر تماس ها و منابع موثقی که ما داریم، روزنامه واشنگتن پست هم این موضوع را چاپ کرده بود که بر اثر عملیات های ارتش پاکستان که از سال گذشته شروع شده و حدود 9 ماه است که ادامه دارد، اکثر افراطیون و تکفیریون مربوط به القاعده پاکستانی و تاجیک تبار، پاکستان را به سوی افغانستان ترک کرده اند. این گروه ها در ابتدا نیز در جنوب و در مناطقی مثل زابل و هلمند، وارد افغانستان شدند. از آن طرف نیز از استان فراه در غرب افغانستان گریزی زدند و به فاریاب در شمال غرب افغانستان رفتند. پس از آن نیز بلخ در استان سر پل، آن سو نیز قندوز و بعد به بدخشان وارد شدند. این را واشنگتن پست هم تاکید کرده است که اکثر این گروه ها به افغانستان منتقل شده اند و امسال به دلیل حضور افراطیون منتقل شده به این کشور، سال خونینی در افغانستان خواهد بود.
بناست افراط گرایان، آسیای میانه را نیز ناامن کنند
او تصریح کرد: صاحبنظران، کارشناسان و منابع موثق بر این نظر هستند که آمریکا قصد دارد افراطیونی که از پاکستان آمده اند و امروز در افغانستان هستند را به سوی مرزهای آسیای میانه گسیل دهد. در حقیقت گفته می شود قرار بر این بوده است که این گروه ها را از پاکستان و تاجیکستان به آسیای میانه داخل کنند. هدف آنها این است که در آسیای میانه نیز توسط این افراطیون، جنگ هایی به راه انداخته شود، تا حیاط خلوت روسیه را نیز ناامن کنند.
اهداف گروه هایی با نام داعش در افغانستان
این کارشناس مسایل افغانستان با بیان اینکه در انفجار انتحاری چند روز گذشته در جلال آباد، حدود 40 تن از غیر نظامیان از جمله کودکان کشته شدند؛ هفته گذشته 5 تن از شیعیان را در استان غزنی ربودند و سر بریدند که به تازگی اجساد آنها پیدا شده است. دو ماه پیش سی و یک تن از شیعیان را در استان زابل ربودند و گفته طالبان این است که این کار آنها نبوده و داعش دست به چنین اقدامی زده است. یکی از اهداف گروه هایی که آمده اند و با نام داعش فعالیت می کنند، گسترش دادن جنگ، بیشتر ناامن کردن افغانستان و انتقال جنگ ها به آسیای میانه است.
او ادامه داد: حدود چهل سال است که افغانستان دچار این ناامنی ها و جنگ ها و درگیری هاست، اما از یک مساله پاک بود و آن اینکه در افغانستان، فرقه گرایی و جنگ مذهبی شیعه و سنی وجود نداشت و این گروه ها برادرانه با هم زندگی می کردند. کشتار 5 تن از شیعیان، ربودن سی و یک تن از آنها و چنین اتفاقاتی که در ماه های گذشته رخ داده است، نشان می دهد یکی دیگر از اهداف نیز تلاش برای دامن زدن بر اختلافات شیعه و سنی است. دولت افغانستان هم در تلاش است که آن سی و یک تن را پیدا کند اما آنها را در مناطق مختلف تقسیم کرده اند و مشخص نیست که آنها را کجا نگه داشته اند.
طوری تصریح کرد: قرار بود که بخش عمده ای از نیروهای خارجی تا آخر 2014 از افغانستان خارج شوند و بخش دیگر نیز تا آخر امسال بروند. ناامنی هایی که این گروه ها ایجاد می کنند، باعث می شود بگویند خطرات بیشتر شده است و به حضور آنها نیاز است. چنانچه خود اشرف غنی، رییس جمهور افغانستان از اوباما خواست که در مورد خروج نیروهای خود از افغانستان تجدیدنظر کنند. اوباما هم اعلام کرد که نیروهای آنها تا آخر سال 2016 می مانند. علاوه بر آن، آماری از تعداد این نیروها اعلام می شود اما چه کسی آنها را شمرده است؟ ممکن است بسیار بیش از این تعداد گفته شده نیز باشند. براین اساس این ناامنی ها زمینه ادامه حضور نیروهای آمریکایی را در افغانستان مهیا می کند و همانطور که گفته شد، در پی دامن زدن بر اختلافات قومی و اختلفاات شیعه و سنی است که آمریکا در پشت آن قرار دارد.
او با اعتقاد بر اینکه در صورت حضور گسترده تر و تشدید فعالیت های این گروه در افغانستان، نگرانی مردم افزایش یافته و سرمایه های بیشتری خارج می شوند، گفت: امیدهایی پیدا شده بود که مهاجران افغان در پاکستان، ایران یا مناطق دیگر به افغانستان بازگردند، اما از ترس حضور داعش در آنجا و افزایش ناامنی در افغانستان، نه تنها مهاجران فعلی برنمی گردند، بلکه ممکن است باز هم مردم به مهاجرت های جدید به سمت کشورهای همسایه به ویژه ایران و پاکستان دست بزنند.
این کارشناس مسایل افغانستان تصریح کرد: وضعیت اقتصادی افغانستان نیز از این مساله متاثر می شود. به طور مثال دیگر سرمایه گذاری در این کشور صورت نمی گیرد و تجارت کاهش پیدا می کند. سرمایه دارانی که هستند نیز از ترس مورد حمله قرار گرفتن، سرمایه های خود را برمی دارند و در کشورهای دیگر به تجارت و سرمایه گذاری می پردازند. آمریکا هم به دنبال همین پیامدها است و دیگر خیال او راحت است و حضور خود را در افغانستان ادامه می دهد. این گونه از کشور افغانستان سوءاستفاده خواهند کرد و در هر موقعیتی بخواهند می توانند این تروریست ها-که امروز داعش هستند- را در راستای منافع خود به کار برند.
انتهای پیام