شفقنا افغانستان- استاد حوزه علمیه قم ابراز داشت: رویکرد آیت الله سیستانی در مسائل سیاسی و اجتماعی، رویکرد مردمی است و قائل به یکسری آزادی های مشروع فقهی برای مردم هم هستند که جا دارد در یک همایش فقهی به آن پرداخته شود.
حجت الاسلام والمسلمین محسن غرویان در گفت وگو با خبرنگار شفقنا به بیان ابعاد شخصیتی آیت الله العظمی سیستانی پرداخت و اظهار داشت: آیت الله سیستانی از شاگردان زبده مرحوم آیت الله خویی هستند که خود دارای مکتب فقهی است که امروزه به نام مکتب خویی شناخته می شود.
او ادامه داد: مرحوم خویی از نظر فقهی، اصولی، رجال و درایه و آشنایی با روایات اهل بیت جامع بودند و به همین دلیل از روش ایشان به مکتب یاد می شود در حالیکه در بین فقها و علما کمتر شخصیتهایی داریم که به حدی از فقاهت و علمیت برسند که در مورد آنها تعبیر مکتب به کار رود.
استاد حوزه علمیه قم با اشاره به شاگردان مرحوم آیت الله خویی عنوان کرد: در بین شاگردان ایشان، اشخاص نشان دار و برجسته ای چون شهید صدر را می بینیم که خود دارای یک مکتب و دستگاه فقهی و اصولی خاص خود است.
او با بیان اینکه پایه های فقاهت سنتی ما، کتاب و سنت و تمسک به روایات اهل بیت و فهم دقیق آنها متناسب با مسائل روز است، بیان داشت: ویژگی خاص آیت الله سیستانی این است که سعی می کند فقه را با مسائل روز جهان تطبیق دهد و این به روز بودن، از ویژگی های خاص ایشان است.
غرویان به نقل خاطره ای در زمینه دیدار با آیت الله سیستانی پرداخت و بیان داشت: کسانی که به خدمت ایشان رسیدند، این تعبیر را دارند که آخرین کتابهایی که در حوزه علمیه قم منتشر می شود، چندروز بعد در دفتر آیت الله سیستانی است و ایشان مطالعه کرده و در مورد آنها نظر می دهند.
او افزونی اطلاعات عمومی از اوضاع سیاسی و اجتماعی جهان و منطقه را ویژگی دیگر آیت الله سیستانی عنوان کرد و گفت: ایشان از زمان حکومت صدام تحت کنترل و فشارهای شدید بودند به گونه ای که ایشان عنوان کردند ۱۲ سال است که از منزل خارج و به حرم حضرت امیر(ع) مشرّف نشدم. الان هم با اینکه حکومت در عراق تغییر یافته و ایشان آزادی عمل دارند اما کثرت کارها و اشتغالات ایشان به گونه ای است که فرمودند:«سالهای سال است که نتوانسته ام به حرم مشرّف شوم». این حاکی از آن است که اشتغالات ایشان به اندازه ای زیاد است که اجازه انجام زیارتهای مستحبی را به ایشان نمی دهد در عین حال اینکه علاقمند به زیارت و حضرت امیر(ع) هستند.
استاد حوزه علمیه قم تصریح کرد: تلاش آیت الله سیستانی بر تطبیق آموزه های فقهی و دینی سنتی با مسائل سیاسی و اجتماعی روز و نیازهای مردم است و بنابراین این نوع عرضه فقه اسلامی، نیازمند تلاش و فکر فراوان است.
او به زهد آیت الله سیستانی به عنوان دیگر ویژگی این مرجع تقلید اشاره کرد و به نقل خاطره ای در این زمینه پرداخت و گفت: اخیرا یکی از دوستان که از نجف برگشته بود برای من نقل کرد که در دیدار با آیت الله سیستانی شگفت زده شده بود و در مقام بیان دلیل آن گفت:«اتاق ملاقات ایشان با مردم خیلی معمولی و در منزل قدیمی نجف است که دور تا دور آن چهار عدد نیمکت چوبی قدیمی گذاشته شده و مردم به نوبت داخل آن اتاق شده و روی این نیمکتها می نشینند. محل نشستن آیت الله سیستانی هم یکی از همین نیمکتها کنار مردم است و برای ملاقات کنندگان چنددقیقه ای صحبت کرده و حدیثی می گوید و جالب اینکه وقتی مردم وارد می شوند، به قصد بوسیدن دست این مرجع تقلید می آیند که ایشان در ابتدای ورود عنوان می کنند که دست بوسی نداریم.»
غرویان ادامه داد: نکته دیگر از سلوک آیت الله سیستانی که برای بنده نقل شده است اینکه ایشان فرمودند:«ایرانی ها را زیاد برای دیدن و ملاقات ما نگذارید بیایند تا مراجع تقلید ایران گمان نکنند که مقلّدین آنها را جذب کردیم.» اینها نکات تقوایی این مرجع تقلید است و مجموع این ویژگی ها نشان می دهد که ایشان یک شخصیت زاهد، متقی و جامعی هستند که از مسائل روز آگاهی دارند و این نشانه های مرجعیت اصیل دینی و اسلامی است.
او در مورد حساسیت این مرجع تقلید بر سلامت بیت خود گفت: همانطور که می دانید بر حضور افراد در دفاتر مراجع باید دقت شود چون تاثیرگذاری مرجعیت بین مردم زیاد است و می توانند افرادی سوء استفاده کنند.
این استاد حوزه تصریح کرد: تاکنون دفتر و بیت آیت الله سیستانی نشان داده که به دلیل تقوای ایشان توانسته قداست خود را حفظ کند و اصل، روحیات، قداست، پاکی و طهارت ضمیر مرجع تقلید است و آیت الله سیستانی نشان دادند که توانستند نقش خود را ایفا کنند.
او خاطرنشان کرد: وقتی محور یک بیت که خود مرجع است، فرد متقی و زاهد و مراقب و دقیق النظری باشند، افراد دیگر نمی توانند سوء استفاده کنند و یکی از ویژگی های آیت الله سیستانی هم این است که اجازه ورود دوربین فیلمبرداری و عکاسی به دفتر و بیت را نمی دهند.
غرویان ادامه داد: ویژگی مردمی بودن آیت الله سیستانی تا بدان حد است که شنیده ام، حتی وجوهاتی که از کشورهای دیگر می آورند، ایشان به صورت مستقیم دریافت می کنند و سپس جهت مصرف، به مسئولان ذیربط می دهند و این نحوه تعامل ایشان با مردم بسیار تاثیرگذار است.
او در مورد نوآوری های علمی آیت الله سیستانی گفت: مبانی ایشان بیشتر همان مبانی فقهی آیت الله خویی است و بیشتر بعد سیاسی و اجتماعی و نقش تاثیرگذار ایشان در عرصه سیاسی و اجتماعی مطرح است و البته در مسائل فقهی آسان گیر هستند و سختگیری ندارند.
استاد حوزه علمیه قم ابراز داشت: رویکرد آیت الله سیستانی در مسائل سیاسی و اجتماعی، رویکرد مردمی است و قائل به یکسری آزادی های مشروع فقهی برای مردم هم هستند که جا دارد در یک همایش فقهی به آن پرداخته شود.
او نقش آیت الله سیستانی در عرصه سیاسی همچون مبارزه با داعش و ایجاد وحدت در عراق را قابل توجه دانست و بیان کرد: ایشان شخصیت نافذی دارند که توانستند گروههای مختلف شیعه و سنی را در عراق با یکدیگر متحد کنند و نیز قائل به دموکراسی هستند.
غرویان به ویژگی های سیاسی این مرجع تقلید اشاره کرد و افزود: آیت الله سیستانی واقعیتهای سیاسی عراق را در نظر می گیرند؛ ایشان در مورد رعایت حجاب اسلامی در عراق، دید بازی دارند که با توجه به حضور زنان از گروهها و ادیان مختلف در مجالس و احزاب، مقاومتی و سختگیری در مورد حجاب ندارند و به آراء احزاب و گروههای دینی و مذهبی مختلف احترام می گذارند.
او تصریح کرد: فکر ایشان و احترام به آراء مردم و قائل بودن به دموکراسی، خود، سبب وحدت گروهها شده و دیدیم که ایشان با یک فتوا و فرمان، نیروهای جوان عراقی را به جبهه مبارزه با داعش فرستادند.
استاد حوزه علمیه قم عنوان کرد: این شخصیت نافذ سیاسی در بین گروهها و احزاب به نوبه خود، تاثیر بسیار مثبتی در همگرایی و ایجاد وحدت و مبارزه با داعش در عراق داشته است.
او ابراز داشت: آیت الله سیستانی از شخصیتهایی است که افراط گرایی و تفریط گرایی را مضر می دانند و احترام خاصی به رهبر انقلاب اسلامی و نظرات و آراء ایشان دارند و این نشان دهنده آن است که می خواهند وحدت روحانیت و مرجعیت را حفظ کنند یعنی طوری صحبت نکنند که اختلاف بین علما و مراجع ایران و عراق را از آن، برداشت کنند و اینها باعث نوعی انسجام بین نیروهای اسلامی در منطقه شده است و دوست و دشمن، نفوذ کلام آیت الله سیستانی را می دانند و شخصیت تاثیرگذار ایشان را می شناسند.
غرویان با بیان اینکه آیت الله سیستانی به دنبال ایفای نقش مستقیم در حکومت نیستند، گفت: در عین حال، ایشان سعی می کنند اتحاد و یکپارچگی عراق را حفظ کنند که مکتب اسلام و تشیع در این منطقه همچنان زنده بماند.
او در مورد اشتراکات و افتراقهای بین آیت الله سیستانی و مرحوم آیت الله خویی در حوزه سیاسی گفت: زمان مرحوم آیت الله خویی با زمان آیت الله سیستانی متفاوت است؛ آیت الله خویی زیاد در مسائل سیاسی، ورود نمی کردند ولی آیت الله سیستانی توجه ویژه ای به مسائل سیاسی دارند و مسائل حوزه و فقهی را جدا از مسائل سیاسی و اجتماعی نمی بینند و لذا توجه ایشان به مسائل سیاسی و اجتماعی بیشتر است.
این استاد حوزه در مورد نظر آیت الله سیستانی در زمینه انحصار حکومت در دست فقها ابراز داشت: آنچه که از سیره این مرجع تقلید بر می آید اینکه، قائل به ولایت فقیه هستند و آن را حالت انحصاری نمی بینند بلکه در اعمال این ولایت باید آراء و نظرات مردم رعایت شود و لذا رای مردم را یکی از پایه های مشروعیت نظام ولایت فقیه می داند.
او با بیان این مطلب که آیت الله سیستانی در سیاستهای خود از دو تفکر و تجربه آیت الله خویی و امام خمینی بهره می گیرد، خاطرنشان کرد: امام خمینی فقیه سیاسی به تمام معنا بودند اما آیت الله خویی خیلی به سیاست نمی پرداختند و آیت الله سیستانی جمع بین این دو منظر دینی را دارند و فقاهت را با سیاست جمع کردند.
غرویان گفت: حوزه نجف تا قبل از آیت الله سیستانی، حوزه سیاسی نبود ولی آیت الله سیستانی درواقع حوزه نجف را به حوزه علمیه قم نزدیک کردند، حوزه علمیه قم بخاطر وجود امام خمینی و شاگردان ایشان همچنان سیاسی بوده و هست و آیت الله سیستانی با ورود در مسائل جهانی و بین المللی و ارائه دیدگاهها توانستند حوزه نجف را هماهنگ تر با حوزه قم کنند و از این جهتف تحولی در حوزه علمیه نجف ایجاد کردند.
او در مورد ارتباط آیت الله سیستانی با حوزه علمیه قم بیان کرد: ایشان در قم نماینده دارند و موسسات زیاد علمی در قم تحت اشراف ایشان فعالیت می کنند و در قم بیش از ۲۰ مرکز علمی دارند.
استاد حوزه علمیه قم در مورد جامعیت آیت الله سیستانی این نکته را یادآور شد که ایشان در قم مرکزی را برای تحقیقات فلسفی تاسیس کرده و محققین زیادی را جذب کردند درحالیکه فلسفه در نجف جایگاهی نداشته و ندارد و بلکه برخی شاگردان مرحوم آیت الله خویی مخالف فلسفه هستند اما آیت الله سیستانی در قم مرکز تحقیقات فلسفی دائر کردند و یا مرکزی برای تحقیقات تاریخی دارند.
او با اشاره به سفر خود به ترکیه بیان داشت: آیت الله سیستانی مرکزی در استانبول دارند و در بازدیدی که از این مرکز داشتیم، مسئول این مرکز می گفت:«آیت الله سیستانی به ما گفتند که در شبهای ماه مبارک رمضان، هرفردی از هرکجای دنیا و از با هر آئینی که به این دفتر ما آمد و گفت من علی را دوست دارم، او را اطعام کرده و به او هدیه دهید». این نشان دهده دید باز آیت الله سیستانی و درسی برای ماست که باید مردم دنیا را جذب معارف اهل بیت کنیم و خیلی تعصبات دینی و مذهبی شدید نداشته باشیم.
غرویان در مورد آینده مرجعیت و شیعه در عراق بیان داشت: مراجع تقلید در عراق و بیوت مراجع گذشته و نیز نماینده رهبر انقلاب در عراق تلاش دارند که رابطه خوبی با مرجعیت ایران باشد و امیدواریم که مرجعیت آگاه و بیدار ما همچنان بتواند مدیریت عقلانی و عقول خود را حفظ کند و لذا امیدوار به آینده مرجعیت در عراق هستم.
او خاطرنشان کرد: سلوک عملی و سیاسی آیت الله سیستانی به گونه ای بوده که حوزه نجف به سمت مسائل سیاسی و روز کشیده شده است و لذا برخی مدرسین قم به حوزه نجف برای تدریس رفته اند و کم کم فلسفه و کلام و مسائل معقول در حوزه نجف تدریس می شود و حتی عده ای در قم عزم هجرت به حوزه نجف برای تدریس را دارند که اینها نشان می دهد که در حوزه نجف گشایشی پیدا شده که خیلی امیدوار کننده است.
استاد حوزه علمیه قم در پایان سخنان خود عنوان کرد: در کشور خود باید از مشی و سلوک آیت الله سیستانی باید درس بگیریم و آن اینکه وحدت و انسجام روحانیت و مرجعیت را حفظ کنیم و گروههای دینی و مذهبی در حوزه، مسائل اختلافات بین علما را تشدید نکنند و از دولت فعلی که شخصیت برآمده از حوزه است، حمایت کنیم.
انتهای پیام