شفقناافغانستان- “رجب سادتین آکیول” در واقع یک سبزی فروش است اما در حال حاضر به هیچ عنوان وقت و فرصتی برای رسیدگی به مغازه و شغل اصلی خود ندارد. زیرا او از دو ماه پیش هر روز و سر ساعت به سراغ شغل افتخاری خود می رود که همان دبیرکلی به اصطلاح اتحادیه ای است که نام “مهاجرین ترکستان شرقی” را با خود یدک می کشد. آقای آکیول می گوید:” تا به امروز هرگز با این تعداد مراجعه کننده و مددجوی تازه وارد سر و کار نداشته ایم. برادران و خواهران مسلمان ما به صورت گروهی از چین فرار کرده و اکثر آنها به این جا یعنی ترکیه و نزد ما می آیند”.
و البته آن اتحادیه نیز وظیفه رسیدگی به مسائل و مشکلات پناهجویان اویغور را بر عهده گرفته است. اویغورها از نظر قومی به ترکمن ها تعلق دارند و غالبا مسلمان هستند. رجب سادتین آکیول که خود نیز در سال های دهه پنجاه قرن گذشته همراه با خانواده اش از جمهوری خلق چین فرار و به ترکیه پناهنده شده است می گوید:” اویغورها در چین همیشه تحت سرکوب و فشار قرار داشتند اما در حال حاضر این سرکوب ها و فشارها به شدت افزایش یافته و هرگز وضعیت آنها تا به این اندازه رقت انگیز نبوده است”.
بسیاری از اویغورهای چین به دلیل همین فشارها و سرکوب ها در فکر ترک کشورشان هستند و البته بسیاری از آنها پیش از این چین را ترک گفته اند. به عبارت دیگر از اواسط سال 2014 نزدیک به 7000 اویغور وارد ترکیه شده اند و به ویژه در ماه ژانویه سال جاری بود که ناگهان بر شمار این پناهجویان افزوده شد. آقای آکیول عقیده دارد:” آنها دیگر در چین نمی توانند به فرایض دینی خود عمل کنند. چادر از سر زنان محجبه کشیده می شود و مردان به هنگام ورود به مساجد مورد ضرب و شتم قرار می گیرند”.
در واقع از اوایل فوریه امسال بود که دولت چین در منطقه شین جیانگ واقع در شمال غربی این کشور که موطن اصلی اویغورها به شمار می آید قوانین جدید و سخت گیرانه ای را به مورد اجرا گذاشت. به عنوان مثال در ماده دوم این قانون جدید آمده است:” در شهر ارومچی مرکز استان شین جیانگ پوشیدن هر گونه لباسی در اماکن عمومی، که صورت و سراسر بدن را پوشانده باشد ممنوع است. همچنین هیچ مردی حق گذاشتن ریش ندارد”. در دیگر مناطق شین جیانگ نیز کارمندان حزب حاکم و کارمندان دولتی و همین طور زنان معلم و دانش آموزان حق استفاده از حجاب اسلامی و گذاشتن ریش ندارند و در غیر این صورت اخراج خواهند شد.
البته دولت مرکزی چین دلیل برقراری این قوانین سخت گیرانه را اقدامات احتیاطی علیه “جهادی های مسلمان بین المللی” عنوان می کند و این قوانین را برای جلوگیری از پیوستن احتمالی اویغورها به گروه های تروریستی ضروری می داند. مقام های رسمی چین با اویغورهایی که قصد دارند خود را به مرزهای کشور همسایه یعنی ویتنام برسانند بدرفتاری می کنند زیرا از نظر چینی ها این مردم یعنی اویغورهای مسلمان تروریست های بالقوه ای محسوب می شوند که خیال پیوستن به جهادی ها را در سر می پرورانند.
اما رجب سادتین آکیول ضمن بی ربط و پوچ خواندن این اظهارات مقام های چین می گوید:” در این شکی نیست که در میان اویغورها هم چند جوان خشمگین پیدا می شوند که فریب وعده های دروغین جهادی ها را خورده و برای جنگ به سوریه رفته اند. اما شمار این افراد بسیار کمتر از تعداد کسانی است که از کشورهای غربی برای جنگ به سوریه رفته اند. علت واقعی این که اویغورها تصمیم می گیرند که در ترکیه به دنبال خوشبختی بگردند کاملا متفاوت از این ادعاها است. مسلمانان اویغور از تبعیض های موجود در چین که علیه آنان اعمال می شود به تنگ آمده و در آن کشور هیچ چشم انداز امید بخشی برای خود و فرزندانشان نمی بینند”.
در واقع ترکیه تنها کشوری است که اویغورها می توانند بدون هر گونه مشکلی در آن اقامت داشته باشند. اما این مردم برای خروج از چین و رساندن خود به ترکیه دست به ریسک خطرناک و گاه مرگباری می زنند. زیرا مرزهای شین جیانگ به سوی غرب یعنی قزاقستان و قرقیزستان به شدت تحت مراقبت قرار دارد و حتی در صورت عبور از این مرز نیز کوهستانی بسیار مرتفع و راهی ناهموار در انتظار این فراریان و پناهجویان است. به همین خاطر اکثر اویغورها برای خروج از چین در مرحله نخست به سمت غرب می روند و تلاش می کنند که از طریق ویتنام، لائوس و تایلند خود را به کشور مسلمان مالزی برسانند.
در کشور مسلمان مالزی اما هستند کسانی که اویغورها را برای سفر به ترکیه کمک می کنند. این که این کمک ها در مالزی به چه صورت است ، مساله ای است که اویغورها در مورد آن سکوت می کنند زیرا در غیر این صورت بی تردید آن افرادی که در این لحظه در حال عبور از مرزهای چین هستند با مشکل مواجه خواهند شد. به گفته سادتین آکیول در همین لحظه نیز بین چهار تا پنج هزار اویغور در راه ترکیه هستند.
اکثر اویغورهای پناهجو در بدو ورود خود به استانبول آمده و بلافاصله خود را به دفتر سادتین آکیول در محله فقیر و کارگرنشین زیتین بورنو می رسانند. شمار زیادی از پناهجویان در همین محله زندگی می کنند. آقای آکیول می گوید:” آنها برای اعلام حضور خودشان در خاک ترکیه باید آدرس خود را به پلیس این کشور اعلام کنند و از آن جایی که آدرسی ندارند نشانی دفتر اتحادیه را به پلیس می دهند”. پس از پر کردن پرسشنامه ها است که مهاجرت اویغورها به ترکیه جنبه قانونی به خود می گیرد و آنها می تواند پس از مدتی مجوز اقامت دائم و یا حتی شهروندی ترکیه را کسب کنند.
در پایان ماه ژانویه سال جاری بود که دولت ترکیه گروهی پانصد نفره از این پناهجویان اویغور را در آپارتمان هایی در شهر کایسری واقع در منطقه آناتولی مرکزی اسکان داد. این آپارتمان ها پیش از این برای اسکان افسران پلیس ترکیه در نظر گرفته شده بود. سداتین آکیول با افتخار می گوید:” در حال حاضر ما همچنان به تازه واردان جدید کمک می کنیم تا آنها هم در این آپارتمان ها ساکن شوند”.
اویغورها بر خلاف پناهجویان افغانی و عراقی و غیره، از امتیازاتی خاص در ترکیه برخوردار بوده و اصولا گروهی ممتاز به شمار می آیند. حتی ناسیونالیست های افراطی ترک نیز اویغورها را بسیار دوست دارند و از آنان به عنوان “پیشقراولان شرقی ترکستان بزرگ ” یاد می کنند و عقیده دارند که اویغورها برادران دینی آنها بوده که به خاطر مذهبشان در چین سرکوب می شوند و به همین خاطر مستحق کمک محسوب می شوند.
در عین حال بسیاری از کشورها ترکیه را متهم می کنند که با اهدافی خاص به اویغورها کمک کرده و قصد استفاده ابزاری از این مهاجرین مسلمان چینی را دارد. اما دولت آنکارا این اتهام را رد می کند. چند روز پیش نیز سخنگوی وزارت امور خارجه ترکیه طی مصاحبه ای با روزنامه حریت اعلام کرد:” پذیرش پناهجویان اویغور تنها به دلایل انسانی صورت می گیرد. افزون بر آن افزایش این پناهجویان برای ما به معنی بیشتر شدن مشکلات انسانی است”.
منبع: TAZ (آلمان)
ترجمه: محمدعلی فیروزآبادی-شفقنا
انتهای پیام
www.afghanistan.shafaqna.com