شفقنا افغانستان_یمن، جنگ فراموش شده منطقه، بحرانی که نه تعداد کشته شدههایش از جنگ در سوریه کمتر است و نه وضعیت انسانی در آن کم از فاجعهای دارد که در سوریه رخ میدهدبا این تفاوت که ریشه بحران درسوریه جنگ های داخلی است اما بحران امروز یمن در دخالتهای نظامی خارجی است.
سارا معصومی در روزنامه اعتماد نوشت: عربستان سعودی از سال ٢٠١۵ ائتلاف نظامی را شکل داد تا به بهانه دفاع از امنیت ملی خود، مخالفانش در یمن را نیست و نابود کند. هر روز بر ابعاد این جنگ افزوده شد اما دستان ریاض به عنوان برنده بالا گرفته نشد. یمن، آینه تمام نمای سیاستهای لجوجانه و کینهتوزیهای بیحد و حصر آلسعود در منطقه شد و صدالبته معیاری برای سنجیدن حقانیت ژستهای دفاع از حقوق بشر کشورهای اروپایی. تمام آنهایی که برای بحران سوریه سینه چاک میکنند به تجهیز عربستان سعودی به جدیدترین تسلیحات نظامی ادامه میدهند. از لزوم کنار رفتن بشار اسد سخن میگویند اما دوشادوش رهبران سعودی میایستند و با این شعار که رابطه سیاسی و تجاری دوجانبه در اولویت است، عکس یادگاری میگیرند.
کمتر از یک ماه دیگر، باراک اوباما و دولت دموکرات وی پس از هشت سال سکان کاخ سفید را به دونالد ترامپ و کابینه جمهوریخواه او تحویل میدهند. پرونده یمن نیز همچنان با گرههای بیشمار روی میز کار رییسجمهور امریکا باقی میماند تا شاید دونالد ترامپ، با نسخهای جدید راهی برای پایان دادن به این بحران سیاسی و امنیتی در صنعا بیابد. در چنین شرایطی جان کری، وزیر امور خارجه امریکا که از پایان دادن به بحران سوریه یا حداقل کاستن از لایههای پنهان آن ناامید شده است به ریاض سفر کرده است تا شاید بتواند متحدان سنتی خود در منطقه را به توقف آتش و نشستن پای میز مذاکره وادار کند.
یورش داعش به پایتخت عربستان در یمن
همزمان با سفر جان کری به عربستان سعودی، منابع یمنی از کشته شدن ۴۹ نظامی این کشور در حمله انتحاری به پایگاهی در جنوب این کشور خبر دادند. حملهای که از چندو چون آن هویت عاملانش نیز مشخص بود اما در نهایت داعش مسوولیت آن را بر عهده گرفت. گفته میشود که عامل انتحاری با پوشیدن یونیفورم نظامی موفق به ورود به پایگاه و منفجر کردن خود در جمع نظامیهای یمنی شده است. پایگاه نیروهای ویژه تحت امر عبدربه منصور هادی، رییسجمهوری مستعفی یمن در شهر عدن مرکز این حمله گزارش شده است. انفجاری که علاوه بر تعداد کشته شدههای بالا، تعداد قابل توجهی زخمی نیز برجا گذاشته است. برخی رسانههای منطقهای در تشریح گزارش این اتفاق به تبدیل شدن شهر عدن به پایتخت موقت دولت مستعفی یمن و همپیمانان منطقهایاش اشاره کردهاند و این حقیقت که این شهر به پایگاهی برای آموزش نیرو توسط عربستان و امارات، تبدیل شده است. پیش از این نیز در ١٠ دسامبر عملیات تروریستی مشابهی در همین پایگاه توسط داعش رخ داده بود که منجر به کشته شدن ۴٨ سرباز شد؛ سربازانی که به صف ایستاده بودند تا حقوقهای خود را دریافت کنند. عدن در شرایطی از سوی عربستان سعودی و دولت مستعفی به عنوان پایتخت جدید یمن معرفی شده و از سوی برخی بازیگران منطقهای همسو با سعودی به رسمیت هم شناخته شده است که صنعا در اختیار حوثیها است و هر روز میزبان حملات بیامان ائتلاف عربی به رهبری عربستان است. در تمام رسانههای بینالمللی هرجا اخبار مربوط به یمن منعکس میشود جملاتی نیز به عنوان پسوند ثابت در خصوص جنگ نیابتی ایران و عربستان در این کشور به چشم میخورد. در این روایتها، اقلیت حوثی که شیعه نیز هستند مورد حمایت سیاسی و نظامی ایران قرار دارند و دولت منصور هادی که اهل تسنن شاکله اصلی آن هستند از حمایت سیاسی و نظامی عربستان سعودی برخوردار هستند. این ادعا در خصوص نقش پررنگ ایران در معادلههای سیاسی در صنعا در حالی مطرح میشود که تهران بارها و بارها هرگونه کمک نظامی به حوثیها را تکذیب کرده است اما از گفتوگوهای درون یمنی برای حل بحران در این کشور هم حمایت میکند. سازمان ملل در چندسال اخیر تنها به صدور بیانیههای غیرالزامآور در خصوص یمن بسنده کرده است و البته عنوان مصیبت بشری را هم به این پرونده داده است؛ مصیبتی که بر اساس آخرین برآوردها ١٠ هزار نفر را به کشتن داده است و میلیونها نفر هم در مضیقه کامل غذایی هستند.
یک نشست فرمایشی دیگر برای صلح
جان کری، وزیر امور خارجه امریکا در سفری که احتمالا آخرین سفر وی به ریاض در جامه وزیر امور خارجه کشورش است، روز گذشته وارد پایتخت عربستان سعودی شد و با ملک سلمان، پادشاه این کشور دیدار کرد. بر اساس گزارشهای رسیده، کری در کاخ پادشاه سعودی با وی و چندتن دیگر از مقامهای ارشد این خاندان دیدار و رایزنیهای سیاسی را پیش برد. رسانههای دولتی سعودی میگویند که دو طرف در خصوص مسائل منطقهای با هم رایزنی کردند اما جان کری، پیش از ورود به ریاض تاکید کرده بود که برای گفتوگو در خصوص یمن این سفر را ترتیب داده و تلاش میکند طرح صلح صنعا را در این سفر پیش ببرد. گفته میشود که جان کری با برخی مقامهای یمن نیز در خصوص ازسرگیری گفتوگوهای صلح صحبت خواهد کرد. برخی منابع نیز گزارش میدهند که وزرای خارجه عربستان، امریکا، امارات و انگلیس برای بررسی پرونده یمن در ریاض دور هم جمع شدهاند. در حالی اسم انگلستان به میان این گعده آمده است که ترزا می، نخستوزیر و بوریس جانسون، وزیر امور خارجه این کشور اخیرا در سفرهایی به منطقه، حمایت کامل و تمام عیار لندن از سیاستهای منطقهای ریاض را تکرار کرده بودند. با این همه روز گذشته، پایتخت عربستان سعودی، میزبان نشست چهارجانبهای با حضور جان کری، وزیر خارجه امریکا، بوریس جانسون، وزیر خارجه انگلیس، عبدالله بن زاید آل نهیان، وزیر خارجه امارات، عادل الجبیر، وزیر خارجه عربستان و با حضور اسماعیل ولد الشیخ احمد، فرستاده سازمان ملل به یمن بود. نقشه راه سازمان ملل برای حل بحران یمن همچنان سوژه این رایزنیها اعلام شده است. فرستاده سازمان ملل به یمن بارها طرحهایی را برای حل بحران ارایه کرده اما هر بار با مخالفت یکی از طرفها مواجه شده است. وی اخیرا نیز طرحی را برای حل بحران ارایه کرد که براساس آن یک نماینده توافقی برای رییسجمهور یمن انتخاب شده که تمامی اختیارات رییسجمهور به وی واگذار میشود. دولت مستعفی یمن این طرح را رد کرده بود. بر اساس این طرح، منصور هادی باید از قدرت خداحافظی کند و تنها تا زمانی میتواند در راس قدرت فرمایشی باشد که رییسجمهور جدید انتخاب شود. برخی منابع خبری میگویند که نمایندگان ١٨ کشوری که از گفتوگوهای صلح در یمن حمایت میکنند بر حجم فشارهای خود بر هادی و اطرافیانش برای پذیرش این طرح افزودهاند. این در حالی است که هادی خواهان خلع سلاح حوثیها و خروج این جریان سیاسی از شهرهای اصلی یمن به عنوان پیششرطهای گفتوگوهای سیاسی است.
جنبش انصارالله و حزب علی عبدالله صالح، رییسجمهور پیشین یمن نیز اخیرا دولت نجات ملی را در این کشور تشکیل دادهاند و این چنددسته شدن فعالیتها عملا یمن و مذاکرات صلح را در بن بست قرار داده است.
یک قدم تا قحطی کامل
کودکانی که از شدت فقر غذایی دندههای بدنشان قابل شمارش است. مادرانی که بدن نحیف فرزندان خود را در بیمارستانهای نه چندان مجهز در آغوش کشیدهاند. یمن هر روز به فاجعهای انسانی در منطقهای که برخی بازیگران عرب منطقه از اتحاد عربی در آن سخن میگویند، نزدیکتر میشود. با اینهمه نه از توقف حملات خبری است و نه کسی سفیر عربستان سعودی را برای هشدار دادن در خصوص وضعیت انسانی در یمن احضار میکند. برخی منابع خبری در چند روز گذشته از متوقف شدن روند واردات گندم یمن به دلیل مشکلات بانک مرکزی این کشور خبر دادهاند. خبرگزاری رویترز در این خصوص مینویسد: در شرایطی که این مساله تداوم پیدا کند، ضربه دیگری به وضعیت غذایی نابسامان و در مرز خطر در یمن خواهد بود. بر اساس آخرین آمارها، بیش از نیمی از جمعیت ٢٨ میلیونی یمن در وضعیت ناامنی غذایی به سر میبرند و ٧ میلیون نفر هم از گرسنگی شدید رنج میبرند. این در حالی است که هر روز یک نهاد بینالمللی در خصوص در آستانه قحطی قرار گرفتن یمن که فقیرترین کشور عربی است نیز هشدار میدهد. برخی از منابع خبری میگویند که جرقههای با بحران روبه رو شدن بانک مرکزی یمن در ماه سپتامبر زده شد که منصور هادی دستور انتقال بانک مرکزی این کشور از صنعا به عدن را داد. این اقدام منجر به دوپاره شدن سیستم اداری در شمال و جنوب یمن شد. بانک مرکزی یمن میگوید که قادر به انتشار اعتبارنامههای کافی برای واردات گندم نیست و به همین دلیل نمیتواند روند خرید گندم را ادامه بدهد. این اتفاق در حالی زنگ خطر را در یمن به صدا درآورده است که گندم به تنها منبع تغذیهای بسیاری از مردم این کشور بدل شده بود. در این میان کودکان اصلیترین قربانیان قحطی در یمن به حساب میآیند. بر اساس گزارشهای یونیسف، سوءتغذیه در میان کودکان به رقم بیسابقهای رسیده است و در حال حاضر دو و نیم میلیون کودک یمنی به کمکهای فوری در این خصوص نیاز دارند. سازمان ملل اخیرا هر دو طرف دعوا در یمن را به ممانعت از انتقال کمکهای غذایی انساندوستانه متهم کرده بود.
انتهای پیام
www.af.shafaqna.com