شفقنا افغانستان-روز گذشته در پی سفر یولدیریم تغرل ترکیش، معاون رئیس نخست وزیر ترکیه به دوشنبه فصل جدیدی از همکاریهای اقتصادی و امنیتی دو کشور آغاز گردید.
یولدیریم تغرل ترکیش – معاون نخستوزیر ترکیه – روز 17 فوریه در شهر دوشنبه گفت، که کشورش میخواهد با تاجیکستان یک بانک مشترک تأسیس دهد. وی در جمع خبرنگاران هدف سفرش را به تاجیکستان“بررسی مسائل امنیتی و اقتصادی”نامید.
دفتر مطبوعاتی ریاست جمهور تاجیکستان گزارش داد؛ در ملاقات رئیس جمهور امامعلی رحمان با ترکیش، وضع و دورنمای همکاریهای میان دو کشور بررسی شد، “دیدار امروز ادامه منطقی هوشمندی هر دو کشور به رشد بیشتر رابطهها میباشد ”.
طرفها اظهار داشتهاند، که امسال از آغاز رابطههای دیپلماتی تاجیکستان و ترکیه 25 سال سپری شده، میان دو کشور بیش از 60 سازشنامه و توافقنامه در بخشهای سیاسی، اقتصاد، تجارت، علم و فرهنگ و غیره امضا شده است. دفتر مطبوعات رئیس جمهور تاجیکستان تأکید کرده است، که حجم گردش مال و محصولات میان دو کشور ناوابسته از تأثیر بحران اقتصادی و مالیوی جهانی استوار بوده است.
معاون نخستوزیر ترکیه گفت، که کشورش میخواهد با تاجیکستان یک بانک مشترک تأسیس کند. وی هدف سفرش را به تاجیکستان“بررسی مسائل امنیتی و اقتصادی”نامید.
یک روز پیش در همایش تاجران دو کشور در شهر دوشنبه وزیر رشد اقتصاد و تجارت تاجیکستان نعمتالله حکمت الله زاده گفت، که دو سال گذشته حجم تبادل محصولات میان دو کشور به 650 میلیون دلار برابر بوده است. هرچند این رقم در پی بحران جهانی اقتصادی کاهش یافته است، ولی حالا دو کشور قصد دارند، این آمار را به 1 میلّیارد دلار برسانند.
در همایش تاجران دو کشور نمایندههای 50 شرکت ترکی و حدود 400 تاجر تاجیک اشتراک کردهاند. تغرل ترکیش به نوبت خود گفت، که حالا در تاجیکستان 88 شرکت ترکی و مشترک فعالیت میکنند. به این دلیل گمان میرود، که تأسیس بانک مشترک نیز دستگیری این شرکتها را هدف دارد.
امّا در دیدار روز گذشته جانبها برای توسعه همکاری، “بویژه در حفظ فضای ایدئولوژی کشورها از پهنشوی عقیدههای افراطی و تخریبگرانه”تبادل افکار کرده، دایر به اهمیت همگرایی دوجانبه و بسیارجانیبة تاجیکستان و ترکیه در مبارزه علیه تروریزم و افراطگرايي و دیگر جنایتهای فرامرزی ابراز نظر کردهاند.
عبدالغنی محمدزیماف، سیاستشناس تاجیک، روز 17 فوریه به رادیو آزادی گفت، که با احتمال زیاد در دیدار پرزیدنت رحمان با معاون نخستوزیر ترکیه، موضوع شرکت زادههای کشورهای آسیای مرکزی در جنگهای سوریه نیز مطرح شده است.
او گفت، “چند روز پیش در استنبول یک تبعهص ازبکستان عمل تروریستی انجام داده بود. حالا گروههای افراطگرا و تروریستی در سوریه با شکست رو به رو هستند. مطمئنم، که در دیدار پرزیدنت تاجیکستان با معاون نخستوزیر ترکیه مسائل بیضرر گرداندن اعضای گروههای تروریستی از تاجیکستان مطرح شده است. زیرا، مقامات تاجیکستان نمیخواهد، که آنها به وطن برگردند. در این صورت در قلمرو ترکیه بازداشت و چارهجویی کردن در نسبت آنها سادهتر میشود.”
خرسند خرّم اف، سیاستشناس تاجیک مقیم روسیه، نیز در صحبت با رادیو آزادی روز 17 فوریه احتمال صحبتهای رحمان با تغرل ترکیش در رابطه به بازداشت شهروندان تاجیک اشتراکداران جنگهای سوریّه را بعید ندانست.
امّا وی افزود، “گذشته از تروریستها، در ترکیه تعداد زیادی هواداران حزب ممنوع نهضت اسلامی تاجیکستان زندگی میکنند. تاجیکستان میخواهد، با کمک مقامات ترکیه آنها را بازداشت و به دوشنبه استرداد کند. این موضوع نیز میتواند در محور صحبتها قرار داشته باشد. امّا، با درنظرداشت این نکته، که فعلاً حاکمیت در ترکیه در دست اسلامگراها است، رهبریّت این کشور در این زمینه با تاجیکستان همکاری نخواهد کرد.”
آخر سال گذشته امامعلی رحمان، رئیس جمهور تاجیکستان از وزیر امور خارجی ترکیه مولود چاوش اغلو در دوشنبه خواسته بود، در بازداشت و استرداد آن شهروندان تاجیکستان، که برای عملهای تروریستی و ایکستریمیستی مورد جستجو و تحقیق قرار داشته و در قلمرو ترکیه پناه بردهاند، مساعدت کند.
وی، اینچنین، به ضرورت راهاندازی چارههای هماهنگ شده برای پیشگیری از پیوستن شهروندان تاجیکستان به گروههای تروریستی، که از قلمرو ترکیه برای رفتن به جنگهای خاور میانه استفاده میکنند، تأکید کرده است.
سالهای آخر دهها شهروند تاجیکستان از طریق مرزهای ترکیه به سوریه گذشتهاند یا در مرزهای این کشور با سوریه بازداشت شدهاند. در گذشته عمرعلی قوّت اف، رهبر پیشین سازمان در تاجیکستان ممنوع“گروه 24”نیز در این کشور پناه برده و سال 2015 در یک سوءقصد کُشته شد.
انتهای پیام
www.af.shafaqna.com
