شفقنا افغانستان- رئیس جمهور غنی با سفرهای خارجی متعدد خود قبل از تشکیل کابینه، نشان داد که سیاست خارجی از اهمیت بیشتری برای دولت وی برخوردار است.
چند دهه جنگ ضربات شدیدی به منابع اقتصادی و زیربنایی افغانستان وارد کرده است و بسیاری از این جنگ ها از طریق کشورهای همسایه متاسفانه سازمان دهی و مدیریت می شد. بنابراین ایجاد روابط شفاف و مستحکم و با توجه به احترام متقابل یکی از راههای برون رفت از معضلات دامن گیر حکومت جدید افغانستان می باشد. حضور کشورهای متعدد خارجی و نیروهای نظامی و ملکی آنها نیازمند سیاست خارجی روشن و دیپلماسی فعال از ناحیه دولت افغانستان می باشد.
به طور مشخص ،در حال حاضر نیز این مسئله یکی از مهم ترین اجندای کاری دولت حکومت وحدت ملی به شمار میرود. اما نکته قابل تأمل این است که، سفرهای دیپلماتیک آن هم توسط بالاترین مقام تشکیلاتی دولت، تا چه اندازه میتواند دستاوردهای مفیدی برای دولت افغانستان داشته باشد؟
برای بررسی این موضوع خبرنگار شفقنا گفت و گویی ترتیب داده با داکتر فرامرز تمنا، رئیس مرکز مطالعات استراتژیک وزارت خارجه افغانستان و تحلیلگر مسائل سیاسی که متن کامل آن ذیلا آورده شده است:
*با وجود این که هنوز مشکلات درون حکومتی متعددی، از جمله تثبیت نشدن کابینه وجود دارد، چرا رئیس جمهور تأکید بر سفر و ارتباط با کشورهای خارجی دارد؟
تمنا: چنانچه رئیس جمهور کشور در مراسم تحلیف، قسمت مهم سخنرانی شان مرتبط بود با چگونگی ایجاد سیاست خارجی حکومت وحدت ملی، این سفر ها به صورت عملی هم نشان دهنده این است که مسائل مرتبط با سیاست خارجی کشور، یکی از اولویت های دارای اهمیت برای حکومت است و مسائل و مشکلات موجود داخلی کشور نباید بازتاب منفی را در سر راه سیاست خارجی افغانستان به وجود آورد و لازم است که ما یک تصویر درست و معقولی را در روابط بین المللی خود ارائه کنیم.
به همین دلیل به هیچ عنوان سیاست خارجی ما نباید مرتبط با مسائل داخلی کشور باشد.
*به نظر شما دولت فعلی برای بهره برداری از روابط بین المللی در سیاست خارجی، چه امتیاز ها و ویژه گی هایی نسبت به دولت گذشته دارد؟آیا این امیدواری وجود خواهد داشت که روابط با کشورهای جهان در حکومت فعلی،متفاوت تر از گذشته باشد؟
تمنا: سه تفاوت اساسی در سیاست خارجی کشور نسبت به سیزده سال گذشته مطرح شده است. اولین تفاوت دولت فعلی درزمینه ایجاد یک زیربنای مستحکم و استوار، چه به لحاظ زیر ساختی و چه به لحاظ ظرفیتی برای تعامل با جهان در سیاست خارجی کشور است.
موضوع مهم دیگر و مسئله دوم، روبرو شدن با مسائل سال 2015 میلادی است که به هر حال خواسته یا نا خواسته تفاوتی را در چگونگی روابط ما پیرامون مسائل بین المللی به وجود میاورد.در این سال نقش نیروهای خارجی نسبت به گذشته و حظور مستقیم آنها در افغانستان تا حد قابل توجهی کم رنگ شده و در این موضوع نوع دیگری از تعامل ما با جهان آغاز شده. تا اواخر سال 2014 میلادی چنانچه ما طی این سالها اگر سیاست خارجی پویا و قابل توجهی را هم نمیداشتیم، ولی خارجی ها در کنار ما بودند، اما در سال 2015 ما مکلف به گسترش در سیاست خارجی خود هستیم، و به عبارتی این ما هستیم که تعامل خود با جهان را میتوانیم گسترش دهیم و همین برنامه های سیاست خارجی کشور هست که کماکان میتواند ما را در متن روی داد های مهم جهانی در تعامل با کشورهای بزرگ داشته باشد.
تفاوت سوم در این رابطه مشخص شدن حلقه های مهم دولت در مسائل جهانی است. با توجه با طرح های حکومت قانون گذاران سیاست خارجی بهتر میتوانند تشخیص بدهند که چه عواملی میتواند در بحث روابط خارجی ما مؤئر ترباشد و چگونه ما میتوانیم گام های بهتر و اساسی تر را در زمینه برداریم.
آیا نتایج این سیاست خارجی به گفته شما متفاوت، در سفرهای اخیر رئیس جمهور قابل مشاهده بوده است؟
تمنا: اصولا پیامدهای تصامیم مرتبط با سیاست خارجی در کوتاه مدت قابل رویت نیست، سالها یا حد اقل ماه ها طول میکشد تا نتایج یک سیاست مشخص و دقیق خارجی در معیشت و امنیت مردم جای پای خود را باز کند و تأثیرات خود را نشان دهد. اما در کوتاه مدت تغییر چهره ای که بعد از انتخابات ایجاد شده بود،برناه هایی لازم بود، تا جامعه جهانی شاهد توانمندی و شایستگی دولت جدید میشدند، و دولت وحدت ملی تمام تلاشش این است که در دید جهانیان، جوی که در چند ماه گذشته نسبت به دولت تازه ایجاد شده بود را برطرف ساخته و با یک سیاست خارجی درست و با دقت، یک رابطه خوب با جهانیان را احیا کند.
افغانستان به عنوان یک کشوری که دارای یک حکومت قوی است و شایسته و لیاقت پیشرفت را در تمام امور دارد و کشوری است که با تعامل سازنده با جهان معتقد است و قصد دارد با روابط خود با همسایگان و پیوند با جامعه جهانی، با توجه به تعهدات گذشته، یک روابط نیک را پایه گذاری کند. به همین دلیل دولت با سیاست خارجی خود قصد دارد، که همین چهره را به جهانیان نشان دهد و تا حدود زیادی موفق هم شده است.
من باور دارم که درخشنده ترین بُعد حکومت وحدت ملی، بُعد سیاست خارجی اش بوده است.
*به گفته شما سیاست های خارجی افغانستان متفاوت تر از گذشته می باشد؛آیا دیدگاه جوامع خارجی نیز نسبت به حکومت فعلی در مقایسه با دولت گذشته متفاوت خواهد بود؟
داکتر تمنا: سال 2009 تا سال 2014 نوع تعامل ما با جهان به دلیل سیاست خاصی که حکومت قبلی داشت، و ما را با کاهش رابطه خود با جهان در بخشی از تشکیلات حکومت روبرو ساخت، و به همین علت در برخی از موارد ما شاهد تضعیف روابط بین المللی خود شدیم.در مقابل یکی از مهم ترین رسالت های حکومت جدید این است که این رابطه گسسته را دوباره احیا کند.
بر همین اساس روابط ما با ایالات متحده آمریکا و بخشی از کشورهای اروپایی که در سالهای گذشته کم رنگ شده بود، نیاز به احیا داشت. و اگر نگاهی به برنامه های صورت گرفته بیندازیم این عمل کرد مشخص میشود. به طور مثال در کنفرانس لندن و کشورهای بزرگ جهان ما شاهد این بودیم که در تنظیم و تعهد های آنان در سالهای گذشته تاکید دوباره شد و هچنین در کنفرانس شانگهای و قزاقستان، و کشورهای عضو شانگهای، که بر تعهدات قبلی خود نسبت به افغاستان تژدید پیمان دوباره کردند، در کنفرانس سران سارک در نیپال که رئیس جمهور شرکت کرده بودند کشورهای منطقه باز هم بر بازسازی اقتصادی افغانستان در حل مشکلات افغانستان و گشایش راه هایی برای بازسازی اقتصادی وخصوصا در زیمنه همکاری پاکستان در زمینه صلح با افغانستان تاکید کردند، و یا با روابط با چین که یکی از قدرت های اقتصادی جهان است و همچنین با ترکمنستان که به عنوان یک کشوری که در همسایه گی ما قرار دارد و سرنوشت اقتصادی ما با وجود ذخایر انرژی که این کشور دارد و یا مفاد دیگر همچون راه های ترانزیتی با این کشور، گره خورده است.
به صورت عموم در همه سفر هایی که هردو رهبر حکومت وحدت ملی تا به حال داشتند سعی بر این بوده، تا نگاه خارجی ها نسبت به ما را یک نگاه کاملا مثبت بسازند تا افغانستان یک جایگاه بین المللی خوب را در بین جامعه جهانی داشته باشد.
*در یک جمع بندی کلی، دولت چه برنامه هایی را در روابط خارجی با کشورهای مختلف برای بهره برداری بهتر به نفع افغانستان،باید در دستور کار داشته باشد؟
تمنا: به صورت طبیعی حکومت وحدت ملی قصد دارد تا افغانستان را به جایگاهی که شایسته آن است با بهره گیری از روابط بین الملل برساند، ولی هنوز نیاز است که حکومت روابط بهتری را با استفاده از سفرهای بیشتربا سایر کشورهای جهان داشته باشد، و در همین ارتباط سفر ها به کشورهایی از جمله استرالیا، جاپان، و ایالات متحده آمریکا در اجندای سفرهای خارجی دولت در آینده است، که به صورت طبیعی این سفرها میتواند تأثیرات مفیدی را، هم در امنیت افغانستان و هم بر معیشت مردم خواهد داشت.
انتهای پیام