شفقناافغانستان- مریم وریج کاظمی، دانش آموخته دکتری جغرافیای سیاسی در یادداشتی که در اختیار شفقنا قرار داد، نوشت: واقعیت در مورد تولد و ایستایی تفکر داعش صرفا در انگیزههای اقتصادی خلاصه میشود. منطقه تحت نفوذ ایدئولوژی داعش دارای غنیترین منابع هیدروکربنی جهان و ترمینال صدور انرژیهای فسیلی به بازارهای جهانی در نظر میگیرند و چنین علاقهمندهای تجاری – استراتژیکی و کنترل خطوط لوله انتقال انرژی و امنیت این خطوط از اولویتهای امنیتی قدرتهای صنعتی در منطقه است که تاکنون توانسته تمامیت ایدئولوژی داعشی را به مخاطره نیندازد و در بسیاری از موارد موجب تسهیل روند رو به رشد آن شود.
با توجه به سیاست کلی قدرتهای صنعتی مبنی بر تشکیل یک ساختار منسجم و با ثبات و قابل کنترل که باعث افزایش توان اقتصادی و اعتبار سیاسی آنها شود و ایجاد یک همگرایی منطقهای و فرامنطقهای مبتنی بر همکاری چند جانبه بین آنها می تواند در مهار نظامهای حاکمیتی که در جهت واگرایی و شکاف در سطح بینالملل گام بر میدارند، حیاتی باشد. حضور دو قدرت برتر بین المللی در منطقه تحت نفوذ داعش یعنی روسیه و ایالات متحده امریکا با منافع و تهدیدات متفاوت یکی در پی استمرار موقعیت از دست رفته پیشین و دیگری در جستجوی تاثیرگذاری در ترتیبات امنیتی- نظامی منطقه ، کسب منافع حداکثری برای تامین منافع حیاتی خود از جمله تنوع بخشی به منابع تامین انرژی و از همه مهمتر مهار روسیه دارنده بزرگترین زرادخانه هسته ای جهان و قدرت اتمی برتر، این منطقه سراسر آشوب را تحت تاثیر قرار داده اند. این حضور قدرتهای فرامنطقهای فشار شدیدی بر کشورهای پیرامونی منطقه مورد مناقشه وارد کرده است و به عنوان مهمترین تهدید امنیت نظام بین الملل، کمک های مالی و نظامی را به سوی خود جذب می کند که بر حساسیت منطقه می افزاید و توانسته اصول سیاست داخلی و خارجی کشورهای پیرامونی را به چالش بکشد.
از آنجایی که ساختار تشکیل ایدئولوژی داعش برگرفته از رقابت های اقتصادی- تجاری قدرتهای صنعتی است از این رو تمایل به دریافت کمک های مالی در جهت بازسازی و تغییر ماهیت گروههای افراطی به شکل دیگری اجتناب ناپذیر خواهد بود.
بی شک در حوزه جغرافیایی تحت نفوذ ایدئولوژی داعش نه تنها اقتضای سیستمی که باعث شکل دادن به صلح و ثبات سازنده و همگرایی بین گروههای مختلف قومی و مذهبی شود، ناممکن است، بلکه امکان شکل گیری اتحاد یکپارچه بین کشورهای منطقه ای برای مقابله با سلطه جویی کشورهای فرامنطقه ای وجود ندارد و شکل گیری یک اتحاد ضد غربی نیز غیرقابل تصور است.
از این رو با فروپاشی ساختار داعش ما شاهد رشد چشمگیر گروههای افراطی دیگر در این منطقه جغرافیایی خواهیم بود که بی شک تاثیرات مخربتری را بر جای خواهند گذاشت و همین ثبات نسبی که در کشورهای پیرامونی حاکم است را به حالت تعلیق در خواهند آورد.
