شرح عکس: کارت شناسایی یکی از ساکنان روستای حردان در شمال عراق، 22 دسامبر 2014. پس از آن که رزمندگان کرد پیکارجویان داعش را از این روستا بیرون راندند، شمار زیادی از ساکنان ایزدی روستا به خانه های خود بازگشته اند. آنها می خواهند از سرنوشت صدها نفر از دوستان و خویشاوندان مفقود شده خود مطلع شوند.
شفقنا افغانستان- دالتون بنت در آسوشیتدپرس نوشت: حیدر خلف، 4 ماه پیش از روستای کوچک حردان در شمال عراق گریخت. پس از مدتی کوتاه، او تماس های تلفنی وحشتناکی از خویشاوندانی که در روستا باقی مانده بودند، دریافت کرد. در آن لحظه، آنها توسط یک گروه از افراد مسلح داعش به سمت ایست بازرسی مستقر در منتهی الیه روستا برده می شدند.
خلف می گوید خویشاوندانش در این تماس های کوتاه تلفنی چنین گفتند: “اگر دیگر خبری از ما نشد، می توانید جنازه هایمان را در نزدیکی ایست بازرسی پیدا کنید.”
هفته پیش رزمندگان کردستان عراق موفق شدند اعضای داعش را از این روستا بیرون برانند. خلف اکنون برای نخستین بار از زمانی که از روستا گریخت به خانه خود بازگشته است. او و چند نفر دیگر از ساکنان روستا که گریخته بودند، به امید آگاهی از سرنوشت همسایه ها و خویشاوندان خود، همراه کردها وارد روستا شده اند. آنها از این می ترسند که حدس و گمان شان درباره سرنوشت عزیزانشان صحت داشته باشد: در منتهی الیه روستا 4 تپه ماهور دیده می شود که مشخصا به تازگی و به دست انسان ایجاد شده است. اگرچه این برآمدگی ها هنوز حفاری نشده اند اما خلف و دیگران گمان می کنند که آنها گورهای دسته جمعی هستند و احتمالا دهها جسد را در خود جای داده اند. از قسمت های بالایی این تپه ماهورها که هنوز خاک نرمی دارد، چند تکه لباس و کارت شناسایی پیدا شده که به رویت گزارشگر آسوشیتدپرس رسیده است. (عکس گزارش، مربوط به یکی از همین کارتهای شناسایی است.)
روی یکی از این برآمدگی های خاکی، کش شلواری قابل مشاهده بود که به نظر می رسید هنوز از تن جسد خارج نشده است. آنها شروع به کشیدن بند کردند اما وقتی سنگینی آن را حس کردند از بیم یک تله انفجاری، رهایش کردند. آنچه از جیب شلوار بیرون افتاد، کارت شناسایی مرد 44 ساله ای به نام خورو خودیده روفو بود. خالد واسع، یکی از ساکنان روستا که بازگشته است، این مرد را شناسایی کرده و می گوید جزو همسایگان مفقود شده است.
تا زمانی که این تپه ماهورها حفاری نشده اند، هیچ راهی وجود ندارد که بتوان با قطعیت گفت آنها گورهای دسته جمعی هستند و یا این که چه تعداد جسد در آنها جای گرفته است. کردها خیال ندارند به این زودی ها کار حفاری را شروع کنند، هر چند آنها با نوار، این 4 نقطه را جدا کرده اند. درگیری با جنگجویان داعش در حوالی روستا هنوز در جریان است و شرایط آن قدر تثبیت نشده که کردها بتوانند به کار جست و جوی اجساد رسیدگی کنند. اما واسع و خلف می گویند اطمینان دارند که پیکر عزیزانشان در همین نقاط مدفون شده است.
واسع می گوید: “تمام این اجساد، متعلق به اهالی همین روستا است. تعدادی از پسرعموهای من که توسط جنگجویان دستگیر شده بودند، احتمالا همین جا مدفون شده اند.”
واسع و خلف حدس می زنند که حدود 530 نفر از اهالی روستای 200 خانواری هردان، مفقود شده اند. به گفته آنها اغلب مفقودین احتمالا توسط جنگجویان اعدام شده اند.
حردان، یکی از چندین روستای کوچکی است که ایزدی های شمال عراق را در خود جای داده است. وقتی که گروه داعش در اوایل آگوست به منطقه حمله کرد، جنگجویان این گروه بخشی از وحشیانه ترین اقدامات خود را علیه ایزدی ها به نمایش گذاشتند. (داعش، ایزدی ها را کافر و مرتد می خواند.) صدها نفر از ساکنان این روستاها کشته شدند؛ صدها نفر از زنان و دختران ایزدی به اسارت داعشی ها در آمدند. طبق اظهارات تعدادی از زنان ایزدی که موفق به فرار شدند و همچنین بر اساس گزارش های سازمان ملل و دیگر گروه های حقوق بشری، داعش آنها را به عنوان برده جنسی در اختیار جنگجویان و هواداران خود قرار می داده است.
داعشی ها در روز 3 آگوست، یعنی همان روزی که سنجار، بزرگترین شهر منطقه را تصرف کردند، خود را به روستای حردان رساندند. واسع می گوید آنها سوار بر 8 خودروی مشکی بزرگ و با پشتیبانی شماری از مسلمانان سنی مذهب روستاهای همجوار، مقابل دروازه ورودی حردان ظاهر شدند. داعشی ها به ساکنان حردان دستور دادند هر سلاحی را که در اختیار دارند تحویل دهند، در غیر این صورت سر اعضای خانواده شان بریده می شود. اهالی روستا به این دستور پیکارجویان عمل کردند. شماری از آنها، از جمله واسع و خلف، شبانه گریختند. دیگران که قادر به فرار نبودند در روستا باقی ماندند.
واسع می گوید او نیز چند تماس تلفنی از خویشاوندانش داشته که گفته اند در حال انتقال به یک ایست بازرسی در منتهی الیه روستا هستند. به گفته واسع و خلف، در این تماس ها به آنها گفته شده که حدود 150 نفر از اهالی روستا توسط جنگجویان به یک ایست بازرسی منتقل شده اند. آنچه پس از آن رخ داده، هنوز مشخص نیست اما هر دو نفر معتقدند که همه آنها کشته شده اند.
خلف می گوید یکی از پسرعموهایش که در روستا مخفی شده بود، با او تماس گرفت و گفت خانواده اش را به یک ایست بازرسی برده اند. او سپس دیده که یک بولدوزر، زمین های اطراف را خاکبرداری می کند. خلف می گوید: “عموی من و دو پسرش، همراه با 50 نفر دیگر از آشنایان، جزو مفقودین هستند.”
پیشمرگ های کردستان عراق، جمعه گذشته حردان را از جنگجویان داعش بازپس گرفتند. شماری از اهالی ایزدی این روستا برای جست و جوی عزیزانشان بلافاصله وارد روستا شدند. آنها 3 تپه ماهور را در یک مزرعه پیدا کردند. واسع می گوید در یکی از این برآمدگی ها، پیشانی بند و روسری ای را پیدا کرده که متعلق به خویشاوندان او بوده است. حدود 100 متر آن سوتر، بقایای سوخته شده یک کپه لباس و کفش زنانه به چشم می خورد.
چهارمین تپه ماهور، روز یکشنبه گذشته و زمانی پیدا شد که پیشمرگ ها مشغول استقرار یک موضع و سنگر بودند. آنها متوجه چند تکه لباس شدند که زیر خاک مدفون شده بود. همان موقع بود که سنگینی این لباسهای نیم سوخته، آنها را به این فکر انداخت که احتمالا اجسادی در این نقطه دفن شده است.
سامی طاهر، از پیشمرگ های کردستان عراق و 44 ساله، می گوید او هم معتقد است که این تپه ماهورها در واقع گورهای دسته جمعی است: “داعشی ها این مردم بیگناه را که فقط به فکر کسب و کار خود بوده اند، به اینجا آورده و کشته اند.”
منبع: آسوشیتدپرس
ترجمه: فرهاد فرجاد- شفقنا
انتهای پیام
