شفقناافغانستان- ۱۶ سال از پایان کار طالبان درافغانستان میگذرد اما هنوز تفکر سنتی مردسالارانه و دیرپا در این کشور بویژه در مناطق غیر شهری موج میزند. با این حال طبقه متوسط این جامعه که رشد در حال افزایشی دارد، در یک دگردیسی اجتماعی به سر میبرد. این قشر در تلاش است تا مطالبات اجتماعی مدرن خود را برآورده سازد. یکی از این مطالبات اجتماعی نیز حقوق زنان است. زنانی که بزرگترین نقش آنان در حکومت طالبان، نقشی معادل یک شیء تزئینی در خانه بود. اما اکنون زنان افغانستان خواهان تغییر نقش خود هستند و در این زمینه دست به اقداماتی نظیر راهاندازی شبکه تلویزیونی زنان زدهاند. هرچند که مشکلات زنان افغان بسیار فراتر از داشتن یک شبکه تلویزیونی است.
روزنامه ایران نوشت، در جامعه پدر سالار افغانستان، نام زن نباید در معرض دیدار یا شنیدار باشد. روی سنگ قبر زنان تنها میتوان عباراتی نظیر: «مادر»، «خواهر» یا «همسر آقای…» را دید، در شناسنامه کودکان اثری از نام مادر نیست و در کارتهای دعوت عروسی جایی برای نام عروس در نظر گرفته نمیشود. در این جامعه به کار بردن نام زنان کاری ناپسند تلقی شده و حتی برخی افراطیها آن را توهین به مذهب میدانند.
اما جامعه مدرن افغانستان دیگر ادامه این وضعیت را برنمیتابد. شماری از زنان دگراندیش و فعال در حقوق زنان افغانستان، با راهاندازی فراخوانی که این روزها با اقبال بسیاری از زنان طبقه متوسط افغان روبهرو شده، به مبارزه با این وضعیت پرداختهاند. هشتک «نام من کجاست» (#WhereIsMyName) در تلاش است، نام زنان را وارد اسناد رسمی کند. «بهار سهیلی»، عضو فعال این گروه میگوید: جامعه ما پر از بیعدالتیها علیه زنان است. در این جامعه نخستین نیازهای زنان یک تابو است. اما ما میخواهیم این وضعیت را تغییر دهیم. خوشبختانه شبکههای اجتماعی، پنجرهای نو به روی نسل جوان افغان گشودهاند.
یکی از حامیان این فراخوان «فرهاد دریا» خواننده محبوب افغانستان است. او به همین منظور عکسی از خود و همسرش را تقدیم این فراخوان کرده تا بهطور وسیع منتشر شود و زیر آن اسم همسرش را قید کرده و نوشتهاست: فرهاد و سلطانا دریا. بجز او هزاران افغانی شامل نویسندگان، روزنامهنگاران و موسیقیدانان این کشور نیز در فیسبوک، توئیتر و سایر شبکههای اجتماعی حمایت خود را از این فراخوان اعلام داشتهاند.
البته باید اذعان داشت از سال ۲۰۰۱ و سقوط حکومت طالبان، زنان افغانستان به برخی حقوق خود دست یافتهاند. زنان این کشور در ۱۶ سال اخیر صاحب حق رأی، تحصیلات و اشتغال شدهاند. اما خشونت خانگی علیه این قشر همچنان وجود دارد و برای مردانی که مرتکب چنین خشونتهایی میشوند، مجازاتی در نظر گرفته نشدهاست. از همین رو عبدالله عطاهی، سخنگوی دادگاه عالی کابل معتقد است: جامعهای که نام مادر را در شناسنامه ثبت نمیکند، آمادگی چنین گامهای مدرنی را ندارد. اما بر خلاف او شاهگل رضایی، قانونگذار و فعال حقوق زنان میگوید: با وجود همه دشواریها زنان نباید دست از حقوق خود بکشند. آنها باید به مبارزه خود ادامه دهند.
منبع: Independent / مترجم: شقایق امیری
