شفقنا افغانستان- پس از سقوط طالبان و آغاز فصل جدیدی از تحولات در افغانستان، دانشگاههای افغانستان مجددا آغاز بکار کردند.
با تشکیل حکومت مرکزی و فعالیت وزارتخانه ها، دانشگاههای خصوصی نیز بوجود آمدند و موجی از شوق به تحصیل در میان مردم افغانستان بوجود آمد.
در طول دهه گذشته بسیاری از این موسسات تحصیلات عالی و دانشگاههای خصوصی توانستند تعداد زیادی تحصیل کرده در رشته های مختلف تحویل جامعه بدهند، اما کیفیت تحصیل و تدریس در این دانشگاهها و همچنین مشکلات عدیده ای پیش روی اساتید و دانشجویان بوده است.
نبی خلیلی، عضو هیات علمی و همچنین استاد دانشگاه در گفتگوی اختصاصی با خبرگزاری شفقنا افغانستان پیرامون مسایل مربوط به جامعه دانشگاهیان نظرات خود را بیان داشته است.
نبی خلیلی فارغ التحصیل مدیریت بازرگانی(MBA) در مقطع ماستری(فوق لیسانس)می باشد و بمدت شش سال در دانشگاههای خصوصی تدریس کرده است.
اساتید دانشگاه ها از نبود امنیت شغلی رنج می بردن
خلیلی در ارتباط با مشکلات فراروی اساتید دانشگاههای افغانستانی گفت : مشکلاتی که فراروی اساتید می باشد به دو دسته تقسیم می شود، دسته اول مشکلاتی در سطح عمومی دانشگاهها اعم از خصوصی و دولتی شامل مشکلاتی نظیر : نبود امکانات تحقیق و پژوهش، کمبود منابع علمی و مواخذ، عدم وجود حمایت از پژوهش و کار پژوهشی و همچنین پژوهشگران و در آخر سطح پایین معاش اساتید نسبت به فرصت های کاری مشابه آن در جامعه.
دسته دوم مشکلات موجود در دانشگاههای خصوصی که می توان به مواردی نظیر : نبود امنیت شغلی اساتید، اجحاف بر اساتید از سوی مالکان به شکلهای مختلف، تحقیر و توهین به اساتید با این توجیه که سیاست دانشگاهها، سیاست دانشجو محوری است و نکته آخر کمبود تسهیلات و امکانات کافی برای اساتید دانشگاهها.
می توان گفت مواردی که گفته شد، مشکلات فراروی اساتید دانشگاهها در افغانستان می باشد.
وی در پاسخ به اینکه آیا دانشگاههای افغانستان(بخش خصوصی) آنطور که باید توانسته اند نیروهای کارامد تحویل بدهند، تصریح کرد :بله، البته، به نظرم با توجه به این که دانشگاه های خصوصی در میدان رقابت تنگاتنگ کار می کنند، به ناچار باید از شیوه های جدید مدیریتی و تدریسی دنیای امروز کار بگیرند، کیفیت خود را ارتقا دهند و کاری کنند که فارغ التحصیلان این دانشگاه ها بتوانند جذب بازار کار شوند، تا از این طریق بتوانند برای خود اعتبار ایجاد کنند.
عضو هیات علمی دانشگاه گوهرشاد با اشاره به اینکه کمبود منابع و ترجمه های مفید می تواند مشکل جدی برای آموزش عالی کشور باشد، عنوان کرد : متأسفانه در رابطه با نبود منبع و کتابهای مفیدی که ترجمه شده باشد، افغانستان کشور فقیری است، نه تنها تولید علم نیست بلکه نمی توانیم بهره کافی از یافته های دنیای مدرن ببریم، باید بگوییم در زمینه ترجمه کارهای زیادی صورت نگرفته است و تعداد اندکی ترجمه ای که صورت گرفته جوابگوی تقاضای دانشگاهها نیست و در ارتباط با منبع خلاهایی در فضای آموزشی وجود دارد.
خلیلی در ارتباط با راهکارهای موجود پیرامون پر کردن خلا نبود مواد آموزشی مفید بیان داشت : در مورد تامین نیاز آموزشی کشور می توان اساتید را به تالیف و ترجمه و پژوهش تشویق کرد، بطور مثال تسهیلاتی برای کسانی که کار ترجمه می کنند ایجاد کرد تا این افراد علاقمند به ترجمه بتوانند نیاز جامعه آموزشی را برآورده کنند.
وی گفت : در این راستا پرداخت هزینه پژوهش و اعطای جوایز علمی می تواند چاره ساز باشد.
این استاد دانشگاه در ادامه بیان داشت : مواردی مثل حمایت از حقوق معنوی نویسنده و پژوهشگر و همچنین ارتقای اساتید به درجات بالاتر بر اساس تولید کتاب می تواند به این مسئله کمک کند.
سطح آموزش عالی در ده سال اخیر رو به رشد بوده است
خلیلی در پاسخ به اینکه سطح آموزش دانشگاهها در افغانستان نسبت به دیگر کشورها را چگونه ارزیابی می کنید، عنوان کرد : به صورت عمومی سطح آموزش ضعیف است، اما جریانی که ایجاد شده است نتایج گهرباری برای افغانستان به ارمغان خواهد آورد. در دانشگاه های خصوصی که شاهدش هستم، به زودی به سطح کشورهایی مثل ایران، پاکستان و هندوستان خواهیم رسید. اما در دانشگاه های دولتی، مشکل نگرش کهنه گرایانه است که باید تغییر کند و به عنوان یک مانع برداشته شود تا تغییرات اساسی در محیط های علمی را شاهد باشیم.
نبی خلیلی با اشاره به اینکه دولت چقدر می تواند به روند رشد تحصیلات عالی کمک کند بیان داشت : دولت محور اساسی برای تغییرات است و می تواند تاثیرات مثبت زیادی بر این روند بگذارد، اولین کار در این زمینه اراده قوی و ملی است که دولت باید آنرا رهبری کند، ابتدا دولت باید نگرش خود و سپس نگرش دست اندرکاران عرصه دانش را تغییر بدهد.
وی در ادامه تشریح کرد : دولت باید مبناهای علمی را قدر بداند و جایگاه دانشمندان را در جامعه ارتقا دهد، اگر دولت علاقمند به این روند است می تواند به انحای مختلف اندیشمندان و دانشمندان را تشویق کند تا به کار پژوهشی و دانشگاهی توجه گردد، همچنین دولت می تواند تولید علم را به عنوان یک استراتژی ملی برگزیند.
این استاد دانشگاه با بیان اینکه دولت می تواند سیاست خصوصی سازی دانشگاه ها را سرعت ببخشد افزود : دولت با مراکز علمی و دانشگاه ها همانند یک شرکت تجاری برخورد نکند و از نظر مالی حمایت شان کند، این امر می تواند به روند رشد آموزش و سطح کیفی دانشگاههای داخلی کمک کند.
خلیلی در ارتباط با آسیب هایی که دانشجویان را در افغانستان تهدید می کند، خاطرنشان کرد : مسایلی مثل ناامنی در کشور، ضعف منابع مطالعاتی و تحقیقی، ضعف در روش تدریس اساتید غیرحرفه ای و همچنین ضعف در سیستم گزینش که بر سیستم آموزشی هم تاثیر دارد می تواند مسایلی باشد که دانشجویان ما از آنها رنج می برند.
این استاد دانشگاه دید تجارتی داشتن به دانشگاه را یک فرصت برای مردم افغانستان دانسته و افزود : دید تجاری داشتن باعث تقویت رقابت می شود که رقابت کیفیت در کنار قیمت ارزان را به ارمغان می آورد. به شرطی که دولت به عنوان حفاظت کننده منافع جامعه، مواظبت کننده شرایط رقابتی برابر باشد.
سیدجمال الدین سجادی
انتهای پیام