شفقنا افغانستان-مهم ترین رهبر گروه القاعده اسامه بن لادن بود که در سال 2011 از سوی آمریکایی ها کشته شد اما سایر رهبران این گروه که در قید حیات بوده و زندانی نیستند را می توان به این شرح فهرست کرد :
1- أيمن الظواهري
الظواهری یک جراح چشم پزشک است که نقش مهی در تشکیل سازمان جهاد اسلامی مصر داشت و در 16ژوئن سال 2011 چند هفته بعد از مرگ اسامه بن لادن به رهبری این گروه انتخاب شد. القاعده همزمان با این اتفاق بیانیه ای منتشر کرد و در آن تعهد نمود که به مبارزه خود « تحت رهبری جدید » علیه آمریکای صلیبی و خدمتکارش یعنی اسراییل ادامه می دهد. الظواهری هم اکنون در عمل اصلی ترین نظریه پرداز این گروه بوده و برخی از کارشناسان او را «مغز اجرایی» حملات 11 سپتامبر در ایالات متحده آمریکا توصیف می کنند. الظواهری بعد از بن لادن، نفر دوم در فهرست «تروریست های تحت تعقیب» آمریکا به شمار می رفت و واشنگتن برای کسی که اطلاعاتی از او بدست دهد 25 میلیون دلار جایزه تعیین کرده است. سال 2001 در حمله آمریکایی ها الظواهری دو فرزند و یک همسرش را از دست داد. الظواهری از زمان سرنگونی حکومت طالبان در افغانستان در سال 2001 به صورت مخفی زندگی می کند. کارشناسان البته می گویند او ممکن است در منطقه مرزی بین افغانستان و پاکستان مخفی شده باشد. سال 2006 آمریکا به نزدیکی های منطقه دامادولا در پاکستان حمله کرد، زیرا براین باور بود که الظواهری در آنجا مخفی شده است. در این حمله 18 روستایی کشته شدند که چهار تن از بین آنها کودک بودند. پس از این حمله برخی منابع آمریکایی به رسانه ها گفتند که الظواهری در بین کشته شدگان بوده است اما او چند روز بعد خود را از طریق یک ویدئو نشان و معلوم شد به او هیچ آسیبی نرسیده است.
از الظواهری تاکنون دهها ویدئو پخش شده است که یکی از آخرین آن ها زمانی بود که در سپتامبر گذشته خبر بازگشت دوباره اسلام گرایان به هند را اعلام کرد. وی در آمریکا متهم به نقش داشتن در انفجارهای سفارت آمریکا در آفریقا (سال 1988 ) بوده و مصر نیز به صورت غیابی وی را به خاطر فعالیت هایش در سازمان جهاد اسلامی محکوم به اعدام کرده است.
ژوئن سال 2013 بود که الظواهری از تشکیلات دولت اسلامی (داعش) خواست سوریه را ترک کرده و بر عراق متمرکز شود اما این تشکیلات دستور او را نپذیرفت. پس از آن بود که القاعده کلیه ارتباطات خود را با داعش قطع کرد.
2- ناصر عبد الكريم الوحيشي
الوحیشی منشی مخصوص اسامه بن لادن درگذشته بود و اکنون یکی از رهبران القاعده در جزیره العرب به شمار می رود. این تشکیلات در سال 2009 تاسیس شد و توانست دو شاخه القاعده در عربستان سعودی و یمن را درهم ادغام کند. شبکه سی ان ان به نقل از یک مقام آمریکایی گفت اطلاعات مخفی آمریکا نشان می دهد ایمن الظواهری، الوحیشی را به عنوان نفر دوم تشکیلات القاعده تعیین کرده است. وی 36سال دارد. مقامات آمریکایی بر این باورند که شاخه القاعده در جزیره العرب یکی از « فعال ترین » شاخه های این گروه درخارج از پاکستان و افغانستان است.
الوحیشی متولد استان البیضاء واقع در جنوب یمن است. او پیش از انتقال به افغانستان در اواخر دهه شصت در موسسات دینی تحصیل کرده بود. الوحیشی در نبرد تورا بورا سال 2001 مشارکت داشت و بعد از طریق مرزهای ایران توانست فرار کند. سرانجام در سال 2003 به یمن رفت و در آنجا بود که دستگیر شد. در سال 2006 الوحیشی توانست به همراه 22 عضو این تشکیلات از زندان صنعاء بگریزد. یکی دیگر از این فراری ها جمال البدوی بود که گفته می شود مغز متفکر حمله به زیردریایی کول آمریکا در یمن بوده است. همچنین قاسم الرایمی فرمانده نظامی شاخه القاعده در جزیره العرب نیز یکی دیگر از این فراری ها بود.
بعد از فرار اینها از زندان خبرهایی منتشر شد که نشان می داد الوحیشی و الرایمی بر تشکیلات القاعده دریمن نظارت دارند. این تشکیلات مسوولیت سربازگیری از نیروهای جدید یا اعرابی بود که از عراق و افغانستان به این کشور باز می گشتند.
یک بار شاخه القاعده در یمن مسوولیت دو حمله انتحاری را برعهده گرفت که در جریان آن شش گردشگر غربی کشته شدند. در سال 2008 نیز القاعده به سفارت آمریکا در صنعاء حمله کرد که در اثر آن 10 یمنی از نیروهای محافظ سفارت به همراه چهار شهروند عادی کشته شدند.
چهار ماه بعد الوحیشی در یک نوار ویدئویی اعلام کرد دو شاخه القاعده یمن و عربستان سعودی را در هم ادغام کرده است و خود رهبری آن را برعهده گرفته است. مساله ای که الظواهری نیز آن را تایید کرد.
نخستین حمله القاعده در خارج از یمن در عربستان سعودی و درسال 2009 بود که صورت گرفت. هدف این حمله امیر محمد بن نایف رییس دستگاه امنیتی عربستان بود اما او از این حمله جان سالم بدر برد. بعدها گفته شد تشکیلات القاعده در تلاش برای انفجار یک هواپیمای مسافربری آمریکا در شهر دیترویت ( سال 2009 ) نیز دست داشته است. یک فرد نیجریه ای در رابطه با انجام این عملیات آموزش دیده بود و به اتهام ارتباط با آن بازداشت شد. دو نمونه دیگر از این حملات ناکام ماند.
تشکیلات القاعده در یمن از ناامنی های ناشی از تنش های سیاسی این کشور به نفع خود سود برد و توانست در سال 2012 برمناطق متعددی از این کشور مسلط شود. طی ماه های گذشته القاعده جزیره العرب را متهم به دست داشتن در انفجارهای متعددی متهم می کنند که یکی از آنها دستگاه های امنیتی یمن را هدف قرار داده بود. این مساله نشان داد حملات آمریکایی ها با هواپیماهای بدون سرنشین که طی سال های گذشته چند برابر شده بیهوده بوده است. در تاریخ دهم سپتامبر سال 2012 مقامات یمنی گفتند سعید الشهیری معاون الوحیشی که در عربستان سعودی متولد شده است در یک حمله هوایی به منطقه حضر موت واقع در جنوب یمن کشته شده است. تشکیلات القاعده با خود تعهد کرد انتقام مرگ او را به همراه یک رهبر برجسته دیگر القاعده بگیرد.
3- خالد الحبيب
خالد الحبیب که گفته می شود یک شهروند مصری یا مراکشی است زمانی به عنوان یک فرمانده میدانی تشکیلات القاعده در جنوب شرق افغانستان معرفی شد که در یک ویدئو سال 2005 ظاهر گردید. آن زمان فرمانده القاعده در جنوب غربی افغانستان شخصی به نام عبدالهادی العراقی بود.
اوایل سال 2006 بود که مقامات پاکستانی گفتند الحبیب در حمله آمریکا به نزدیکی های مرز با افغانستان کشته شده است. اما مقامات امنیتی پاکستان این حرف را پس گرفتند و گفتند او دربین کشته شدگان این تشکیلات نبوده است. به نظر می رسد الحبیب هم اکنون بعد از دستگیر شدن العراقی در سال 2006 فرماندهی کل این تشکل را برعهده داشته باشد.
مقامات آمریکایی می گویند او بر عملیات داخلی در افغانستان و شمال پاکستان نظارت دارد. به گفته برخی از تحلیل گران شاید الحبیب تحت یک اسم مستعار فعالیت داشته باشد. گفته می شود شاید اسم مستعار او « خالد الحربی » باشد.
4- سیف العدل
سیف العدل لقب محمد ابراهیم مکاوی، سرهنگ سابق ارتش مصر است که گفته می شود در اواخر سن چهل یا پنجاه سالگی است. سیف العدل در دهه هشتاد بود که برای مبارزه با نیروهای شوروی و کمک به مجاهدان افغان به این کشور انتقال یافت. او یکی از مقامات امنیتی القاعده بود و ماموریت های متعددی را تاکنون برعهده داشته است که یکی از آنها فرماندهی نظامی بعد از کشته شدن محمد عاطف بود که در حمله نیروهای آمریکایی درسال 2001 به قتل رسید. حدس زده می شود که سیف العدل یکی از افرادی باشد که در ترور انورسادات رییس جمهور مصر درسال 1981 دست داشتند. دولت مصر در سال 1987 او را به اتهام تلاش برای تاسیس شاخه نظامی سازمان جهاد اسلامی وتلاش برای سرنگونی حکومت به صورت غیابی محاکمه کرد. برخی بر این باورند که او در انفجار های سفارت آمریکا در شرق آفریقا (سال 1998 ) و آموزش ستیزه جویان سومالیایی که 18 نفر از پرسنل خدمتکار آمریکایی را سال 1993 در موگادیشو به قتل رساندند و نیز آموزش به برخی از ربایندگان درحملات 11 سپتامبر دست داشته است.
به دنبال حمله آمریکا به افغانستان درسال 2001 بود که سیف العدل به همراه سلیمان ابوالغیث و سعد بن لادن (پسر بن لادن ) به ایران گریختند. در آن موقع شایعاتی مطرح شدکه این افراد تحت نظارت و پوشش سپاه پاسداران قرار دارند و در جایی اقامت اجباری گرفته اند. ایران هرگز وجود آنها را در کشورش تایید نکرد.
بعدها ابوالغیث در اردن بازداشت شد و درمارس سال 2013 به ایالات متحده آمریکا فرستاده شد. برخی گزارش ها می گوید سیف العدل نیز آزاد شد و به همراه سعد بن لادن به پاکستان بازگشت.اما یک گزارش دیگر درسال 2011 منتشر شدکه می گفت او به ایران بازگشته است. ایالات متحده آمریکا برای هرکس اطلاعی از او بدهد پنج میلیون دلار جایزه تعیین کرده است.
5- مصطفى حامد
به گفته آمریکا، مصطفی حامد، داماد سیف العدل است. او به عنوان مربی تاکتیک های نظامی در اردوگاه القاعده در نزدیکی جلال آباد خدمت می کرد. گفته می شود مصطفی حامد رابط بین گروه القاعده و ایران بوده است. به دنبال سقوط طالبان گفته شد او مسوول گفت وگو ها برای تهیه یک پناهگاه جدید برای تعدادی از رهبران ارشد این گروه و خانواده های شان در ایران بوده است. در نیمه سال 2003 مقامات ایرانی حامد را بازداشت کردند. اما یکی ازگزارش ها می گوید در سال 2011 آزاد وبعد از انقلاب مصر به این کشور بازگشت.
6- مطيع رحمان
گفته می شود مطیع الرحمان رییس اداره برنامه ریزی القاعده است. همچنین گفته می شود او مهندس عملیات موسوم به «بمب مایع» است که قرار بود یک هواپیمای مسافربری را در سال 2006 بر فراز اقیانوس اطلس منفجر کند اما این عملیات ناکام ماند. پلیس پاکستان می گوید او در عملیات ربودن خبرنگار «وال استریت ژورنال» در سال 2002 که اخیرا ترور شد، دست داشته است اما خبرهای بعدی حکایت از آن داشت که او در پاکستان مخفی شده است.
7-أبو خليل المدني
درباره ابوخلیل المدنی اطلاعاتی در دست نیست. گفته می شود او یکی از اعضای شورای فرماندهی القاعده است و تنها در خلال یک ویدئو که در سال 2008 منتشر شد از او نام برده می شود. گفته می شود او تبعیت سعودی دارد.
8- آدم گدن
آدم گدن یک شهروند آمریکایی اهل ایالت کالیفرنیاست که به یکی از مقامات برجسته در سازمان القاعده تبدیل شد و در تعدادی از ویدئوهای پخش شده از سوی این گروه نشان داده شد.
وی بعد از اینکه اسلام آورد درسال 1998 به پاکستان منتقل شد و با یک پناهنده افغان ازدواج کرد. او مدت ها به عنوان مترجم القاعده فعالیت می کرد تااینکه به یکی از همراهان ابوزبیده از فرماندهان میدانی القاعده تبدیل شد که هم اکنون زندانی است. گفته می شود گدن در یکی از اردوگاه های افغانستان آموزش دیده است. سال 2004 بود که وزارت دادگستری آمریکا او را به عنوان یکی از هفت نفری معرفی کرد که برای حملات جدید در خاک آمریکا نقشه می کشند. پس از آن مدت کوتاهی نگذشت که گدن در یک ویدئو ظاهر شد و به عنوان سخنگوی القاعده مطالبی را بیان کرد و خود را «عزام آمریکایی» نامید. در سپتامبر سال 2006 نیز یک بار دیگر او در ویدئویی ظاهر شد که در کنار الظواهری نشسته بود و آمریکایی ها را به پذیرش اسلام و حمایت از تشکیلات القاعده دعوت می کرد. یک ماه بعد گدن یکی از نخستین شهروندانی بود که متهم به خیانت بزرگ از زمان جنگ جهانی دوم تاکنون شد. لایحه محکومیت او شامل مواردی است ازجمله «پیوستن به دشمنان آمریکا با علم کامل و به قصد خیانت به این کشور» و آمریکا برای او جایزه ای یک میلیون دلاری تعیین کرده است.
سال 2011 بود که گدن در یک ویدئو ظاهر شد و از اطلاعات جدیدی که ویکیلیکس منتشر کرده بود ستایش کرد. او بارهای دیگر هم ظاهر شده است که مسلمانان را در ایالات متحده تشویق می کند تا دست به انجام حملات مسلحانه بزنند. تحلیلگران می گویند گدن جزو فرماندهان ارشد القاعده نیست و در این تشکیلات تقریبا جایگاه مهم ایدئولوژیکی نیز ندارد.
9- أبو مصعب عبد الودود
ابومصعب عبدالودود یک دانشجوی رشته علوم سابق و مشهور به سازنده بمب است. او رهبر القاعده در مغرب اسلامی است. عبدالودود پیش تر رهبر گروه مسلح اسلامی الجزایر بود و در نیمه سال 2004جانشین نبیل صحراوی شد که در یک عملیات گسترده ارتش به قتل رسید. در سال 1995 بعد از اتمام دروس دانشگاهی عبدالودود به این جماعت اسلامی پیوست. حرکت این گروه در واقع مقدمه ای بود برای ظهور گروه جماعت سلفی دعوت و جهاد. گفته می شود عبدالودود در سال 1998 عضو این گروه شد. نام واقعی عبدالودود، عبدالمالک دروکدال است. او یکی از امضاءکنندگان بیانیه سال 2003 برای اعلام هم پیمانی با تشکیلات القاعده است.
در سپتامبر سال 2006 بود که گفته شد جماعت سلفی مذکور به نیروهای القاعده پیوسته است؛ بنابراین در ژانویه همان سال نام خود را به «القاعده مغرب اسلامی» تغییر داد تا این وابستگی را بیشتر نشان دهد. گفته می شود عبدالودود تاکنون برای انجام برنامه های گروه خود بارها با ایمن الظواهری مشورت کرده است. سه ماه بعد 33نفر در حملات شبه نظامیان به ساختمان های دولتی الجزایر کشته شدند که تصور می شود عبدالودود بر این عملیات نظارت کرده باشد.
در دسامبر همان سال دو اتومبیل بمب گذاری شده دست کم 37 نفر را در پایتخت الجزایر کشت. به این ترتیب فعالیت های این گروه تشدید شد و چند عملیات را در شمال آفریقا به اجرا در آورد. این تشکیلات گفته است قصد حملات بیشتری داشته و حتی به عراق نیروی شبه نظامی فرستاده است. در نوامبر سال 2012بود که عبدالودود در یک ویدئو ظاهر شد و از نیروهای رزمنده ومجاهد خود ستایش کرد و آنها را «نجات دهنده» مالی توصیف کرد که قصد دارند شمال آفریقا را به تصرف خود در آورند. به گفته او این حرکت تنها با دخالت نیروهای فرانسوی بود که متوقف شد.
منبع : الجزیره
ترجمه: شفقنا
انتهای پیام