شفقناافغانستان-حملات طالبان اگرچه در طول سال روان به صورت کج دار و مریض ادامه داشته است اما با افزایش ناگهانی در هفتههای اخیر باعث شده است که کابل برخلاف روزهای نسبتا آرام قبلی خود به کانون آشوب و نا آرامی تبدیل شود؛ شاید دیگر نتوان گفت پایتخت افغانستان امن ترین نقطه این کشور است.
حملات طالبان اگرچه در طول سال روان به صورت کج دار و مریض ادامه داشته است اما با افزایش ناگهانی در هفتههای اخیر باعث شده است که کابل برخلاف روزهای نسبتا آرام قبلی خود به کانون آشوب و نا آرامی تبدیل شود؛ شاید دیگر نتوان گفت پایتخت افغانستان امن ترین نقطه این کشور است.
وقوع ۱۲ حمله انتحاری در طول دو هفته، از حمله به مهمانخانه و دفتر خارجیها گرفته تا سوء قصد ناکام به جان قومندان امنیه کابل همگی دلایلی است که نشان میدهد کابل دیگر امن نیست.
مقامات افغان و برخی از کارشناسان امر در ارتباط با دلایل افزایش حملات طالبان در هفتههای اخیر به دو نکته اشاره میکنند.
یکی امضای پیمان امنیتی کابل-واشنگتن از سوی رئیس جمهور تازه روی کار آمده فغانستان، داکتر اشرف غنی، که مجوز حضور حداقل ۱۰۰۰۰ نیروی امریکایی در افغانستان بعد از سال ۲۰۱۴ را صادر کرد.
دوم فرمان جدید اوباما مبنی بر تمدید ماموریت جنگی نیروهای امریکایی در افغانستان.
اما به نظر میرسد طالبان علاوه بر دو دلیل فوق دلایل دیگری نیز داشته باشند.
۱. بسیاری معتقد اند که آغاز مخفیانه گفت و گویهای صلح با طالبان از سوی اشرف غنی در حقیقت مصداق ضرب المثل «آش نخورده و دهان سوخته است». طالبان تحریک شدهاند که برای امتیاز گیری بیشتر در جریان این مذاکرات حملات خود را افزایش دهند. طالبان میخواهند موقعیت خود در مذاکرات صلح آینده را تقویت کنند. شاید عدهای افزایش حملات طالبان در هفتههای اخیر را مخالفت دوباره این گروه به ویژه جناحهای تندرو آن با پروسه صلح تلقی کنند مانند آنچه در گذشته اتفاق افتاد اما واقعیت امر این است که آنها برای اعمال فشار بیشتر و نوعی مانور قدرت حملات خود را افزایش دادهاند.
طالبان با یک حساب دو دو تا چهار تا به این نتیجه رسیدهاند که افزایش حملات و ترس ناشی از نفوذ بیشتر طالبان بعد از خروج نیروهای خارجی از افغانستان میتواند ابزارهای فشار خوبی بر دولت وحدت ملی برای امتیاز گیری بیشتر به حساب آید.
۲. چون میتوانند. به همین راحتی. طالبان در طول سال جاری در حال تست تواناییهای جنگی نیروهای امنیتی افغان همزمان با خروج نیروهای خارجی از این کشور بودهاند و از عملیاتهای خود سود کامل بردهاند. این درست که طالبان افغانستان مانند داعش که توانسته است در عراق شهرهایی را از دولت این کشور بگیرد، نمیتوانند در افغانستان برای خود جای پای دائم دست و پا کنند اما به راحتی در هر مکان و زمانی که دلشان بخواهد سوای از اینکه هدف مورد نظر تا چه میزان تحت تدابیر امنیتی قرار گرفته است میتوانند به کمک هواداران خود در درون نیروهای امنیتی افغان، عملیاتهای تخریبی خود را انجام دهند.
طالبان با افزایش حملات خود در حقیقت طبل جنگ طلبی را نواخته است و هرگز نشانی از ناامیدی در آنها دیده نمیشود.
۳. طالبان میخواهند امریکا را تحقیر کنند. مقامات امریکایی میخواهند خروج خود از افغانستان را حداقل به ظاهر هم که شده آرام، به دور از جنجال و منظم جلوه دهند اما طالبان این را نمیخواهند. طالبان دوست دارند حملاتشان را تا ۳۱ دسمبر زمانیکه خروج نیروهای
امریکایی از افغانستان کامل میشود ادامه دهند؛ شدت و میزان این حملات مهم نیست بلکه ایجاد دوباره صحنههایی که امریکاییها حین خروج از ویتنام تجربه کردند برای طالبان مهم است؛ صحنههایی مثل خارج کردن آخرین تفنگداران نیروی دریایی امریکا از ویتنام با هلی کوپترهای جنگی در زیر آتش سنگین دشمن.
به هر صورت جدای از دلایل افزایش حملات طالبان در هفتههای اخیر آنچه مهم است محک خوردن دولت اشرف غنی است. رئیس جمهور دولت وحدت ملی در آینده کار سادهای در پیش رو نخواهد داشت.
قابل ذکر است اشرف غنی و تیم بلند پایه حکومتش هم اکنون برای شرکت در کنفرانس لندن به انگلستان سفر کردهاند. این کنفرانس از آن جهت که میزان کمک جامعه بینالملل و دوستان خارجی به افغانستان را مشخص میکند حائز اهمیت است.
-حفیظ الله رجبی