شفقنا افغانستان-ایمیلی که تروریست ها فرستاده بودند به نحو آزاردهنده ای مستقیم سر اصل مطلب می رفت: “دوست شما جیم در اختیار ماست”. یک سال پیش بود که “فیلیپ بالبونی” برای نخستین بار این ایمیل را خواند و هنوز هم جملات آن را به خاطر دارد. بالبونی سردبیر نشریه گلوبال پست است، همان نشریه ای که جیمز فولی یا همان جیم تا قبل از ربوده شدن در سوریه به دست تروریست ها برای آن کار می کرد.
خبری که داعشی ها داده بودند تقریبا خلاصه و کوتاه بود یعنی چند جمله مودبانه که آدرس بالبونی و مایکل فولی برادر جیم را داشت. در پایان یک خواسته مطرح شده بود: صد میلیون دلار و دیگر هیچ. در این نامه الکترونیکی هیچ دشنام و تهدید و امضایی وجود نداشت اما همان رقم غیرقابل باور بود که امیدها را در دل گیرندگان زنده کرد یعنی امید دوباره برای آن که برادر و دوستان جیمز فولی بار دیگر او را زنده ببینند.
اما روز 12 آگوست 2014 یعنی کمی بیش از شش ماه پس از این ایمیل بود که در شهر رقه واقع در شرق سوریه سر از بدن جیمز فولی روزنامه نگار آمریکایی جدا شد. او قبل از اعدام در کنار جلاد نقاب زده اش در برابر دوربین قرار گرفت تا خوراک تبلیغاتی داعشی ها کامل شود. و این نخستین فیلم ویدیویی از این دست بود که در اینترنت انتشار یافت اما آخرین آن نبود: در سپتامبر سال جاری یک آمریکایی به نام “استیون ساتلاف” و دو بریتانیایی به نام های “دیوید هاینس” و “آلن هنینگ” نیز به سرنوشت فولی دچار شدند. قربانی احتمالی بعدی یک آمریکایی به نام “پیتر کیسیگ” است که ظاهرا دو هفته پیش به همین صورت توسط افراد داعش به قتل رسیده است.
اما این به آن معنی نیست که داعش همه ربوده شدگان و گروگان های خود را به قتل می رساند. گروه تروریستی موسوم به “دولت اسلامی” اکثر گروگان های خود را در قبال دریافت پول آزاد می کند اما این تروریست ها در این مورد که چه کسی می تواند آزاد شود یا چه کسی باید اعدام شود نگاهی کاملا تجاری دارند و صد البته ملیت گروگان ها نیز در این مورد نقش بزرگی ایفا می کند.
در ایالات متحده آمریکا هر گونه پولی که در قبال آزادی گروگان ها به گروه هایی مانند داعش پرداخت شود در حکم کمک مالی به تروریسم است. دولت آمریکا رسما اعلام کرده است که از هیچ حمایتی از ربوده شدگان دریغ نمی کند اما در عین حال هیچ پولی و به هیچ عنوان در قبال آزادی آنها به ربایندگان پرداخت نمی شود. دولت های بریتانیا، کانادا، نیوزیلند و استرالیا نیز دقیقا همین خط مشی آمریکا را دنبال می کنند و بدین ترتیب گروه های تروریستی از طریق گروگان های اهل این کشورها هیچ پولی به جیب نمی زنند و البته به همین دلیل گروگان هایی که شهروند این کشورها باشند اعدام می شوند اما بر خلاف این عده، گروگان های اهل کشورهای غرب اروپا مانند فرانسه، ایتالیا ، اسپانیا و همین طور آلمان از شانس بیشتری برای جان بدر بردن از دست تروریست ها برخوردارند و پولی که از طریق این کشورها در برابر آزادی شهروندانشان در اختیار داعش قرار می گیرد، یکی از منابع مهم درآمدهای این گروه تروریستی محسوب می شود.
بر پایه اطلاعات موجود تنها در سال جاری حداقل 25 میلیون دلار در قبال آزادی این گروگان ها به خزانه داعش وارد شده است. هفته نامه دی تسایت با انجام مصاحبه های متعدد با گروگان های سابق و خانواده هایشان و همین طور با همکاران سرویس های امنیتی و شرکت های امنیتی خصوصی توانسته است الگویی از این تجارت داعش را پیدا کند.
خانواده فولی از طریق ایمیل سه پرسش برای گروه داعش مطرح کردند، سه پرسش خصوصی که تنها شخص جیمز فولی می توانست به آن پاسخ دهد. هنگامی که پاسخ های درست رسید بیش از یک سال از ربوده شدن جیم می گذشت و بدین ترتیب خانواده جیم مطمئن شدند که وی هنوز زنده است. البته یک چنین ارتباط و خبررسانی دیرهنگامی برای گروه داعش امری نامعمول است زیرا به صورت معمول این تروریست ها بلافاصله پس از آدم ربایی از طریق ایمیل یا به صورت تماس مستقیم تلفنی با خانواده قربانی تماس می گیرند. اما در مورد جیمز فولی اصولا چنین امکانی وجود نداشت زیرا وی تا مدت ها پس از ربوده شدن در اختیار داعش نبود.
جیمز فولی در نوامبر سال 2012 و به هنگام بازگشت به سوی مرز ترکیه ربوده شد. اما ربایندگان وی نه داعشی ها بلکه افراد یک گروه کوچک جهادی موسوم به “شورای مجاهدین” بودند. این گروه چند ماه بعد تصمیم گرفت که گروگان خود را در اختیار داعش بگذارد و داعش نیز این درخواست را قبول کرد و بدین ترتیب فولی به دست داعشی ها افتاد.
چنین بده و بستان هایی به هیچ عنوان امر غیرمعمولی به حساب نمی آید زیرا در میان بی شمار گروه های کوچک و بزرگ جهادی که در سوریه و عراق فعالیت دارند، تجارت روزمره انسان امری عادی به شمار می آید. به همین خاطر بسیاری از این گروگان ها در نهایت نصیب تروریست هایی می شوند که از نظر مالی وضعیت خوبی دارند و به عبارت دیگر گروگان های غربی در این بازار آزاد جهادی ها یک کالا به شمار می روند اما هر کالایی قیمت و بهایی مخصوص خود را دارد.
بر پایه اطلاعات موجود افرادی خاص در داعش وظیفه تعیین بهای گروگان ها را دارند. این افراد گروگان های جدید را روزهای متمادی مورد بازجویی قرار می دهند و موبایل و لپ تاپ و دوربین های آنان را بازرسی و با اعمال فشار پسوردهای صفحات آنان در فیسبوک و توییتر و غیره را گرفته و بدین ترتیب تصویری از دوستان اینترنتی قربانی خود به دست آورده و قیمت او را تعیین می کنند و به عبارت دقیق تر در این مورد که قربانی خود را فروخته یا او را اعدام کنند تصمیم می گیرند.
جیمز فولی به همراه چند فرانسوی و اسپانیایی و دیگر شهروندان اروپایی در زندان داعش واقع در شهر رقه نگهداری می شد. اگر چه آنها همه چیز آن سلول را با یکدیگر قسمت کرده بودند اما مرز نامرئی میان مرگ و زندگی بود که این افراد را از یکدیگر جدا می کرد. همسلولی های فولی به تدریج و در قبال پرداخت پول آزاد شدند و فولی در آن سلول تنها ماند. او غالب اوقات مانند دیگر گروگان ها و زندانیان رقه تحت تاثیر داروهای مخدر و مسکنی مانند داروهای ضد افسردگی قرار داشت. فولی بدین صورت دیگر حتی توان درست فکر کردن هم نداشت. شاید برای تسکین دردهای جسمی اش از آن داروها استفاده می کرد زیرا گروگان های داعش در اتاق های ویژه بازجویی تحت شکنجه قرار می گیرند و ابعاد و نوع شکنجه ها بستگی به تشخیص شکنجه گرانی دارد که غالبا شهروندان بریتانیا و فرانسه هستند و جالب آن که از همان روش هایی در شکنجه دادن افراد استفاده می کنند که ماموران بدنام آمریکا در زندان گوانتانامو علیه قربانیان خود به کار می گیرند یعنی خفگی مصنوعی، اعدام های ساختگی و گرسنگی. قربانیان داعش به هنگام اعدام نیز لباس های سراسری نارنجی رنگ به تن دارند، درست شبیه همان لباس های زندانیان گوانتانامو.
البته رفتار و ترفندهایی که تروریست های داعش برای دریافت پول در قبال آزادی گروگان ها نشان می دهند تفاوت زیادی با چهره ای که در اینترنت از آنان نشان داده می شود دارد. “آلدرچ لوچر” می گوید:” داعش تا به این جای کار یک شریک تجاری قابل اعتماد نشان داده است”. البته لوچر شخصا با داعشی ها معامله ای نداشته اما به خوبی به روش آنان تسلط دارد زیرا وی بیش از ده سال است که مشاورت شرکت های خصوصی امنیتی در خاورمیانه را بر عهده دارد. به گفته وی روزنامه نگاران و همکاران نهادهای غیردولتی به هنگام سفر به مناطق بحران معمولا از سوی کارفرمایان خود تحت پوشش بیمه آدم ربایی قرار می گیرند و پولی که در قبال آزادی گروگان ها پرداخت می شود نیز تحت شمول همین بیمه است و هر زمان که گروهی مانند داعش گروگان گیری می کند یک کنسرسیوم بیمه مرتبط با شرکت های امنیتی خصوصی وارد عمل شده و ضمن مشورت با خانواده قربانی در رابطه با مذاکرات برای آزادی وی، محل تحویل گرفتن قربانی و نحوه تحویل پول را سازماندهی می کند.
بنا بر اطلاعات موجود گروه داعش معمولا برای رهایی قربانیان خود بیست میلیون دلار درخواست می کند و البته رقمی که در آخر مورد موافقت دو طرف قرار می گیرد بستگی به تبحر مذاکره کنندگان دارد. لوچر می گوید: “به هر حال یک طرف کالایی برای فروش و طرف دیگر نیاز به خرید آن کالا دارد و به همین صورت معامله جوش می خورد”. غالبا در آخر روی رقمی بین دو تا پنج میلیون دلار برای هر گروگان توافق می شود اما داعش هرگز افراد خود را برای دریافت پول به محل مورد نظر نمی فرستد.
شرکت های خصوصی امنیتی از افراد و گروه های متنفذ محلی مانند روسای قبایل و جنگ سالاران و خانواده های بانفوذ برای انتقال و تحویل پول استفاده می کنند. پول های نقد در چمدان ها و کیف های ورزشی قرار گرفته و از طریق مرز ترکیه و سوریه به نیروهای داعش تحویل داده می شود و آن واسطه ها هم معمولا ده درصد از این پول را برای خود برمی دارند. گاه چند ساعت و گاه چند روز بعد گروگان مورد نظر از طریق همان واسطه آزاد و تحویل داده می شود. آلدریچ لوچر می گوید:” می شود روی این افراد حساب کرد. تا به امروز که مشکلی نداشته اند”.
شرکت های خصوصی امنیتی نه تنها طرف همکاری شرکت های بیمه قرار دارند بلکه از سوی دولت ها نیز با آنها همکاری می شود. اگر گروگانی تحت پوشش بیمه آدم ربایی نباشد این دولت کشور اوست که باید پرداخت پول را تقبل کند. البته این مساله تنها در مورد کشورهای اروپای غربی صدق می کند. دولت ها از طریق همین شرکت ها پول را به دست تروریست ها رسانده و گروگان مورد نظر آزاد می شود.
در این میان اما امیرنشین کوچک قطر در برخی موارد پرداخت این پول ها را تقبل کرده است. دولت قطر تا به امروز چندین آلمانی و یک شهروند سوئیسی را با پرداخت پول به داعش آزاد کرده و در آخرین مورد سه ماه پس از آن پرداخت سی میلیون دلاری در قبال آزادی آن سوئیسی بود که این امارات کوچک توانست سفارت خود در برن را افتتاح کند. دولت قطر با این کار از یک سو وزن دیپلماتیک خود را افزایش می دهد و از سوی دیگر به راحتی میلیون ها دلار به خزانه گروه محبوب خود یعنی داعش سرازیر می کند.
لوچر می گوید:” آدم ربایی برای تروریست ها یک بیزنس عالیست. زیرا به راحتی و با کمترین ریسک صورت می گیرد و پول نسبتا کلانی نصیبشان می کند حتی اگر گروگان مورد نظر کشته شده باشد”.
در این میان یک استثنا وجود دارد و آن عکاس بریتانیایی “جان کانتلی” است. کانتلی که به همراه فولی در سال 2012 از سوی داعش ربوده شد در حال حاضر همکاری های زیادی با داعش دارد و این گروه تروریستی از وی به عنوان گزارشگر استفاده می کند. کانتلی در فیلم های مختلف به دولت بریتانیا دشنام می دهد و او بود که در ماه اکتبر گزارش مورد نظر داعش از کوبانی را تهیه کرد و در آن فیلم نقش گزارشگر را بر عهده داشت. این که چرا داعش کانتلی را برای این کار انتخاب کرده و تا به امروز او را نکشته است مشخص نیست. اما شخص کانتلی در یکی از آخرین فیلم های ویدیویی که روز جمعه در اینترنت انتشار یافت اذعان می کند که از مدت ها پیش پذیرفته است که به احتمال زیاد به همان سرنوشت هم سلولی هایش دچار خواهد شد.
منبع: دی تسایت
ترجمه: شفقنا
انتهای پیام