مردم در مرز «پنج» میان افغانستان و تاجیکستان این روزها فارغ از هرگونه دغدغه درگیری و احتمال سرایت بحران به مناطق همجوار به زندگی عادی مشغول بوده و با آرامش روزگار میگذرانند.
در ناحیه مرزی مشترک افغانستان و تاجیکستان، مرز موسوم به پنج به ناحیهای با طول 250 متر گفته میشود که افغانستان را از تاجیکستان جدا میکند.
رود پنج در این منطقه که در آثار و منابع کتبی تاریخ با اسم «آمو» نیز ثبت شده در نتیجه به هم پیوستن آب رودخانههای «پامیر» و «وخاندریا» ایجاد شده و در ساحل چپ آن افغانستان و در طرف راست این رود، تاجیکستان واقع است.
به گفته منابع رسمی، امتداد این رود 921 کیلومتر، آب این رودخانه منبع اساسی رشد بخش کشاورزی و دامداری در این منطقه است.
در ساحل این رودخانه شهرستانی با نام «پنج» نیز وجود دارد که با 50 هزار نفر جمعیت، جزئی از ولایت ختلان تاجیکستان است.
این محل تا سال 1931 با نام «سرای کمر» معروف بوده و پس از آن با نامهای «بااوماناباد» و «کرواباد» شناخته میشده و در سال 1963 به پنج تغییر نام یافته است.
در برخی از منابع تاریخی آمده است، رود پنج در بالادست رودخانه آمو بوده و پس از ادغام با رودخانه «وخش» اسم آمو را به خود گرفته است.
اما سرچشمه و یا منبع اصلی رود پنج رودخانههای کوچکتری با نامهای «غوند»، «برتنگ»، «یزغلام»، «ونج» و «کوکچه» عنوان میشود.
آب و هوای این منطقه مرزی معتدل و آثار فراوان تاریخی نیز در آن به چشم میخورد.
«انور نبات اف» یک مقام محلی ناحیه پنج به خبرنگار فارس گفت: ساکنان این منطقه عمدتا به کاشت و پرورش محصولات کشاورزی از جمله، پنبه، سیب، انگور، کدو، گندم، مشغول بوده و علاوه بر تامین مایحتاج خود، مبادرت به صادرات برخی محصولات نیز مینمایند.
وی افزود: با مردمان مناطق مرزی ولایت قندوز افغانستان، رابطه بسیار خوبی داریم اما بعلت عمق رودخانه و محدودیت در رفت و آمد از تنها راه ارتباطی منطقه، این رابطه چندان زیاد نیست.
نبات اف گفت: این منطقه مرزی از امنترین مناطق در مرز مشترک تاجیکستان و افغانستان بوده و طی 10 سال گذشته هیچ موردی مشاهده نشده است که این خود نشانی بر رابطه خوب مردمان 2 طرف مرز میباشد که اجازه دخالت به خارجیها و دشمنان امنیت و صلح در منطقه را نمیدهند.
اما همزمان با خروج نیروهای ائتلاف از افغانستان و احتمال سرایت دامنه بحران به تمامی مناطق هم مرز با تاجیکستان، بتازگی شهرکی نظامی برای حفاظت از مرز در این منطقه ایجاد شده و گشتزنی در اطراف مرز را در دستور کار دارد.