شفقنا افغانستان-مسیحیان، ترکمنها، ایزدیها، شبکیها و صابئین (منداییان) برای دوران طولانی در عراق زندگی کردهاند اینک همانند شیعیان و اهل تسنن عراق در بحران حضور گروه تکفیری داعش گرفتار شدهاند.
بسیاری از این اقلیتها در نینوا زندگی کردهاند، استانی در چهارصد کیلومتری شمال غرب بغداد که از لحاظ فرهنگی بسیار غنی است.
از زمان اشغال عراق توسط آمریکا در سال ۲۰۰۳، نینوا همزمان با دو درگیری موازی ویران شده است. کشمکش میان دولت با گروه تکفیری داعش و با منطقه خودمختار کردستان عراق.
اقلیتهایی که در دوران حکومت عثمانی و حکومت حزب بعث آزار و اذیت میشدند، حالا هم عناصر تروریستی داعش آنها را برنمیتابند و آزار و اذیتشان میکنند.
با تصرف موصل مرکز استان نینوا در روز ده ماه ژوئن توسط گروه داعش، عده کثیری از اقلیتهای مذهبی از شهر فرار کردند و به روستاهای اطراف نینوا پناه بردند. عدهای هم دورتر به شمال و شهرهای کردنشین پناهنده شدند. خیلی از آنها در کنار نیروهای کرد سلاح به دست گرفتند.
از آن زمان تکفیریهای داعش حملات منظمی علیه اقلیتهای مذهبی و عبادتگاههای آنها کردهاند. گروه داعش تصاویری از تخریب دهها مکان تاریخی و مذهبی در نینوا منتشر کرده، به بهانه اینکه احترام به چنین اماکن و عبادتگاههایی یک بدعت است.
مسیحیان
مسیحیان عراق شامل اقوام و مذهبهای مختلف میشود ولی اکثر آنها از مسیحیان کلدانی و آشوری هستند.
رقم آنها از یکونیم میلیون نفر در سال ۲۰۰۳ به ۳۵۰ تا ۴۵۰ هزار نفر کاهش یافته است. آنها در نینوا عمدتا در روستاهایی مثل قرقوش (بغدادیه)، برطله، حمدانیه و تلکیف زندگی میکنند.
یکی از شدیدترین حملات علیه مسیحیان عراق در سال ۲۰۱۰ اتفاق افتاد. وقتی گروه تکفیری داعش در مراسم روز یکشنبه به کلیسایی در بغداد حمله کردند و ۵۲ نفر را کشتند.
ایزدیها
ایزدیها آداب مذهبیشان را پنهانی به جا میآورند. اینکه ریشه اصلی ایزدیها به کجا برمیگردد همواره مورد بحث بوده است. دین آنها شامل عناصر بسیاری از ادیان مختلف از جمله مذهب زرتشتی است.
در نتیجه اعتقادات و رمز و رازی که دینشان را احاطه کرده که همین موضوع به حملههای بیشتر تکفیریهای داعش که آنها را کافر میخوانند منجر شده است.
تخمین زده میشود حدود پانصد هزار ایزدی امروز در عراق در مزارع و دشتهای اطراف نینوا زندگی میکنند. مناطقی که مورد مناقشه میان عربها و کردهاست.
شبکیها
شبکیها اقلیتی با زبان و آداب و رسوم خودشان هستند. بیشتر شبکیها شیعهاند و درصد کمی از آنها را هم سنیها تشکیل میدهند.
تصور میرود که نزدیک به ۲۵۰ تا ۴۰۰ هزار شبکی در نینوا زندگی میکنند.
بعضی از سنیها شبکیها را متهم میکنند که شاخهای افراطی از مذهب شیعهاند در حالیکه دیگران آنها را شاخهای مرتد از اسلام میدانند و همین باعث حملات خشونتآمیز علیه آنها میشود.
ترکمنها
ترکمنها بعد از عربها و کردها سومین گروه قومی بزرگ عراق هستند، جمیعت آنها رقمی بین پانصد هزار تا دو ونیم میلیون نفر تخمین زده میشود.
اکثر آنها مسلمان هستند و به شیعه و سنی تقسیم میشوند. و جمعیت اندکی از آنها مسیحیان کاتولیک هستند.
ترکمنها زبان و آداب و رسوم خودشان را دارند. آنها به طور عمده در امتداد خطوط مرزی بین مناطق اعراب و کردها در استان نینوا و بیشتر در تل عفر، کرکوک و دیاله زندگی میکنند، ولی در دیگر مناطق کشور هم به سر میبرند.
آنها که اغلب در کشمکش میان منطقه کردستان و دولت مرکزی گرفتار شدهاند از سوی گروههای جهادی هم به آنها حمله میشود.
به دنبال تصرف تلعفر توسط گروه داعش بیشتر ۲۵۰ هزار نفر جمیعت این شهر به منطقه کردستان پناه بردهاند.
صابئین (منداییان)
صابئین (منداییان) از مردمان بومی بینالنهرین هستند که ریشهشان به آرامیها میرسد. جامعه، فرهنگ و زبان صابئین رو به انقراض است.
همانند مسیحیان، منداییان هم در زمان حکومت رژیم بعث از محفاظت و آزادی نسبی برخوردار بودند. ولی از زمان حمله آمریکا به عراق در سال ۲۰۰۳ نزدیک به نود درصد آنها کشور را ترک کردهاند.
دین مندایی نیازمند نزدیکی به آب پاکیزه و ترجیحا طبیعی برای انجام مراسم غسل تعمید است. در نتیجه آنها در طول تاریخ در نزدیکی باتلاقها و رودخانهها در جنوب عراق و نزدیکی بغداد زیستهاند.
منداییان به عنوان گروهی صلحطلب که گروه یا قبیلهای از آنها حمایت نظامی نمیکند در جستجوی امنیت به نینوا و منطقه کردستان عراق پناه بردهاند. اما بحث بر سر اینکه منداییان اهل کتاب هستند یا نه همیشه جنجال برانگیز بوده که آنها را قربانی خشونت گروههای افراطی کرده است.
منبع ابنا
انتهای پیام
www.afghanistan.shafaqna.com