حضرت آیت‌الله مکارم شیرازی:«بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ» تجلی اسم اعظم خداوند است

حضرت آیت‌الله العظمی مکارم شیرازی در درس خارج فقه خود بیان کرد: بر اساس روایتی از امام حسن عسکری (ع) «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ» به اسم اعظم خداوند متصل است چرا که این اسم نسبت به خداوند نزدیک‌تر از سیاهی چشم به سفیدی‌ آن است.

به گزارش خبرگزاری شیعیان افغانستان(شفقنا افغانستان)، حضرت آیت‌الله مکارم شیرازی در ادامه سلسله جلسات درس خارج فقه خود با موضوع «قربانی در حج» روز چهار شنبه، سوم اردیبهشت ماه، بیان کرد: امام حسن عسکری (ع) فرموده‌ است: «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ أَقْرَبُ إِلَی اسْمِ اللَّهِ الْأَعْظَمِ مِنْ سواد الْعَیْنِ إِلَی بَیَاضِهَا» جمله «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ» نزدیک‌تر است به اسم اعظم خدا از سیاهی چشم به سفیدی آن. سیاهی چشم به سفیدی آن متصل است و این به این معناست که «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ» اتصال به اسم اعظم دارد. این حدیث در تحف العقول در ص 487 نقل شده است.

وی ادامه داد: زمانی که «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ» را تحلیل می‌کنیم خواهیم دید که در این جمله سه نام از نام‌های خداوند وجود دارد. اولین و مهم‌ترین آنها «الله» است که جامع جمیع اسماء و صفات خداوند است به عبارت دیگر هر کدام از اسماء و صفات خداوند اشاره به جنبه از اسماء و صفات خداوند دارد در حالی که «الله» همه صفات و به عبارت دیگر همه جنبه‌های خداوند را شامل می‌شود. دومین اسم خداوند در این جمله «رحمان» است که رحمت عامه خداوند را بیان می‌کند اشاره به همه نعمت‌های خداوند که شامل کافر و مسلم می‌شود، دارد. خداوند به همه چشم داده ‌است، گوش داده، دست و پا داده و تمام نعمت‌های دیگری که خداوند در عالم به انسان‌ها عطا کرده است. سوم اسم خداوند در این جمله «رحیم» است که اشاره به رحمانیت خاصه خداوند دارد که شامل دوستان و مومنان به خداوند می‌شود. برکات و مواهب و توفیقاتی که خداوند به افراد خاص و دوستانش می‌دهد. با همه این وجود اول این جمله «بائی» وجود دارد که به معنای استعانت از همه این اوصاف خداوند است. در روایات آمده است ابن عباس گفت شبی در خدمت امیر المومنین(ع) بود و ایشان در مورد «باء» این جمله سخن می‌گفت در حالی که صبح شد ولی هنوز سخن امام تمام نشده بود.

این مفسر قرآن کریم تصریح کرد: نکته مهم اینجاست که ما فکر نکنیم اسم اعظم فقط یک لفظ است که این لفظ را هر کسی بگوید آثار عجیبی را کسب خواهد کرد. این یک لفظ نیست بلکه تخلق به آن لفظ مهم است یعنی ساخته شدن و هماهنگ شدن با آن لفظ است باید محتوای لفظ در وجود انسان پیاده شود. آن رحمانیت و رحیمت خداوند در انسان باید جلوه‌گر شود تا اتفاقات مهمی بیافتد. بنابراین اسم اعظم به معنای تخلق به آن می‌باشد و زمانی که این در انسان باشد انسان به جایی می‌رسد که « قَالَ الَّذِي عِندَهُ عِلْمٌ مِّنَ الْكِتَابِ أَنَا آتِيكَ بِهِ قَبْلَ أَن يَرْتَدَّ إِلَيْكَ طَرْفُكَ؛ کسى که دانشى از کتاب (آسماني) داشت گفت: پيش از آنکه چشم بر هم زني، آن را نزد تو خواهم آورد!» کسی که علم کتاب داشت و اسم اعظم داشت چنین کاری می‌خواست برای سلیمان انجام دهد و انجام داد. این یک حالت درونی و تقوا و تخلص خاص نسبت به این صفات می‌خواهد و مساله استفاده از این اسماء به این آسانی نیست که صرف لفظ را استفاده کنند باید به محتوای این لفظ رفت.

وی بیان کرد: در مسائل فرهنگی کمتر حرکت جدی و مهمی دیده می‌شود که باعث ایجاد یک تحول فرهنگی شود بر خلاف مسائل اقتصادی که دارد کارهایی در کشور می‌شود که ان‌شالله مفید باشد و زود به نتیجه برسد. بر اساس نظرسنجی که با برخی از مردم انجام شده بود برخی گفته بودند مواد مخدر و برخی ماهواره‌ها و شبکه‌های خارجی و فساد و برخی دیگر بدحجابی و عده‌ی بالا رفتن سن ازدواج از مهمترین مشکلات فرهنگ کشور شمرده بودند. همه اینها درست است اما مشکل اساس فرهنگی کشور ما ناشی از دور ماندن از تعالیم اسلامی است اگر مردم نزدیک به تعالیم اسلامی باشند و تعالیم اسلامی در کشور گسترده شود دیگر هیچ کدام از این مسائل فرهنگی اتفاق نمی‌افتد.

آیت الله مکارم شیرازی تاکید کرد: برطرف کردن مشکلات فرهنگی تنها به عهده روحانیون و مسئولین و… نیست همه باید با کمک یکدیگر کمک کنند تا یک کار ریشه‌ای از پیش دبستانی تا راهنمایی، دبیرستان، دانشگاه و بالاخره رسانه‌ها انجام شود. بعضی معتقدند مادر اگر ایات قرآن را بخواند این آیات در نوزاد تاثیر مثبتی دارد و این مساله ثابت شده و تجربه نشان داده است. وقتی تعلیم و تربیت از دوران جنینی شروع می‌شود همه باید دست به دست هم بدهند که این کار انجام شود. همه نهادها مانند حوزه‌ها و طلبه و دیگران به تنهایی قادر به حل این مشکلات فرهنگی نیستند و مشکلات فرهنگی نباید تحت الشعاع مشکلات اقتصادی جامعه باشد و مسائل اقتصادی نباید مانع از کار کردن در مسائل فرهنگی باشد.

وی افزود: به نظر بنده باید یک کار گروه مخصوصی تشکیل شود برای اینکه بررسی کنند از چه راه‌‌هایی می‌ توان در ابعاد فرهنگی کشور فعالیت کرد که بسیار موثر و تاثیر گذار باشد. طلاب حوزه علمیه نیز برای اشاعه معرفت و فرهنگ اسلامی در جامعه وظیفه مهمی دارند و درس خواندن برای آنها کافی نیست و این درس خواندن باید مقدمه اشاعه آن باشد. در حقیقت آنها باید علم کسب کند و این علم و معرفت کسب شده را در میان جامعه اشاعه دهند تا در روز قیامت نسبت به وظیفه و علمی که کسب کردند مسئول نباشند.

این مرجع تقلید در ادامه درس فقه خود بیان کرد: آیه 34 سوره حج نیز از آیاتی است که اجمالا دلالت بر این دارد که باید قربانی یکی از سه حیوان، گوسفند و گاو و شتر باشد. « وَلِكُلِّ أُمَّةٍ جَعَلْنَا مَنْسَكًا لِيَذْكُرُوا اسْمَ اللَّهِ عَلَى مَا رَزَقَهُمْ مِنْ بَهِيمَةِ الْأَنْعَامِ؛ نه تنها براى ابراهيم و امّت او، بلکه براى هر امّتى قرباني‌ای مقرر داشتيم تا بر دام‌هايى که خدا روزىِ آنها کرده است، هنگام ذبح، نام او را ببرند» قدر متیقن «بهیمه الانعام» همان گاو، شتر و گوسفند است. و اما دلیلی که ما این آیه را به قربانی تعبیر می‌کنیم آیه 36 این سوره است آنجا که خداوند می‌فرماید « وَالْبُدْنَ جَعَلْنَاهَا لَكُمْ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ لَكُمْ فِيهَا خَيْرٌ فَاذْكُرُوا اسْمَ اللَّهِ عَلَيْهَا صَوَافَّ فَإِذَا وَجَبَتْ جُنُوبُهَا فَكُلُوا مِنْهَا وَأَطْعِمُوا الْقَانِعَ وَالْمُعْتَرَّ؛ و شتران فربه‌ى را که براى قربانى حج آماده کرده‌ايد، براى شما از شعائر الهى قرار داده‌ايم. براى شما در آنها خيرى است. پس در حالى که بر دست‌هاى خود ايستاده‌اند نام خدا را بر آنها ببريد و نحرشان کنيد و چون به پهلو درافتادند و جان دادند، خود از آنها بخوريد و به تهيدستِ قناعت پيشه و مستمندى که به انتظار بخشش نزد شما آيد از آن غذا دهيد»  این آیه دلالت بر این که منظور ایه 34 می‌تواند قربانی باشد. البته از این آیه در جایی که می‌فرماید «عَلَيْهَا صَوَافَّ» می‌توان نتیجه گرفت که ممکن است زمانی که این قربانی‌ها صف کشیدند برای همه آنها یک بار نام خدا برده شود کافی است مساله‌ای که در دنیای امروز می‌توان بسیار کار گشا باشد.

انتهای پیام

www.afghanistan.shafaqna.com