شفقنا افغانستان-
شاید حملات هوایی آمریکا علیه تشکیلات القاعده در یمن که طی چند روز گذشته به صورتی پرحجم ادامه یافت توانسته باشد تعدادی از اعضای این تشکیلات را کشته اما بعید به نظر می رسد که این چنین حملاتی به تنهایی بتواند خطر القاعده را در یمن و بخصوص برای کشورهای غربی کم کند.
چند عامل دست به دست داد، از جمله ضعف دولت مرکزی، سوءتجهیزات نیروهای امنیتی و نیز گسترش فساد و فقر تا یمن به پناهگاهی نمونه برای تشکیلات القاعده در جزیره العرب تبدیل شود. گروهی که باراک اوباما رییس جمهور آمریکا آن را هنوز هم یکی از فعال ترین گروه هایی توصیف می کند که علیه آمریکا «توطئه می کند».
ایالات متحده آمریکا هم اکنون از هواپیماهای بدون سرنشین برای کشتن اعضای القاعده در یمن استفاده می کند تا به نحوی بتواند این گروه را از طرح نقشه هایی برای حمله به کشورهای غربی مانند تلاش برای انفجار یک هواپیمای پان آمریکن در سال 2009 بازدارد. یک منبع امنیتی در آمریکا روز دوشنبه گفت دولت آمریکا عقیده دارد این سازمان در حال حاضر مشغول طرح ریزی حملاتی علیه اهداف آمریکا از جمله حمله به سفارت آمریکا در صنعاء است. با این حال تحلیل گران می گویند حملات هوایی تنها خسارت های محدودی را بر این گروه وارد می کند.
به گفته این تحلیلگران سازمان القاعده هم اکنون نیز یک منبع خطر بزرگ برای آمریکاست و تا زمانی که دولت یمن نتواند مشکلاتی مانند فقر و عدم کفایت نیروهای امنیتی را حل کند زمینه برای ر شد این گروه فراهم بوده و حملات هوایی آمریکا تنها احساسات ضد آمریکایی در این کشور را تشدید می کند.
لیتا تیلر که یک متخصص در امور تروریسم است و با سازمان دیده بان حقوق بشر همکاری دارد می گوید: «آمریکا نمی تواند به سادگی بر خطر تروریسم غالب شود». به گفته وی «آمریکا و سایر کشورهای درگیر با این موضوع باید همه عوامل به وجود آورنده تروریسم از جمله فقر و بیسوادی و در حاشیه ماندن سیاسی و فقدان فرصت های شغلی برای جوانان را مد نظر قرار دهند».
هواپیماهای بدون سرنشین
اصلی ترین دستاورد هواپیماهای بدون سرنشین جلوگیری تا از تحرکات بیشتر تشکیلات القاعده بوده است. مصطفی العانی یک تحلیلگر امنیتی که ارتباط نزدیکی با وزارت کشور عربستان سعودی دارد می گوید: «وقتی از نقطه الف به نقطه ب می روند باید 100بار به این مساله فکر کنند. آنها به این ترتیب آزادی عمل شان را از دست می دهند». به اعتقاد او حملات با هواپیماهای بدون سرنشین «خیلی کارآمد» است اما به تنهایی مشکل را برطرف نمی کند زیرا افرادی که کشته می شوند دیگران جایگزین آنها می گردند. او می افزاید: ممکن است شما ده نفر از آنها را بکشید اما ده نفر دیگر درحال ملحق شدن به آنها هستند. از این رو موفقیت در جنگ حاصل نمی شود بلکه باید به فکر دیگری بود.
روزهای شنبه و یک شنبه گذشته آمریکا حملات شدیدی را علیه اعضای القاعده در یمن ترتیب داد. این حملات به وسیله هواپیماهای بدون سرنشین و در استان های میانی و جنوب یمن صورت گرفت. وزارت کشور یمن اعلام کرد روز یک شنبه دست کم 55 شبه نظامی دراثر این حملات کشته شده اند و این به نوبه خود یکی از بزرگ ترین ضربات به تشکیلات القاعده از سال 2012 تاکنون بوده است. گفته می شود در این حملات سه تن از اعضای برجسته القاعده کشته شده اند. یمن اعلام کرد 10 نفر از شبه نظامیان نیز در روز شنبه کشته شدند. یک منبع امنیتی یمن گفت تحقیقات در این رابطه جریان دارد تا هویت کشته شدگان معلوم شود.
شایع شد که یکی از این کشته شدگان ناصر الوحیشی از رهبران سازمان القاعده در شبه جزیره و دیگری ابراهیم العسیری یکی از کارشناسان بمب در عربستان بودند. یک ساعت بعد از حمله در استان شبوه واقع در جنوب یمن یک هلیکوپتر دیده شد که در محل فرود آمد. منابع نزدیک به قبایل منطقه به رویترز گفتند در آن حمله پنج شبه نظامی مسلح کشته شدند.
عبید عوض دراین باره می گوید: «چند دقیقه بعد از حمله به خودرویی که شبه نظامیان سوار بر آن بودند، ما یک هلیکوپتر را دیدیم که بر فراز منطقه پرواز می کرد و چند خودروی نظامی نیز خود را به آنجا رساندند. همچنین سربازانی را دیدیم که از هیلکوپتر پیاده شدند». عوض می افزاید: «بعد از رفتن آنها خودروی آسیب دیده را مشاهده کردیم اما هیچ جسدی در آنجا نبود».
منابع محلی و قبایلی می گویند چند روز پیش از این حمله هواپیماهای بدون سرنشین را دیده اند که بر فراز منطقه پرواز می کردند. یمن یکی از معدود دولت هایی است که به واشنگتن اجازه داده است درآسمان این کشور از هواپیماهای بدون سرنشین استفاده کند. فارس السقاف، مشاور رییس جمهور یمن می گوید در عملیاتی که در شبوه صورت گرفت جنگنده های میگ 29 یمن نیز مشارکت داشتند.
خسارت غیر نظامیان
مگناس رانستورب، کارشناس تروریسم در دانشکده دفاع ملی سوئد می گوید: « حملات با هواپیماهای بدون سرنشین کلا راه حل نیست، بلکه ابزاری است برای کمک های تاکتیکی. اگر نخواهید شاهد سقوط هواپیماهای جدیدتر در آسمان کشورهای غربی باشید استفاده از این هواپیماهای بدون سرنشین فوق العاده اهمیت دارند».
عبد ربه منصور هادی رییس جمهور یمن از واحد ویژه مبارزه با تروریسم در نیروهای ویژه یمن ستایش کرد. عملیات شبوه تعدادی از رهبران خطرناک القاعده را هدف گرفته بود. عبد ربه این عملیات را پیامی قوی به «تروریسم و عناصر شر» توصیف کرد.
با این حال باید گفت استفاده از هواپیماهای بدون سرنشین موجب قربانی افراد غیر نظامی می شود. دولت یمن می گوید سه نفر از شهروندان عادی نیز در حمله روز شنبه در استان البیضاء کشته شده اند. برخی گزارش های تکان دهنده تر می گوید 15 نفر از شهروندان عادی که داشتند به یک مراسم عروسی می رفتند در این حمله کشته شدند.
عبدالغنی الاریانی که یک استاد علوم سیاسی دریمن است به افزایش تعداد عناصر القاعده از زمان شروع حملات با هواپیماهای بدون سرنشین در سال 2001 تاکنون اشاره می کند و می گوید این تعداد از چند صد نفر به چند هزار نفر افزایش یافته است.
به گفته اریانی دلایل متعددی برای افزایش اعضای سازمان القاعده وجود دارد. دراین میان به سختی می توان اثر معکوس استفاده از هواپیماهای بدون سرنشین را نادیده گرفت زیرا موجب سرباز گیری بیشتر در بین اعضای جدید می شود. به اعتقاد آریانی اتکای بیش از حد دولت های آمریکا و یمن به نحوه استفاده از هواپیماهای بدون سرنشین تاکنون نقش زیادی در به تعویق انداختن حل این مشکل داشته است و اجازه نمی دهد که شیوه ای سالم و همه جانبه برای حل این مشکل دنبال شود.
دولت یمن می گوید حمله را زمانی ترتیب داده است که اطلاعاتی مبنی بر طرح ریزی شبه نظامیان برای انجام چند حمله علیه تاسیسات شهری و نظامی بدست آورده بود. درباره خطری که از سوی شبه نظامیان علیه نیروهای امنیتی یمن احساس می شود دولت صنعاء روز دوشنبه تایید کرد که رییس پلیس استان صنعاء از یک تلاش برای ترور جان سالم به در برد اما شبه نظامیان یکی از نگهبانانش را کشتند. این حادثه تروریستی ناموفق چند ساعت بعد ازکشته شدن یک افسر سازمان اطلاعات یمن و یکی از معاونانش صورت گرفت.
شاید یکی از سرنخ هایی که در وارد آوردن حمله اخیر موثر بوده باشد را بتوان نواری ویدیویی دانست که یک ماه پیش بر روی اینترنت قرار گرفت و در آن الوحیشی به همراه صدها تن از شبه نظامیان دیده شد که در مراسم جشنی به مناسبت فرار تعدادی از زندانیان القاعده از زندان مرکزی یمن وعده داد به آمریکا حمله خواهد کرد. برخی انتشار این نوار را تحریک آمیز خواندند و گفتند در آن محل اقامت عناصر القاعده افشا شده بود.
به اعتقاد کارشناسان، ضعف ارتش یمن در ایجاد امنیت در بخش های زیادی از کشور به القاعده اجازه داده است تا با آزادی عمل بیشتر رفتار کند. همین مساله شبه نظامیان را به هدفی آسان برای هواپیماهای بدون سرنشین تبدیل کرده است. اما فقدان حضور نظامی بر روی زمین به معنای نقص اطلاعات مشخص و معین است و همین امر موجب می شود تا تلفات غیر نظامیان در این گونه حملات بیشتر شود. دریک جامعه قبایلی مثل یمن البته چنین حوادثی می تواند فاجعه بار باشد. از این رو اگر حملات با هواپیماهای بدون سرنشین دریمن علیه عناصر القاعده یک گام به جلو باشد قطعا درهمان حال دو گام به عقب خواهد بود.
منبع: رویترز عربی
ترجمه: شفقنا
انتهای پیام
www.afghanistan.shafaqna.com