شفقنا افغانستان- سیاست یک بام و دو هوا در میان تحلیل گران اوضاع افغانستان از کاربرد زیادی برخوردار است. معمولا در حکومت داری 13 ساله ای که گذشت –اگر چه که تمام اقدامات می بایست به شفافیت و محوریت قانون اساسی صورت می گرفت-، سیاست گذاری های غیرمسئولانه و نبودِ عملکرد های شفاف باعث سردرگمی مردم می شد. دولت هیچ گاه نخواست که مردم و نمایندگان آنان در قوه ی مقننه، به گونه ای شفاف در جریان امور قرار داشته باشند. دولت هیچ گاه تن به این نداد که به نمایندگان مردم و یا رسانه ها، به طریقه ای خدمتکارانه پاسخگو باشد. ترفند یک سخنرانی و استفاده از ادبیات پوپولیستی و تحریک احساسات مردم، بعد از هر ماجرای تنش زا و پرمناقشه، یکی از ابزار های مهم دولت برای ادامه ی این سیاست گذاری غیرمسئولانه بود.
ماجرای طالبان و تروریزم -اگر چه که معضل شماره یک ابعاد نظام و امنیت مردم به شمار می رود- هم در نظرگاه دولت به منزله ی یکی از ابزار های موجود به شمار می رفت. دولت رییس جمهور کرزی همیشه در صدد صلح با طالبان بود؛ طالبانی که نه خود موفق به شناخت آنان شد و نه مردم از ماهیت طالبان واقعی باخبر شدند. در شناخت طالبان همین بس که هر ازگاهی قربانیانی را از میان مردم و یا اردو و پولیس ملی به کام مرگ می کشاندند.
معتصم آغا جان، مقام سابق طالبان در امارات متحده ی عربی ناپدید شده است. هر گونه تغییر و جابجایی در مهره های قدرت در این گروه، پیوند تنگاتنگ با سرنوشت کشور دارد. ناپدید شدنِ این مقام پیشین طالبان قطعا با پسامد هایی مواجه خواهد بود. شکیب صدیقی سخنگوی وزارت خارجه، ضمن تایید این خبر می افزاید که دولت افغانستان در تلاش مشخص شدن سرنوشت او است. او افزود که دولت افغانستان از مدتی پیش آگاه شده که دستیار سابق ملا عمر رهبر گروه طالبان در امارات متحد عربی ناپدید شده، ولی جزئیات بیشتری هنوز در این مورد به دست مقام های دولت نرسیده است. آقای صدیقی گفت که معتصم آغا جان در روند صلح، سهم فعالی داشته و دولت با مقام های ارشد دولت امارات متحده ی عربی تماس گرفته تا در راستای روشن شدن سرنوشت او گام هایی برداشته شود. اما این سخنگوی وزارت خارجه مشخص نکرد که چه گام هایی در این زمینه برداشته شود و مقام های امارات متحد عربی به دولت افغانستان چه گفته اند.
در واقع همین نکته مورد اشاره و مکث است؛ هزینه ها و بودجه های متعدد به پروسه ی صلح و یا مبارزه با طالبان صورت گرفت، اما اگر امروز از مجریان پروسه ی صلح سوال شود که شما دقیقا با چه کسی در حال رایزنی های صلح هستید؟ شما چه اقدامات مشخصی را در راستای رسیدن به صلح در نظر دارید و یا چه طرح های مشخصی در این رابطه دارید؟ نتیجه ی مذاکرات صلح میان طرفین به کجا رسیده است و مطالباتِ جبهه ی مخالف از دولت به گونه ی واضح چه خواسته ای است؟ یعنی اینکه طی این سال ها، مذاکرات صلح به چه نقطه ای رسیده و چه اندازه موفق به صلح پذیری طالبان شده است؟
تمام این ها سوالات بی جوابی اند که هیچ گاه از سوی تیم حاکم به مردم و نمایندگان آنان و جامعه ی مدنی ارایه نشد. حتا در مواقعی که اقداماتی نظیر برادر خواندن طالبان، شهید خواندن عسامه بن لادن و مولوی عبدالرقیب تخاری، آزاد نمودن زندانیان طالب از زندان بگرام و مواردی از این دست که موجب نگرانی و اعتراض های مردم و احزاب سیاسی و جامعه ی مدنی می شد، حکومت حاضر به پاسخگویی نبوده و بر دلایلی خود ساخته و خودپذیر، پافشاری می کردند؛ در این بین اما مردم قربانی معضل تروریزم و این سیاست یک بام و دوهوا بودند.
معتصم آغا جان در زمان حاکمیت گروه طالبان وزیر مالیه بود و پس از فروپاشی حاکمیت این گروه، مسئول سیاسی شورای رهبری این گروه موسوم به شورای کویته بود. از آگوست 2011 که او در شهر کراچی پاکستان هدف فیر گلوله قرار گرفت و زخمی شد، نام او در مورد گفتگو های صلح بین دولت و گروه طالبان بر سر زبان ها افتاد. وی در مذاکرات صلح که در دفتر قطر قرار بود به اجرا برسد نماینده ی ملاعمر بود ولی گروه طالبان به زودی حضور نماینده خود در این گفتگوها را رد کرده و گفت که معتصم آغا جان از جانب این گروه در گفتگوهای دبی نمایندگی نمیکند. این در واقع یک ابزار در دستان کارگزاران دولتی می تواند باشد؛ یک هدف موهوم که توجیهی بر کاستی های عملکرد است و فرصتی برای زد و بند های سیاسی.
روح الله حقجو/ روزنامه نگار و منتقد
انتهای پیام