فارین پالیسی/ فرار مغزهای دیپلماتیک از افغانستان

شفقنا افغانستان- قرار است مردم افغانستان تا تابستان سال جاری رییس جمهور‌شان را تعیین کنند و ایالات متحده‌ی امریکا و حکومت جدید در کابل رابطه‌ی شان در یک دوران پس از جنگ را شکل دهند. اما مقام‌ها در داخل و خارج از حکومت ایالات متحده‌ی امریکا می‌گویند که در این مقطع زمانی حساس، فرار مغزهای دیپلماتیک می‌تواند به اهداف سیاست ایالات متحده‌ی امریکا صدمه بزند.
حامد کرزی، رییس جمهور افغانستان، بعد از دوازده سال رابطه‌ی طوفانی با واشنگتن از قدرت کنار می‌رود و تعداد زیادی از مقام‌های کنونی و پیشین ایالات متحده آن را فرصت بی‌نظیر برای بازتعریف روابط با کابل می‌دانند. اما این کار دشوار خواهد بود. در تابستان سال جاری و بعد از دور دوم احتمالی‌ای انتخاباتی که تعیین جانشین آقای کرزی را به دنبال دارد، تعداد زیادی از مقام‌های ملکی سطح میانی و ارشد ایالات متحده‌ی امریکا با تجربه‌ی عمیق از افغانستان که در رابطه به ایجاد یک رابطه‌ی قوی با حکومت جدید در کابل آگاهی دارند، افغانستان را ترک خواهند کرد. به گفته‌ی مقام‌های که از موضوع آگاهی دارند، انتظار می‌رود جاگزین این دیپلمات‌ها افرادی با تجربه‌ی کمتر باشند.
مقام‌های کنونی و پشین ایالات متحده‌ی امریکا می‌گویند که این بدان معنا است که سفارت ایالات متحده‌ی امریکا در زمینه‌ی کمک به حکومت جدید در راستای مبارزه با فساد، جلوگیری از رکود اقتصادی و تاثیر گذاری بر حکومت جدید در مورد مسایلی چون حضور نیروهای ارتش امریکا بعد از سال جاری، در موقف ضعیف قرار خواهد گرفت.
بدون در نظرداشت سیاست نیروی انسانی وزارت خارجه‌ی ایالات متحده در کابل، هر یک از سه نامزد برجسته‌ی انتخابات ریاست جمهوری گفته اند که موافقت نامه‌ی دوجانبه‌ی امنیتی را امضا خواهد کرد، موافقت نامه‌ای که به نیروهای ایالات متحده کمک می‌کند تا بعد از سال جاری در افغانستان بمانند.
یکی از مقام‌های ایالات متحده که در مورد این مسئله نگران بود گفت، در حالی که حکومت نوپای کابل با تصامیم حساس و نگران کننده مواجه است، داشتن دیپلمات‌های کم‌تجربه در کابل می‌تواند مفهوم گسترده‌تر داشته باشد. وزارت خارجه‌ی امریکا تعداد مأموران خارجی‌ای را که در افغانستان مشغول خدمت اند، مشخص نساخته است. اما یک مقام امریکایی گفت که حدود ۲۵۰ تا ۳۰۰ مأمور خارجی در سفارت ایالات متحده در کابل مشغول به کارند و بخش عمده‌ی آن‌ها در تابستان سال جاری افغانستان را ترک خواهند کرد.
دفتری در داخل سفارت، فرار دانش سازمانی را با نمونه مشخص می‌کند: از جمله‌ی ۲۰ مأمور خارجی‌ای که در بخش‌های سیاسی و اقتصادی سفارت کار می‌کنند، در نتیجه‌ی تبدیلی معمولی‌ای که هر سال تابستان در کابل اتفاق می‌دهد، افغانستان را ترک می‌کنند.
درعین زمان انتظار می‌رود که جیم کاننگهام، سفیر ایالات متحده در افغانستان، بعد از سه سال کار به حیث فرمانده این مأموریت، در چهار یا پنج ماه آینده افغانستان را ترک خواهد کرد. این در حالی است که تایید تبدیلی او به دست سنای امریکا است، جایی که اعضای جمهوری خواه آن تمایل دارند تا از دست یافتن نامزدان حکومت اوباما به این سمت جلوگیری کنند و بعید نیست که این پست برای چند ماهی خالی بماند.
مقام‌های کنونی و پیشین ایالات متحده‌ی امریکا که از وضعیت آگاهی دارند، می‌گویند که همه‌ی این‌ها نفوذ واشنگتن بر حکومت جدید درکابل را دشوارتر می‌سازد. رونالد نیومان، سفیر پیشین ایالات متحده در افغانستان (۲۰۰۵-۲۰۰۷) گفت که هنوز کاملا واضح نیست که واشنگتن می‌خواهد با حکومت جدید در افغانستان چه نوع رابطه‌ای داشته باشد و می‌خواهد چگونه آن را اداره کند.
اما اگر فرض این باشد که ایالات متحده می‌خواهد با کابل روابط مثبت داشته باشد، تبدیلی اکثریت دیپلمات‌های با تجربه، به ویژه دیپلمات‌های ارشد به صورت همزمان، کوتاه بینانه است. وی می‌گوید: «خوب است کسانی را که مردم را می‌شناسند و می‌توانند با آن‌ها کار کنند، نگهدارید». نیومان گفت: «اگر واشنگتنی داشته باشیم که درک نکند چی مسایلی وجود دارند و حکومت جدید با شخصی داشته باشیم که شرایط را درک نمی‌کند، پس با مشکل مواجه خواهیم شد».
یک مقام ایالات متحده در این مورد صریح‌تر صحبت کرد. تبدیلی دیپلمات‌های کارکشته با مأموران کم تجربه در برهه‌ی حساس تاریخ ۱۳ ساله‌ی واشنگتن با کابل، بی‌معنا است.
یک مقام ایالات متحده‌ی امریکا که به دلیل صحبت در مورد مسایل حساس دیپلماتیک نخواست نامش فاش شود، گفت: «دیپلمات‌های غیر حرفه‌ای و تازه کار می‌توانند به خوبی روابط با حکومت جدید و شکننده‌ی افغانستان را صدمه بزند». «کابل، در تابستان سال ۲۰۱۴ منحصر به فرد است و بهتر است با تیمی که از وضع و بازیگران آگاهی دارد، سرو کار داشته باشد».
در مورد افغانستان، فرار دانش سازمانی از کابل در تابستان سال جاری بشتر ریشه در سیاست نیروی انسانی وزارت خارجه دارد. برخلاف دیگر مقام‌ها که مأموریت‌های دوساله یا سه ساله دارند، وزارت خارجه امریکا دیپلمات‌ها را صرف یک سال در کابل نگه می‌دارد. در حالی‌که ارتش ایالات متحده نیز به خاطر دادن مأموریت‌های کوتاه، که ایجاد و حفظ روابط میان مأموران ارتش و همتایان آن‌ها در ارتش افغانستان را دشوار می‌سازد، نیز مورد انتقاد قرار گرفته است اما این وزارت خارجه است که سال‌ها بخاطر تبدیلی‌های یکساله انتقاد شده است. دلیل این انتقاد بیش‌تر این بوده است که دیپلمات‌ها در حکومت کابل نفوذ بیش‌تر دارند.
یک مقام وزارت خارجه با ارسال ایمیلی گفته است که، با در نظرداشت مأموریت‌های یکساله در افغانستان و خروج اکثریت دیپلمات‌ها در تابستان سال جاری از کابل، این وزارت اطمینان حاصل خواهد کرد که با تبدیلی تعداد زیادی از دیپلمات‌ها خلایی به وجود نخواهد آمد. این مقام گفت: «وقتی که انتقال قدرت سیاسی در افغانستان تکمیل شود، برای دخیل کردن حکومت جدید در مسایل دوجانبه، آماده خواهیم شد». «با توجه به اندازه‌ی مأموریت و بخش‌های فردی، سفارت در کابل میزان قوی نیروی انسانی را در فصل انتقال حفظ خواهد کرد».
اما مقام‌های کنونی و پیشین ایالات متحده به درست بودن آن باور ندارند و آن‌ها می‌گویند که با در نظرداشت شرایطی که در صحنه وجود دارد و ممکن طور دیگری حکم کند، وزارت خارجه کورکورانه از فرهنگ بیوکراتیک طرفداری می‌کند. یکی دیگر از سفیران پیشین می‌گوید که وزارت خارجه، حداقل فعلا، باید در مورد مأموریت‌های یک ساله تجدید نظر کند.
کارل آیکن بیری، جنرال سه ستاره و بازنشسته‌ی ارتش که بین سال‌های ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۱ بحیث سفیر ایالات متحده در افغانستان خدمت می‌کرد، گفت: «نظر من این است که بعد از گذار، وزارت خارجه فرصت عالی‌ای در اختیار دارد تا با در نظرداشت شرایط محلی مأموریت‌ها را به مأموریت‌های ۲۴ ماهه تمدید کند». آیکن بیری، مانند دیگران، استدلال می‌کند که وزارت خارجه باید برای حفظ تداوم روابط دیپلماتیک، سیاست اش در افغانستان را از مأموریت‌های یک ساله به مأموریت‌های دوساله تغییر بدهد. «مأموریت‌های ملکی و نظامی، هردو، از مأموریت‌های یک ساله تاثیر پذیرفته است».
تعداد زیادی باور دارند که مأموریت‌های کوتاه مدت مقام‌های حکومتی ایالات متحده که در افغانستان کار می‌کنند، عموما در روابط پر تنش واشنگتن با کابل کمک کرده است. کرزی در جریان سال‌های گذشته از تعداد زیادی مقام‌های ایالات متحده، مانند وزیران خارجه، وزیران دفاع، فرماندهان ارتش و دو رییس جمهور میزبانی کرده است اما او هرگز شریک قابل اطمنانی نداشته است، شریکی که وی توانسته باشد با آن یک رابطه‌ی درازمدت برقرارکند. در حالی که رییس جمهور بوش پیوسته با آقای کرزی صحبت می‌کرد، اما رییس جمهور اوباما نسبت به رییس جمهور افغانستان بی‌تفاوت‌تر بوده است و این دو رییس جمهور به مراتب کمتر صحبت می‌کنند.

منبع: فارین پالیسی
نویسنده: گوردون لوبولد

انتهای پیام

www.afghanistan.shafaqna.com