روح الله حقجو؛ روزنامه نگار و منتقد – حکومت فعلی هر گاه که با انتقاد هایی از سوی برخی نهاد های داخلی و خارجی مواجه می شود، آزادیِ بیان را به سانِ دستاویزی به رخِ آنان می کشد. بارها و بارها رییس جمهور و اطرفیانِ وی، آزادی بیان و رشدِ فعالیتِ رسانه ها را از جمله کارهای نیک این حکومت شمرده اند و این دستاورد را نه به مثابه یک حق، بل که به منزله ی یک لطف و مرحمت از سوی حکومت به مردم دیده اند. اما نشد که یک بار، این مقامات بدانند این آزادی برای رسانه ها –که مانندِ پُتک بر سرِ مردم و منتقدینِ داخلی و خارجی می کوبد- یکی از حقوق بنیادین مردم بوده و نه چیزِ دیگر که قابلِ منت گذاشتن و به رخ کشیدن باشد. از دیگر سو نیز باید به این نکته ی مهم اشاره کرد که حکومتِ رییس جمهور کرزی موفق شد که آزادی بیان برای رسانه ها را به دست بیاورد اما موفق به این نشدکه از این دستاورد برای خبرنگاران، حراست و پاسداری نماید.
افغانستان برای خبرنگاران، کشوری ناامن و خطرخیز بوده و بار ها و بار ها خبرنگارانِ رسانه های متعدد از سوی برخی نهاد ها مورد ضرب و شتم و یا حتا موردِ قتل واقع شدند. در همین راستا، اتحادیه ی ملی ژورنالیستان افغانستان با نشر اعلامیه ای می گوید که تنها در جریانِ یک هفته ی گذشته٬ در چند ولایت کشور خشونت های گسترده ای علیه خبرنگاران صورت گرفته است. این اتحادیه٬ اعمال خشونت در ولایت های بغلان٬ تخار و غور را نگران کننده خوانده و از دولت خواسته است که در این مورد تحقیق و عاملان این رویداد ها را به پنجه ی قانون بسپارد.
اتحادیه ی ملی ژورنالیستان افغانستان می گوید٬ در ولایت بغلان٬ یکی از اعضای مجلس نمایندگان٬ مسوولان و خبرنگاران یک تلویزیون محلی این ولایت را تهدید به مرگ کرده است. در اعلامیه ی این اتحادیه آمده است که این نماینده ی مجلس٬ هشدار داده است که ساختمان این تلویزیون را نیز به آتش خواهد کشید. در ولایت تخار نیز٬ یک عضو مجلس٬ چند خبرنگار را که از جریان کمپاین غیرِ قانونیِ او در روزِ رای دهی تصویر گرفته بودند٬ تهدید به مرگ کرده است. گفته می شود که این عضو مجلس در روز رای دهی٬ به نفع یکی از نامزدان ریاست جمهوری کمپاین می کرده است. در این راستا اما این اتحادیه از این دو عضو مجلس نام نگرفته است.
در ولایت غور٬ ماموران پولیس، شماری از خبرنگاران و فعالان جامعه ی مدنی را مورد ضرب و شتم قرار داده در این رویداد٬ سه خبرنگار به شدت زخمی شده اند. این خبرنگاران در اعتراض به غصب زمین های مربوط به تلویزیون ملی٬ گردهمایی اعتراضی کرده بودند. اتحادیه ی ملی ژورنالیستان افغانستان، از نهاد های مسئول به ویژه وزارت داخله تقاضا کرده است که تا به این قضایا با سرعت و جدیت، رسیدگی شود.
چندی قبل نیز تعدادی از خبرنگارانِ رسانه هایِ بیرون مرز، در حملاتِ مخالفین مسلح دولت به قتل رسیدند. با درنظر داشتنِ وضعیتِ امنیتی برای خبرنگاران و با وجود چنین برخوردی از سوی مقامات و افراد با نفوذ، چگونه می توان از آزادی بیان و رشدِ رسانه در کشور نام برد؟ براساس آمارهای ارایه شده در کشور100 تلویزیون، ۱۷۵ رادیو، ۲۰۰ رسانه چاپی و ۱۲ خبرگزاری فعالیت دارند. اما نهاد های مدافع از حقوق خبرنگاران می گویند که در خشونت علیه خبرنگاران پای حکومت افغانستان و طالبان تروریست دخیل است. پیشتر٬ کمیته ی مصونیت خبرنگاران افغان گزارش داد که طالبان، مسئولِ ۱۷ درصد موارد خشونت علیه خبرنگاران و افراد مسلح زورمند و ناشناس، مسئولِ ۱۲ درصد این خشونت ها هستند.
در گزارش آمده که نبودن اراده ی سیاسی در دولت برای حمایت از خبرنگاران، فقدان قانون دسترسی به اطلاعات، پایین بودن سطح آگاهی در مورد حقوق خبرنگاران و ناآگاهی شماری از کارکنان رسانه ها از اصول حرفه خبرنگاری عوامل اصلی خشونت علیه خبرنگاران است. در همین حال٬ شماری از نهاد های فعال رسانه ای٬ اجتماعی و احزاب سیاسی از فعالیت خبرنگاران در جریان پروسه انتخابات تقدیر کردند ولی باز هم خبرنگاران از تهدید و ناامنی مصونیت نداشتند. در جریان انتخابات٬ یک افسر پولیس به دو خبرنگار که برای خبرگزاری اسوشیتدپرس کار می کردند٬ حمله کرد و در این حمله٬ یکی از این خبرنگاران کشته و همکار دیگر او زخمی شده است.
باید اذعان کرد که وقتی خبرنگاران و رسانه ها از امنیتِ کافی برخوردار نباشند نمی توان از آزادی بیان صحبت کرد و در واقع از گذرِ نظارت و خبرگزاریِ رسانه هاست که دولت، از مشروعیتِ کافی برخوردار می شود؛ تا اندازه ای که عده ای از صاحب نظران، رسانه را رکنِ چهارم قدرت در نظام های دموکراتیک نامیده اند. یعنی در کنارِ قوایِ سه گانه ی نظام سیاسی، رسانه با ماهیتِ نظارت و شفافیتِ سیاست گذاری های دولت، مشروعیتِ بیشتری به عملکرد های حاکمیت می بخشد.
انتهای پیام