شفقنا افغانستان (خبرگزاری شیعیان افغانستان)- «کژراهه انتخاب ما نیست». گوینده ای با این جمله اسامی زنانی را می خواند که در مجموع، 11 نامزد انتخابات ریاست جمهوری افغانستان آنها را به عنوان چهره های فهرست خود معرفی کرده اند. سومین انتخابات ریاست جمهوری افغانستان پس از تهاجم نیروهای خارجی که درسال 2001 به سرنگونی طالبان از قدرت دراین کشور منجر شد قرار است تا یک ماه دیگر برگزار شود.
به گزارش شفقنا، الجزیره انگلیسی نوشت: این فهرست، برخلاف اسنادی از این دست توسط گروهی از زنان افغان بدون کمک گرفتن از طرف های خارجی تهیه شده است. این یک واقعیت است که زنان افغان تلاش می کنند حلقه وابستگی به خارج را شکسته و بکوشند حتی بدون استمداد از نیروهای بین المللی خود دست به اقداماتی زده و آینده شان را تضمین کنند.
زنان افغان طی 12سال گذشته راهی طولانی را پشت سرگذاشته اند. قانون اساسی افغانستان که بعد از سرنگونی طالبان نوشته شد، منبع خوبی برای کسب حقوق برابر زنان و مردان، کسب آزادی زنان، دسترسی به آموزش و بهداشت و نیز فرصت های شغلی برابر و انجام فعالیت های سیاسی واجتماعی برای زنان است. امتیاز مثبت دیگری که به زنان افغان داده شده اینکه حدود 25 درصد از کرسی ها ی پارلمان به آنان اختصاص داده شده است. هم اکنون سه زن در کابینه حضور دارند. علاوه بر آن استاندار بامیان، ریاست کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان و نیز نمایندگی دولت در صلیب سرخ به زنان سپرده شده است.
درسطح عامه مردم نیز باید گفت از حدود 8 میلیون کودکی که در افغانستان به مدرسه می روند 4/2میلیون نفر آنان را دختران تشکیل می دهند. همچنین مطابق اطلاعات رسمی، تعداد زنانی که طی سال های 2012 – 2011 به تحصیلات عالی راه یافتند حدود 4/30 درصد برآورد شده است.
با اینهمه امسال فهرست نامزدهای ریاست جمهوری نشان می دهد که حضور زنان مانند دو انتخابات گذشته خیلی مشهود نیست. در عوض زنان سعی می کنند حضور خود را با فعالیت های دیگری جبران کنند؛ مثل سایت زنان در فضای مجازی که با افتخار می گوید 100 نهاد زنانه را تحت پوشش خود دارد. این درحالی است که اعضای انفرادی این سایت نیز به گفته خودشان به 5 هزار نفر می رسد. یا جمعیت مدافع برابری و صلح و دموکراسی یا ده ها سازمان و نهاد دیگر که در قلمرو زنان فعالیت می کنند و جلسات بحث و گفت وگوی زنان در آنها دایر است. آنان از طریق این جلسات می کوشند خواسته هایشان را به گوش نامزدهای ریاست جمهوری برسانند.
هم اکنون در فهرست های انتخاباتی افغانستان، سه زن حضوری برجسته دارند. دکتر زلمای رسول که غالبا از او به عنوان جانشین احتمالی حامد کرزای یاد می شود، حبیبه سرابی استاندار پیشین بامیان را به عنوان معاون دوم خود برگزید. او یک خون شناس متخصص و فردی موقر و متین است که اصالتش به هزاره ها می رسد و شهرتش حتی به دوران پیش از جنگ در افغانستان برمی گردد. همچنین صفیه صدیقی که به عنوان معاون دوم هدایت امین ارسلا یکی دیگر از نامزدهای ریاست جمهوری افغانستان معرفی شده است. هرچند این تیم شانس کمتری برای برنده شدن دارد اما صدیقی به عنوان سخنگوی ستاد تبلیغاتی ارسلا تاکنون فعالیت خوبی داشته است. همین توانمندی بود که او را در سال 2005 برنده انتخابات مجلس کرد و او توانست با بیشترین رای به پارلمان راه یابد. او کسی است که از تبعید خود درکانادا به افغانستان بازگشت و در شرق افغانستان بخصوص در میان قبایل پشتون محبوبیت زیادی دارد. بخشی از این محبوبیت به خاطر فعالیت های مردمی و عامه پسند اوست. داود سلطان زی، یکی دیگر از نامزدهای انتخابات امسال نیز کزیمه محقق را به عنوان معاون خود برگزیده است. او در ایران تحصیلات عالی کرد و بعد نیز در دانشگاه های خصوصی افغانستان حقوق و علوم سیاسی خواند.
با این همه هنوز نمی توان گفت زنان افغانستان به جایگاه مطلوب خود دست یافته اند. زیرا هنوز هیچ تضمینی وجود ندارد که این وضعیت بتواند به همین شکل استمرار داشته باشد. از آن گذشته هرچند زنان در افغانستان راه پرپیچ وخم و دشواری را تا اینجا طی کرده اند اما نباید از یاد برد که بخشی ازاین فرصت ها به خاطر فشارهای جامعه جهانی بوده است. از سوی دیگر به جای اینکه این تلاش و کوشش ها به یک پروژه ملی و فراگیر تبدیل شود به نظر می رسد در حال کوچک شدن و آب رفتن است.
از منظر اجتماعی باید گفت زنان افغان و بخصوص نسل جوان این کشور مشتاقانه خواهان ایجاد تغییرات بیشتر هستند. سیاستمداران و دولتمردان افغان با وجود اینکه اعتراف به عقب ماندگی زنان دارند و حتی با وجود اینکه می فهمند جامعه چه نیازهایی داشته و چگونه پیشرفت می کند، به جای اینکه زمینه را برای مشارکت بیشتر زنان در عرصه های اقتصادی، سیاسی و اجتماعی فراهم کنند بیشتر به اظهارات لفظی اکتفا کرده یا به محافظه کاران و نمادهای سنتی گذشته چراغ سبز نشان می دهند. کمتر سیاستمداری هست که به مسایل مربوط به زنان در برنامه ها ی خود «حق تقدم» بدهد؛ حتی در مواردی مشاهده شده است که به نظر این سیاستمداران توجه به مسایلی چون امنیت بر مسایل مربوط به زنان اولویت داشته و بنابراین باید به مسایل زنان بهای کمتری داد.
با این پیشینه تاریخی و اجتماعی باید گفت حمایت از حقوق زنان به طور شگفت آوری در بین سیاستمداران افغان توسعه پیدا کرده است و آنها در سخنرانی ها یا برنامه هایشان پیوسته بر این حقوق تاکید می کنند. به جز سه نفر از نامزدها که زنان را به عنوان معاون خود معرفی کرده اند بقیه نیز در برنامه هایشان به موضوع زنان به طور مفصل پرداخته و مدعی شده اند که از حقوق آنان دفاع خواهند کرد.
اما با توجه به آن پیشینه تاریخی، زنان افغان و نیز مدافعان حقوق زنان در سطح بین المللی باید بسیار هشیار باشند و بین باور راستین به حقوق زنان و ادعاهای عوام فریبانه نامزدها در فصل انتخابات تفاوت قایل شوند زیرا تعیین چند زن به معاونت می تواند راهی برای دست یافتن به اهداف خاص نامزدهای ریاست جمهوری در آینده باشد. نکته جالب توجه اینکه درحال حاضر اکثر نامزدهای ریاست جمهوری ژست می گیرند که فقط آنها می توانند درهای گفت وگو را به روی شبه نظامیان و ابسته به طالبان بازکنند یا آنها را به نحوی در قدرت شریک سازند. همین امر موجب می شود تا تناقضی در گفتار آنان آشکار شود که از یک سو می خواهند از حقوق زنان دفاع کنند و از سوی دیگر با طالبان آشتی برقرار کنند. از این رو باید دید توجه به حقوق زنان دربین نامزدهای انتخابات تنها در حد یک شعار باقی می ماند یا اینکه پس از انتخابات نیز پیامدهایی به همراه خواهد داشت؟
منبع: الجزیره انگلیسی
ترجمه: شفقنا
انتهای پیام