شفقنا افغانستان-عربستان سعودی فهرستی مقدماتی را منتشر کرد که در آن تعدادی از تشکل ها و جریان داخل و خارج از این کشور را به عنوان گروه های تروریستی معرفی می کند. این فهرست بعد از فرمان پادشاهی عربستان در یک ماه گذشته تهیه شده است که به موجب آن هرکس در خارج از عربستان مبارزه می کند مجرم شناخته می شود. مطابق این فرمان کمیته ای تشکیل شد و ماموریت یافت تا فهرستی از جریان ها و جنبش هایی تهیه کند که به باور عربستان در زمره گروه های تروریستی قرار می گیرند و طبعا هرکس به آنها وابستگی داشته یا با آنها همراهی کند مجرم شناخته می شود.
به گزارش شفقنا، السفیر نوشت: این کمیته که از نمایندگان وزارت کشور، دادگستری، امور اسلامی و خارجه و دیوان مظالم و هیات تحقیق و مدعی العموم تشکیل شده بود سرانجام به صورتی مشخص و صریح اسامی بعضی از این سازمان ها و تشکل ها را اعلام کرد. مطابق اعلام این کمیته گروه هایی مانند القاعده، القاعده در جزیره العرب، القاعده در یمن، القاعده در عراق، جبهه النصره، دولت اسلامی عراق و شام ( داعش ) و حزب الله داخل عربستان و جماعت اخوان المسلمین و جماعت حوثی ها گروه های تروریستی معرفی شده اند. اما این فهرست و توضیحات حامل آن به نحوی تنظیم شده است که قابل تفسیر بوده و مقامات سعودی با تکیه بر آن می توانند به صورتی دلخواه آن را تعبیر کنند. همچنین در این فهرست تناقضاتی وجود دارد و از برخی گروه هایی که در سوریه به طور مشخص فعالیت می کنند از جمله «جیش الاسلام» و «جبهه الاسلامیه» ذکری به میان نیامده است.
از این رو روشن نیست که آیا این دو گروه نیز جزو گروه های تروریستی به شمار می روند یا نه. وقتی درفهرست منتشر شده از سوی عربستان نامی از «جبهه اسلامیه» برده نمی شود این تصور را به وجود می آورد که عربستان این گروه را از بقیه گروه ها مستثنی کرده است. به بیان دیگر عربستان سعودی می خواهد همچنان به حمایت خود از برخی گروههای تروریستی در سوریه ازجمله این گروه یا گروه «جیش الاسلام» به رهبری زهران علوش ادامه دهد. جالب اینکه در همین بیانیه آمده است که « هرسازمانی که به لحاظ فکری و در حرف وعمل با این گروهها مشابه باشد » یا « تمام سازمان هایی که در قطعنامه های شورای امنیت یا نهادهای بین المللی ذکر شده است » یا هرکس که « به تروریسم معروف شده و دست به اعمال خشونت آمیز می زند » جزو گروه های تروریستی به شمار می رود اما این عبارت های کلی و چند پهلو راه را برای گنجاندن بسیاری از افراد یا گروه ها در این فهرست باقی می گذارد.
با این حال برداشت نخستنی که به ذهن متبادر می شود اینکه در بیانیه عربستان سعودی عملا گروه « جبهه الاسلامیه » از معرفی شدن به عنوان یک گروه تروریستی مستثنی شده است. همین امر دولت عربستان سعودی را در برابر تناقضات سنگینی قرار می دهد. به این معنا که چرا « جماعت اخوان المسلمین » یک گروه تروریستی معرفی شده است اما سازمان هایی مانند «سلفی جهادی» یا «احرار شام» که زیر نظر جبهه اسلامی فعالیت می کنند یک گروه تروریستی معرفی نشده اند؟ حال آنکه این گروه ها در مقایسه با اخوان المسلمین به لحاظ فکری و عملی خشونت بیشتری را اعمال می کنند. مهم تر اینکه جریان « احرار الشام » شامل افرادی از گروه « القاعده » است. منظور در اینجا صرفا ابوخالد السوری نیست که اخیرا کشته شد. یک منبع جهادی به روزنامه السفیر گفته است که هانی اللاحم نیز که در گذشته کشته شده بود یکی از اشخاص مرتبط با القاعده بود.
اگرچه این دو نفر پیش از صدور بیانیه عربستان سعودی کشته شده اند اما منابع نزدیک به این تشکل ها تاکید دارند که اساسا عبدالحمید السوری با نام واقعی بهاء الجغل یکی از رهبران القاعده ( جریانی که مخالف اسامه بن لادن بود و شامل سه نفر به نام های ابومصعب السوری و ابوخالد السوری و همین عبدالحمید می شد ) بوده و این شخص یکی از بنیانگذاران گروه «احرار الشام» و یکی از رهبران برجسته آن است. الجغل در سال 2002 به وسیله نیروهای اطلاعاتی آمریکا در پاکستان شناسایی و دستگیر شد و بعدها به دولت سوریه تحویل و درنهایت پس از طی دوران زندان در سال 2011 آزاد شد. او بلافاصله بعد از آزادی بود که گروه احرار الشام را تاسیس کرد و خود یکی از رهبران تاثیر گذار در آن شد.
همچنین گفته می شود فرد دیگری به نام ابوصادق که یکی از فرماندهان گروه احرار الشام است جزو کسانی به شمار می رود که با سازمان القاعده ارتباط داشته و همراه ابومصعب الزرقاوی در عراق جنگیده است. او یکی از عوامل سازمان اطلاعات عربستان سعودی است که بین سالهای 2004 و 2005 یعنی درآستانه ترور رفیق حریری نخست وزیر لبنان ماموریت یافت تا یک تشکل سوری به وجود آورد. آن زمان برنامه عربستان این بود که سوریه شاهد یک سری عملیات تروریستی مانند آن چیزی شود که طی سه سال گذشته درگیر آن است. اما با رو شدن ماهیت این تشکل و دستگیری ابوصادق که دراین باره اعترافات کاملی کرد و ارتباط خود را با ریاض افشا نمود این برنامه به کلی شکست خورد و ریاض مغبون ماند. بعدها بود که سوریه تعدادی دیگر از افراد مرتبط با این تشکل ازجمله حسن صوفان داماد او را تحویل گرفت اما معلوم نشد چه زمانی ابوصادق آزاد شد. به هرحال این مساله روشن است که او یکی فرماندهان گروه احرار الشام به حساب می آید.
مساله نحوه برخورد با گروه « احرار الشام » تنها نقطه تناقض در بیانیه عربستان سعودی نیست. دراین بیانیه گروه اخوان المسلمین یک گروه تروریستی معرفی شده است و این امر نیز می تواند چالش بزرگی برای عربستان بخصوص در مورد سوریه باشد. زیرا در سوریه تشکل مسلح یا خاصی تحت عنوان اخوان المسلمین وجود ندارد اما بسیاری از اعضا و هواداران این گروه در بین سایر گروه های فعال پخش هستند. حتی ابوعیسی الشیخ رییس شورای مرکزی « الجبهه الاسلامیه » و فرمانده « گردان های صقور الشام » به خانواده اخوان وابسته است. پدراو از جمله کسانی بود که در حوادث خونین سال های هشتاد به خارج گریخت هرچند شایعاتی نیز وجود مبنی بر اینکه پدرش در سوریه دستگیر و سپس اعدام شد. همچنین « جیش الاسلام » به فرماندهی زهران علوش تشکلی است که تعداد زیادی از اعضا و هواداران اخوان المسلمین را در خود جای داده است. گروه « لواء التوحید » و « جبهه ثوار سوریا » به رهبری جمال معروف و غیره نیز ازجمله گروه هایی هستند که بیانیه عربستان سعودی در مورد آن ها سکوت کرده و موضع مشخصی نمی گیرد. حال آنکه چنانچه اشاره شد در جایی گفته بود « کل تشکل هایی که به لحاظ فکری و عملی با این ها شباهت دارند ». اما این گروه ها که به نوعی به اخوان المسلمین سوریه وابسته هستند آیا در فهرست گروههای تروریستی عربستان هم قرار می گیرند؟
البته قابل انتظار بود که عربستان دو گروه جبهه النصره و داعش را دراین فهرست قرار دهد و این امر می تواند بر تحولات میدانی سوریه اثر خود را بگذارد. بخصوص که از مدتی پیش بین این دو خصومت شدیدی بروز کرده است. اما اینکه النصره در زمره گروه های تروریستی قرار داده شده و متحد آن یعنی جبهه الاسلامیه از آن مستثنی شده باشد قابل قبول نمی تواند باشد و دو احتمال را به ذهن متبادر می کند یکی اینکه این دو گروه در آینده از هم جدا خواهند شد. می دانیم که بودجه اصلی گروه جبهه الاسلامیه از عربستان سعودی و برخی کشورهای خلیج فارس تامین می شود و همین امر ممکن است در آینده جبهه النصره را بر آن دارد که به داعش نزدیک شود.
احتمال دوم که خیلی بعید است اینکه جبهه الاسلامیه بر تصمیم عربستان شوریده و همچنان به اتحاد خود با جبهه النصره علیه گروه داعش ادامه دهد. در چنین صورتی نزاع بزرگی در درون جبهه الاسلامیه شکل خواهد گرفت که بین اعضای سطح پایین و رهبران این گروه خواهد بود. زیرا رهبران این گروه ناگزیر هستند همچنان به عربستان سعودی وفادار مانده و فرامین ریاض را اطاعت کنند.
منبع : السفیر
ترجمه: شفقنا
انتهای پیام