شفقنا افغانستان-دو کلمه “پاکستان” و “زنان” را در گوگل جست و جو کنید، نتیجه آن نمایش دهها صفحه و سایت با عناوینی از قبیل ازدواج دختران در سنین کودکی، قتل های ناموسی، حملات اسیدی، آزار جنسی، تصویب قوانین نه چندان سازگار با حقوق زنان در مجلس ملی پاکستان، پدر سالاری، ترجیح خانواده ها به فرزند پسر، آمار هشدار دهنده مرگ و میر مادران در هنگام زایمان، و موضوعاتی از این دست، خواهد بود.
فرحناز زاهدی، روزنامه نگار و نویسنده پاکستانی که در حال حاضر برای نشریه “اکسپرس تریبون” کار می کند، در الجزیره نوشت: گزارش اخیر کمیته محافظت از روزنامه نگاران، نشان می دهد پاکستان به لحاظ تعداد روزنامه نگارانی که حین انجام وظیفه کشته شده اند، در رتبه چهارمین کشور خطرناک دنیا جای گرفته است. اما به این رتبه بندی باید یک جمله دیگر هم اضافه کرد: پاکستان همچنین یکی از خطرناک ترین کشورهای دنیا برای زنان است.
بعضی از نتایج جست و جوی شما در گوگل، مقالاتی است که توسط زنان پاکستانی روزنامه نگار- از جمله خود من- نوشته شده است؛ روزنامه نگارانی که بر روی مسائل جنسیتی متمرکز هستند. به خاطر می آورم زمانی که کشورم در پژوهش مجمع جهانی اقتصاد درباره وضعیت شکاف جنسیتی در 135 کشور جهان، در رتبه دوم از انتهای جدول قرار گرفته بود، من مشغول تهیه گزارشی درباره شکاف جنسیتی در حوزه استخدام و اشتغال در پاکستان بودم.
در نگاه اول، به نظر می رسد وضعیت اشتغال زنان در پاکستان، به ویژه برای زنان روزنامه نگار، بسیار وخیم است. اما به رغم شرایط دشوار و نامساعد کاری (حقوق های پایین، استرس، خشونت) حقیقت این است که روز به روز زنان پاکستانی بیشتری به حوزه رسانه ملحق می شوند. آنها برای این رویکرد، البته دلیل خوبی دارند. اینجا کشوری است که در هر گوشه و کنار آن، یک داستان خبری وجود دارد؛ داستانی که منتظر است تا یک روزنامه نگار به آن بپردازد و نقل کند. و زنان، به صورت بالقوه داستان گوهای خوبی هستند. زنان، همچنین چیزهای زیادی برای گفتن دارند و بالفطره این قابلیت را دارند که همه چیز را منظم و مرتب کنند. بنابراین، روزنامه نگاری شغل مناسبی برای ماست.
این اواخر، زمینه های بکر و جدیدی در فضای اجتماعی پاکستان پدیدار شده و فضاهای خالی جدیدی نیز به چشم می خورد که باید توسط گزارشگران پر شود. در واقع خبرنگاران می توانند با پرداختن به این موضوعات، موقعیت مناسبی را برای خود در دنیای روزنامه نگاری ایجاد کنند.
بگذارید نمونه ای از یکی از این حوزه های جدید پیش روی زنان روزنامه نگار را ذکر کنم: اگر پیش از این، من در مقاله های خود فقط روی مسایلی مثل سلامت و بهداشت باروری و تولید مثل و برنامه ریزی خانواده تمرکز می کردم، حالا می توانم به این موضوع بپردازم که چگونه بحران امنیتی، بر زندگی زنان در مناطق پر مناقشه و آشوب زده کشور تاثیر گذاشته است. اگر جاده ها و زیرساختها ویران شده اند، این زنان هستند که بیشترین بهای این ویرانی ها را می پردازند. مثلا، زنان در این مناطق قادر نیستند برای زایمان خود را به بیمارستان ها برسانند. دکترهای زن نیز بنا به ملاحظات امنیتی نمی توانند به این مناطق آشوب زده سفر کنند. تمام این مسایل قابل پوشش و انعکاس است و زنان روزنامه نگار، دارند به خوبی از عهده این کار بر می آیند.
در زمان بروز مناقشات و ناآرامی ها، آسیب پذیرترین قشر جامعه، زنان و کودکان هستند. آنها در پی آوارگی و از دست دادن مردان خود، بیشترین آسیب ها را می بینند. در این میان، زنان اغلب نادیده گرفته می شوند. ضرورت دارد که صدای آنها شنیده شود. به مرور زمان، اهمیت این حوزه ویژه، برای من روزنامه نگار، آشکار شده است. این، اهمیت داشت که من در بیمارستانی در پیشاور، زنی به اسم فاطمه بی بی را ملاقات کنم. پسر 14 ساله آن زن، گله گوسفندهای خود را در اثر یک انفجار از دست داده بود. فاطمه می خواست برای پسرش کاری انجام دهد؛ کاری بیشتر از گریه کردن. او دست به کار شد و در شهر خودش، تبدیل به یک “صلح ساز” شد. داستان او را یکی باید تعریف می کرد. و چنین هم شد.
عوامل تعیین کننده
بخش خوب ماجرا این است که در پاکستان واقعا اهمیتی ندارد شما یک روزنامه نگار زن هستید یا یک روزنامه نگار مرد. رسانه در این کشور دارد به سرعت تبدیل به عرصه ای می شود که در آن قدرت و انرژی مردانه یا زنانه لزوما دیگر یک عامل تعیین کننده نیست. ما دیگر به خاطر زن بودنمان، گزینه دوم سردبیران و مدیران مسوول، نیستیم. با ما مثل همکاران مردمان رفتار می شود. فضای هم کوشی و تشریک مساعی، که برای ماهیت و طبیعت این حرفه سودمند است، به خوبی قابل مشاهده است.
بله، ما می خواهیم شاهد حضور زنان بیشتری در مناصب مدیریتی رسانه ها باشیم، حتی در بالاترین رده سازمانی. در واقع، زنان بسیاری هستند که به این هدف رسیده اند و بسیاری دیگر نیز در این مسیر قدم بر می دارند.
آسیب ها یا مخاطرات حرفه ای یا شغلی در پاکستان، مختص و محدود به روزنامه نگاری نیست. اما در عین حال، تعهد به ترمیم و اصلاح این وقفه ها و ایرادها نیز به معنای آن نیست که درباره آنها سکوت اختیار کنیم. به مرور زمان، ما یاد خواهیم گرفت که چگونه ایرادها را برطرف کنیم. شاید هنوز شمار معدودی از روزنامه نگاران مرد باشند که ترجیح می دهد مقابل حضور زنان در عرصه رسانه گارد دفاعی بگیرند، اما به طور کلی، زنان روزنامه نگار پاکستانی، صدا و حضور قدرتمندی دارند.
نکته انگیزه بخش این است که پاکستان از رسانه های محلی زبان قدرتمند و رو به رشدی برخوردار است؛ رسانه هایی که شاید حتی از رسانه های جریان اصلی نیز شجاعانه تر فعالیت می کنند. بسیاری از زنان ساکن مناطق محافظه کار، محروم و روستایی جذب این رسانه های محلی زبان شده اند.
مدتی پیش، از یکی از زنان روزنامه نگار برجسته در پنجاب جنوبی سوال شد چرا به کاری مشغول شده است که چنین پر مخاطره است و درآمد کمی هم دارد؟ او پاسخ واضحی به این پرسش داد: “نشستن دور میزی که 20 روزنامه نگار مرد اطرافش نشسته اند، و یافتن فضایی برای آنکه صدای شما شنیده شود؛ دیگر چه می خواهید؟”
منبع: الجزیره
ترجمه: شفقنا
انتهای پیام
www.afghanistan.shafaqna.com