وضعیت تقابل و تعامل علم گرایی و مدهب در آمریکا؛ دانشمندها آن قدر که مردم فکر می کنند، سکولار نیستند

شفقنا افغانستان-

یادآوری: این مقالات لزوما واگو کننده همه واقعیت نیستند بلکه بازتاب بخشی از دیدگاه هایی است که در رسانه های غربی نوشته می شود. پیشنهاد می شود مخاطبان محترم این مقالات را با نگاه نقادانه مطالعه فرمایند.

شفقنا (پایگاه بین المللی همکاری های خبری شیعه)- از منظر صلح سبزی ها و طرفداران محیط زیست، افرادی مثل جان شیمکوس – رییس یکی از هیات های کنگره آمریکا که بر کاهش آلودگی هوا، خاک و آب نظارت می کند- تداعی کننده کابوسی خوفناک است. شیمکوس، جمهوریخواه اهل ایالت ایلینویز آمریکا، نه تنها از حامیان سرسخت صنعت است، بلکه جزو کسانی است که نسبت به ادعای نقش انسان در تهدیدات اقلیمی تردید دارند. علاوه بر اینها، این سیاستمدار جمهوریخواه یک خصوصیت دیگر هم دارد: او انجلیش را همراه خود به سر کار می آورد. چندی پیش در یکی از جلسات استماع گزارش کنگره درباره گازهای گلخانه ای، او انجیل خود را باز کرد و کلام خدا خطاب به نوح، بعد از توفان را قرائت کرد: “من هرگز بار دیگر تمام موجودات زنده را به کام نابودی نخواهم کشاند.” شیمکوس گفت: “این وعده پروردگار، گواه متقنی است بر این که نه اعمال انسانی و نه سرازیر شدن سیل، زمین را نابود نخواهد کرد. پس بیایید این قدر نگران گرمایش زمین نباشیم.”

به گزارش شفقنا، اکونومیست در ادامه نوشت: افرادی مثل شیمکوس به این تصور دامن می زنند که مذهب و علم در آمریکا، تا ابد محکوم به جدل و مناقشه اند، جدلی که برای سیاست های عمومی کشور، پیامدهای ناخوشایندی دارد. چندین دهه است که تقابل “دانش علیه ایمان” در قالب تدریس نظریه تکامل در مدارس دولتی خود را نشان می دهد؛ و البته برنده این تقابل همیشه “دانش” بوده است. این اواخر، بحث و جدل درباره پژوهش های سلول های بنیادی هم به جنگ دانش و ایمان اضافه شده است. به علاوه، بحث گرمایش زمین نیز بالا گرفته است. در ایالت های محافظه کاری مثل لوییزیانا، میسوری، تنسی و اکلاهاما، جمهوریخواهان لوایحی را تصویب کرده اند که مدارس را ترغیب می کند به دانش آموزان بیاموزند موضوعات علمی جنجالی از جمله تکامل، گرمایش زمین و شبیه سازی از طریق سلول های بنیادی، با نظریات بدیل یا نقیض دیگری روبرو هستند و نمی توانند یکسره پذیرفته شوند.

ظاهرا هدف آنها، ترغیب دانش آموزان به تفکر انتقادی است اما بزرگترین نهاد اشاعه علم در آمریکا یعنی انجمن آمریکایی پیشرفت علم (AAAS) از این ایالات خواسته است تا چنین لوایحی را نپذیرند. استدلال این انجمن این است که حقایق اساسی و پایه ای درباره گرمایش زمین و تکامل، با مناقشه خاصی رو به رو نیست. (اگرچه پاسخ و واکنش سیاستمداران به گرمایش زمین و همین طور اصول اخلاقی تولیدمثل از طریق سلول های بنیادی به شدت با مناقشه و بحث و جدل رو به روست.) طرفداران نظریه تکامل، حتی صراحت کلام بیشتری دارند و می گویند معرفی این لوایح، حربه راست گرایان سیاسی و مذهبی برای نفوذ در کلاس های علمی است.

در این میان، محافظه کاران مذهبی و سیاسی، به طور کامل با هم اشتراک نظر ندارند. به عنوان مثال، سیاهپوستانی که به طور مرتب کلیسا می روند، ممکن است وقتی صحبت از اخلاقیات به میان می آید کاملا سنت گرا باشند، اما هنوز عمدتا به دموکرات ها رای می دهند. از سوی دیگر، تمام محافظه کارهایی هم که با تدابیر دولت برای مقابله با تغییرات آب و هوایی مخالفند، لزوما مذهبی نیستند: بسیاری از صاحبان صنایع و شرکت ها صرفا به این دلیل با اقدامات و مقررات زیست محیطی برای مقابله با تغییرات اقلیمی مخالفت می کنند که می ترسند این تدابیر برای آنها هزینه در بر داشته باشد یا به کاهش مشاغل بینجامد. در عین حال، بعضی از مذهبیون و رهبران کلیسا معتقدند خداوند از انسان ها می خواهد مراقب محیط زیست باشند؛ آنها از این مسوولیت خود با عنوان “خدمت به خلقت” یاد می کنند اما به طور کلی، آمریکایی های بسیار مذهبی – و به ویژه یک سوم مردم آمریکا که خود را اوانجلیک یا پیرو انجیل عهد جدید می دانند- با محافظه کارانی که با استقرار علم و دانش (به عنوان تنها منبع استناد) در ستیزند، هم رای و هم نظرند. آنها تردید دارند که گرمایش زمین، آن قدرها مساله مهمی باشد یا این که انسان عامل اصلی آن باشد.

اما چرا این مساله باید موضوع مناقشه باشد و با سیاهه ای از حدس و گمان های مختلف روبرو شود؟ مسیحیت اوانجلیک یا مسیحیت مبتنی بر انجیل عهد جدید، در واقع واژه ای نسبتا مبهم و گنگ است. این مسیحیت، ایمان واقعی را برگرفته از رابطه شخصی فرد با عیسی مسیح می داند و در واقع، یک مذهب کاملا شخصی است. بسیاری از اوانجلیک ها از کلیسایی به کلیسای دیگر می روند تا در نهایت بتوانند سبک و سیاق مطلوب خود برای عبادت را بیابند. (اوانجلیک ها در 9 ایالت جنوبی آمریکا در اکثریت هستند.)

بر اساس نظریه ای که لین وایت – تاریخ شناس- در سال 1967 مطرح کرد، دین داران مسیحی این ایده را از جنسیس (انجیل عهد عتیق) استنباط کرده اند که نوع بشر، “ارباب” طبیعت است و بنابراین این حق را دارد که منابع دنیا را استخراج کند و مورد بهره برداری قرار دهد. فرضیه دیگری که در دهه 80 میلادی مطرح شد، می گوید نزد شماری از اوانجلیک ها نوعی ارتباط بین “بی تفاوتی نسبت به محیط زیست” و “اعتقاد به نزدیک بودن آخرالزمان” را می توان مشاهده کرد. در سال 2010، الین هوارد اکلاند – جامعه شناس دانشگاه رایس- یک پژوهش پیمایشی را بر روی 1700 دانشمند در دانشگاه هاروارد، انستیتو تکنولوژی ماساچوست و چند کالج معتبر دیگر انجام داد که سر و صدای زیادی به راه انداخت. حدود یک سوم این دانشمندان، به خدا اعتقاد نداشتند (به عنوان مقایسه باید گفت از هر 20 شهروند عادی آمریکایی، کمتر از یک نفر به خدا اعتقاد ندارد)، کمتر از یک سوم این دانشمندان نسبت به وجود خدا تردید داشتند و مابقی از درجه ای متغیر از ایمان و اعتقاد به خدا برخوردار بودند.

دکتر اکلاند در نشست سالانه انجمن آمریکایی پیشرفت علم (AAAS) در شانزدهم فوریه، نخستین نتایج یک پژوهش بزرگتر درباره علم و مذهب را ارائه کرد. این پژوهش شامل بیش از 9 هزار پاسخگو و تعداد بسیار زیادی مصاحبه های پیگیرانه است. پاسخ دهندگان پرسش های این پژوهش، صفوف مختلفی از دانشمندان را در بر می گیرند: پژوهشگران لابراتوارهای علمی، مهندسان، دندان پزشکان و غیره. برای دکتر اکلاند نکته عجیب این بود که دانشمندان دانشگاه های معمولی آمریکا، فقط اندکی کمتر از متوسط مردم آمریکا مذهبی بوده اند اما دانشمندان دانشگاه های موسوم به “لیگ آیوی” (دانشگاه های سطح بالا و بسیار معتبر آمریکا شامل هاروارد، براون، کورنل، ییل، پرینستون، دانشگاه پنسیلوانیا، دارموث و کلمبیا) فوق سکولار بوده اند.

دکتر اکلاند در مقاله ای که به زودی در نشریه “مرور پژوهش های مذهبی” (Review of Religious Research) منتشر می شود، می افزاید اوانجلیک ها نسبت به تدابیر و اقدامات زیست محیطی محافظه کارند، نه لزوما به این خاطر که احساس می کنند ارباب و مالک طبیعت هستند. در واقع، بسیاری از آنها قایل به این سلسله مراتب هستند که خداوند برتر از انسان است و انسان برتر از محیط زیست. در پژوهش دکتر اکلاند از یک عضو کلیسای بابتیست – مسیحیان بنیادگرا در ایالات جنوبی آمریکا- چنین نقل قول شده است: “احترام گذاشتن به زمین بیش از آنچه که لازم است یا به آن توصیه شده، این خطر را به همراه دارد که مخلوق را به جای خالق عبادت کنیم.” بسیاری از اوانجلیک ها، به سادگی بر این عقیده اند که “خداوند کنترل تمام امور را در دست دارد.”

اوانجلیک هایی که مورد پژوهش دکتر اکلاند قرار گرفته اند، به ندرت خود را درگیر دانش و علم “محیط زیست شناسی” می کنند، و در عوض انگیزه دانشمندانی را که مطرح کننده چنین مباحثی هستند مورد تردید و پرسش قرار می دهند. آنها به ویژه زمانی که سیاستمداران دموکرات خواستار راهکارهای اساسی برای مقابله با تغییرات اقلیمی می شوند، به خشم می آیند.

دکتر اکلاند و همکارانش می گویند مقابله با تغییرات اقلیمی، به مثابه به چالش کشیدن الهیات نیست. آسیب هایی که انسان به طبیعت وارد می کند، می تواند پایان حیات را تسریع ببخشد.

دانشمندانی که از ذهنیت سکولار برخوردارند، باید مراقب ترکیب کار خود (توضیح و تبیین دنیا بر حسب نیروهای طبیعی) و اعتقادات شخصی خود باشند. شاید دنیای دین و دانش، همیشه با هم سازگار و موافق نباشد، اما همزیستی این دو در کنار یکدیگر نیز میسر و شدنی است.

منبع: اکونومیست

ترجمه: فرهاد فرجاد- شفقنا

انتهای پیام

www.afghanistan.shafaqna.com