شفقناافغانستان– اهمیت و جایگاه لحن در تلاوت قرآن در سخنان پیامبر اسلام جایگاه ویژه دارد اما با توجه به این که رسالت لحن در تلاوت قرآن القای معنا و مفهوم آیات است عمق و گستره وسیعی معنای آیات الهی چگونه می تواند در الحان قرآن بگنجد؟
پی بردن به چگونگی الحان مورد نظر اسلام به دلیل در اختیار نداشتن مجموعه صوتی آن، جز از طریق اشارات تاریخی و روایی امکان پذیر نیست.برخی از اصول حاکم بر الحان و آواهای مورد تایید اسلام عبارتند از: عدم مطابقت با الحان اهل فسق که باعث تحریک شهوات و شور و طرب مذموم در قاری و مخاطب گردد و متناسب با مجالس فسق و فجور باشد.عدم استفاده از ریتم و ایقاع بدون توجه به کلمات و عبارات به گونه ای که اهل کتاب در معابد و کلیساهای خود دعاها و اورادی را زمزمه و بازگو می کنند.حزن لحن از ویژگی های بارز الحان قرآنی، حزن موجود در آنها جهت القاء موثر تر مفاهیم کلام الهی است.
بررسی روایات شیعه و سنی بیانگر استفاده رسول اکرم (ص)، ائمه طاهرین(ع) و صحابه کرام از اصوات نیکو و الحان موزون و به دور از پیرایه های منفی در تلاوت کلام وحی می باشند. از اصول حاکم بر الحان مورد استفاده در قرائت میتوان به تبعیت از ساختار کلمات و حروف، بهره گیری از ترجیع مطلوب، عدم کشش های بیجا، عدم مشابهت با الحان اهل فسق، عدم مشابهت با الحان و آهنگ های ریتم دار اهل کتاب، دوری از حالت شیون و زاری و حزن آن اشاره نمود.
اهمیت و جایگاه لحن در تلاوت قرآن کریم در نگاه احادیث سخنان پیامبر اسلام جایگاه ویژه دارد اما با توجه به این نکته که رسالت لحن در تلاوت قرآن القای معنا و مفهوم آیات است چگونه عمق و گستره وسیع معنای آیات الهی می تواند در ظرف الحان قرآن بگنجد؟
بنابراین گزارش استاد «محمدحسین لطفی نیا»، قاری و مبتهل بین المللی قرآن در گفتگو با خبرنگار قرآن و معارف خبرگزاری شبستان، در پاسخ به این سوال که آیا گستره لحن قرآن گنجایش پذیرش معنای ایات را دارد یا خیر؟گفت: در خصوص این نکته که ایا از لحاظ فنی و موسیقیایی لحن قرآن توانایی و گستردگی بیان آیات قرآن کریم را دارد یا خیر باید گفت که لحن اصیل لحن گستردهای است و اگر ظرفیت های صوتی در کلام خدا نبود شاید موسیقی از عهده این کار بر نمی آمد اما با توجه به وجود ظرفیتهای بالای صوتی در کلام قرآن و نظم آهنگی که خود آیات قرآن و علمای بزرگ اسلام به آن اشاره کردهاند و توصیه ای که به تغنی و آهنگین خواندن کلام قرآن از سوی پیامبر اسلام صلی الله علیه وآله وسلم و بزرگان و عالمان دین شده است وجود نداشت ما از آن می کردیم که لندن توانایی پروراندن معنا و آیات کلام خدا را نداشت. اما با توجه به این توصیهها و ظرفیت های بالایی که در لحن اصیل وجود دارد این اتفاق به خوبی رخ می دهد و لحن می تواند از عهده پروراندن پیام آیات قرآن برآید.
وی افزود: اما با توجه به همه عناصر همچون ظرفیت های صوتی و موسیقی های درون آیات قرآن کریم با توجه به نظم آهنگ کلام و توصیه به تقنینیه آیات الهی و تجربه ۱۴۰۰ ساله اجرای آیات قرآن با آهنگ های خوش و تبدیل شدن آن به یک سنت الهی و مقدس برای تمام مسلمانان جهان ما را بر آن می دارد که ظرفیت های کافی در لحن می تواند وجود داشته باشد تا بتواند ماموریت خود برای القای معانی و فهم آیات قرآن کریم به کار گیرد.
