شفقنا افغانستان: قرار است سند جامع راهبردی میان افغانستان و ایران در چند ماه آینده امضا شود، در این سند قرار است رابطه صد سال آینده بین دو کشور مشخص شود ، از مهم ترین بند های این سند مسئله آب و سه میلیون مهاجرین خواهد بود؛ که اهمیت آب را در یادداشت از عبدالبصیر ععظیمی مورد بررسی قرار می دهیم.
چرا باید آب از سند جامع راهبردی همکاری میان افغانستان و ایران حذف شود؟
– آب تنها مزیت رقابتی افغانستان در مقایسه با کشورهای همسایه است، به شرطی که افغانستان توانایی مهار و کنترل آن را داشته باشد. در حال حاضر به خاطر چهار دهه جنگ، ناامنی و کمبود منابع تمویل افغانستان نتوانسته ساخت بندهای بزرگ را برای مهار و کنترل آبها تکمیل کند و نزدیک به ۷۰ درصد آبهای جاری از کشور بدون کنترل خارج میشود.
– بعضی تصورات نادرست به ارتباط فراوانی آب در افغانستان وجود دارد که گویا افغانستان دارای آبهای سرشار است که میتواند در مقابل نفت یا دسترسی به بنادر آزاد یا برخی از امتیازات با کشورهای همسایه تبادله شود و کدام مشکلی برای کشور ایجاد نشود. حداقل در غرب افغانستان نه تنها این تصورات نادرست است، بلکه حداقل آبی که برای زنده ماندن خود این مناطق لازم است نیز وجود ندارد. برای مثال حوزهی هریرود چهارمین حوزهی پرتنش آبی جهان، تنها طی سه دهه اخیر ۵۰ درصد از آب آن کاهش یافته است و مطابق شاخص جهانی «فالکن مارک» با سرانه آب سالانه ۴۰۷ مترمکعب تحت تنش آبی شدید قرار دارد.
– خشکسالیهای پیدرپی سالهای اخیر منجر به کتلههای اعظیم بیجاشدهگان داخلی در مناطق غربی کشور شده است. چطور میتوان تصور کرد که آب در بستر رودخانهای در غرب کشور به سمت همسایهگان جریان داشته باشد، حال آنکه ساکنان این دیار تشنه و زمینهای زراعتیشان بیآب باشند. اگر آبهای کشور کنترل و مهار نشود و به همسایهگان داده شود، آینده اقتصادی و اجتماعی کشور خصوصاً مناطق غربی کشور با بحران جدی مواجه شده که نتیجه آن معضلاتی مانند مهاجرت، بیکاری، اعتیاد، قاچاق و رشد مواد مخدر و… است که نه تنها امنیت کشور را به خطر میاندازد، بلکه دامنه آن کشورهای همسایه را متاثر میسازد.
– اقتصاد کشور زراعتی است. زراعت عامل اصلی رشد اقتصادی، اشتغالزایی و کاهش فقر در کشور است. افزایش محصولات زراعتی باعث رشد تولید، خدمات و صنایع پاییندستی شده و همچنین باعث صادرات کشور میشود.
