معاون ارتباطات و اموربین الملل دارالحدیث، مسامحه و مدارا کردن برای حفظ وحدت را از توصیه های ائمه و مکتب اهل بیت دانست و اظهار کرد: شیعیان داعیه دار وحدت هستند و اگر بخواهند در این ایام نشانه های مخالفت را در رفتار خود نشان دهند نتیجه اش این خواهد شد که شیعیان در بلاد مختلف مورد آسیب قرار خواهند گرفت.
هفته وحدت و رابطه بین شیعه و سنی: پیامبر مسلمانان را دعوت به صبر می کرد
حجت الاسلام دکترمحمدتقی سبحانی نیا در گفت و گو با خبرنگار شفقنا (پایگاه بین المللی همکاری های خبری شیعه) در رابطه با آموزه های اسلام و وحدت میان مسلمانان گفت: در آموزه های اسلام آمده است که اصلاح را از خود شروع کنید پس من نیز اگر از خود شروع کنم قطعا نتایج مطلوب تری خواهد داشت. در خصوص وحدت باید تلاش عملی جدی و به صورت همگانی انجام شود که اگر این کار به صورت جدی انجام شود تبعاتش بیشتر نصیب خودمان می شود. شیعیان در اقلیت هستند و از طرف دیگر در برخی جوامعی که اکثریت آنها با اهل سنت است هم حتی اهل سنت از وهابیت به ستوه آمده است، این شیعیان هستند که بیشتر مورد آسیب قرار می گیرند. پس برای وحدت به این نکته باید توجه کرد که سیره اهل بیت از امام علی(ع) تا دوره امام حسن عسکری(ع) در تعامل و برخورد با اهل سنت چطور بوده و ما اگر همان را عملی کنیم وحدت به طور حتمی به دست می آید. به هر ترتیب پیامبر به امام علی(ع) توصیه کردند که بعد از من گرچه حقت غصب می شود اما تو صبوری پیشه کن و برای حفظ اسلام سکوت کن.
او افزود: حضرت علی(ع) سکوت کرد تا آنجایی که وقتی حضرت زهرا(س) شکایت کرد که «یا علی تو چرا نشستی که حق همسرت را غصب کردند». و امام، زمانی که از جا برخاست تا توصیه حضرت را انجام دهد صدای اذان بلند شد پس رو به حضرت که در بستر بیماری بود کرد و گفت «زهرا جان اگر می خواهی نام پدرت همچنان شنیده شود باید صبر کنی» و این صبر کردن برای این بود که پیامبر می خواست اسلام حفظ شود. اگر قرار بود با صبر کردن اسلام به طور کامل از بین رود که پیامبر دستور به صبر نمی داد، آنگونه که امام حسن(ع) عمل کرد اما امام حسین قیام کرد و شهید شد زیرا همانطور که فرمود «با حکومت یزید فاتحه اسلام خوانده می شود». با این حال وقتی دو لشکر روبه رو شدند و امام حسین دید از نظر نظامی توان مقابله ندارند دستور داد تا برگردند اما لشکر دشمن اجازه نداد و گفت یا باید بیعت کنی یا جنگ می کنی. به هر ترتیب امام با یزید بیعت نکرد به خاطر اینکه بیعت با یزید به منزله از بین رفتن اسلام بود. اما پیامبر به امام علی(ع) توصیه کرد و خود امام هم با خلفای راشدین از در همکاری و انتقاد برمی آمدند و مشاوره می دادند و ائمه بعدی هم علی رغم مخالفت و انتقاد و ناسازگاری که داشتند اما اینطور نبود که قصد جنگ کردن داشته باشند، به عبارت دیگر تلاش می کردند که حضور کامل در متن جامعه اسلامی داشته باشند تا شیعه به حاشیه رانده نشود.
معاون ارتباطات و امور بین الملل دارالحدیث خاطر نشان کرد: مسامحه و مدارا کردن در جهت حفظ وحدت از توصیه های ائمه و مکتب اهل بیت است. درست است که ما شیعه اهل بیت را برپا کردیم و توان این را داریم که مخالفت های خود را ابراز کنیم اما شیعیانی که بیرون از اینجا هستند چه؟ ما داعیه دار وحدت هستیم و اگر بخواهیم در این ایام نشانه های مخالفت را در رفتار خود نشان دهیم نتیجه اش این خواهد شد که شیعیان در بلاد مختلف مورد آسیب قرار می گیرند و مسوولیت خون ریزی شیعیان و اینکه شیعه را مهدورالدم بدانند یا قتل هفت شیعه را حلال بدانند که بهشت برای آنها واجب شود، به گردن ماست که رفتارهایی را انجام می دهیم که بروز اختلاف را باعث می شود.
عجب یا خودبزرگ بینی: کسی که به خود غره باشد دنبال فهم بیشتر نمی رود
سبحانی نیا در خصوص عجب و آثار آن اظهار کرد: یکی از رذایل اخلاقی که بسیاری از انسان ها با آن درگیر هستند و از وجود چنین رذایلی در خود غافل هستند موضوع “عجب” است که به عنوان یک رذیلت اخلاقی مطرح می شود؛ مثل اینکه انسان در ضمیر خود، خود را بزرگ بشمارد و تکبر درونی داشته باشد. البته این تکبر درونی تا زمانی که در تعاملات اجتماعی با دیگران بروز بیرونی پیدا نکرده است به تکبر تبدیل نمی شود اما وقتی که در تعامل با دیگران این خود بزرگ بینی آشکار شد و در رفتار انسان ها بروز پیدا کرد صفت تکبر هم تجلی پیدا می کند.
او تصریح کرد: در روایاتی از معصومین که پیرامون عجب نقل شده است آفات و عواملی که باعث می شود انسان به این صفت متنبه شود و پیامدهای آن بیان شده است. در حدیثی از امام صادق(ع) نقل شده است که می فرماید: ابلیس به لشکریان و پیروان خود می گوید «لجنوده اذا استمکنت من ابن آدم فی ثلاث لم ابال ما عمل فانه غیر مقبلول منه اذا استکثر عمله و نسی ذنبه و دخله العجب: من اگر مکنت پیدا کنم در فرزند آدم و سه ویژگی ایجاد کنم دیگر هیچ نگرانی ندارم که او چه عمل خیری انجام می دهد برای اینکه هر عمل خیری هم انجام دهد مورد پذیرش پروردگار قرار نمی گیرد اول: إذا اسْتَکثَرَ عَمَلَهُ: اینکه عمل خیر خود را زیاد بشمارد دوم: “نفی ذنبه “گناهانش را فراموش کند” سوم: دخله العجب ” و عجب و خودبزرگ بینی در او داخل شود.
سبحانی نیا گفت: عجب، ابعاد گوناگونی دارد؛ یکی از ابعاد عجب این است که انسان در عبادت به خود غره شود و آن موقعی است که خیال کند ابعاد عبادی اش زیاد بوده است و گناهان خود را به فراموشی بسپارد. وقتی این دو در انسان رشد کرده و بالنده شود در آن صورت صفت عجب در او شکل می گیرد و خود بزرگ بین می شود. حالا افرادی که این صفات در وجودشان شکل می گیرد گاهی با موعظه و پند خود را اصلاح می کنند و طبیعتا مبتلا به عجب نمی شوند اما اگر خود را اصلاح نکنند آن صفت عجب آنها را به هلاکت می رساند که در این حدیث آمده است که «هیچ بنده ای نیست که به حسنات و فضائل غره شود الا اینکه هلاک می شود».
او در خصوص آثار عجب در انسان اظهار کرد: در احادیث آمده «الاعجاب لمیع الازدیاد» عجب مانع زیادی می شود» کسی که عمل خیر خود را زیاد بداند دیگر انگیزه تکرار و ازدیاد عمل خیر را نخواهد داشت، مثلا کسی که انفاقی می کند اگر آن را زیاد بداند انگیزه ای برای انفاق ندارد پس دیگر سراغ انفاق نمی رود ولی اگر صدقه خود را زیاد تلقی نکند اگر مورد بعدی هم پیش بیاید باز هم انفاق می کند. بنابراین عجب از نظر روانی مانع اعمال بیشتر می شود و انسان را از عمل خیری که انجام داده است باز می دارد لذا این یک نتیجه و پیامد است که انسان ها متوقف می شوند و از اعمال خیر بیشتر باز داشته می شوند و کسی که از لحاظ امر خیر متوقف شد مبتلا به آفت می شود.
معاون دارالحدیث، خودبزرگ بینی را مانعی در راه کسب علم دانست و افزود: عجب نه تنها مانع اعمال خیر می شود و انسان را در اعمال خیر متوقف می کند بلکه مانع کسب علم بیشتر می شود. کسی که به خود غره باشد به دنبال فهم بیشتر نمی رود و از نظر علمی هم متوقف می شود و در نتجه در جهالت خود باقی می ماند یا نادانی ها و جهالت های خودش را برطرف نمی کند. امام علی(ع) می فرماید «کسی که از خود راضی باشد و به خود مغرور شود عیوبش در نزد او پنهان می شود و تصور می کند هیچ عیبی ندارد لذا در صدد برطرف کردن عیوب هم بر نمی آید».
رابطه انسان با دنیا: نگاه ما به دنیا آن چیزی نیست که امام علی(ع) توصیه کرده است
سبحانی نیا رابطه انسان با دنیا را یکی دیگر از آموزه های علوی دانست و گفت: یکی از مباحثی که امام علی(ع) در نهج البلاغه تاکید زیادی دارد بحث رابطه انسان ها با دنیا است که انسان برای دنیا ارزشی قایل است نه بیشتر از آن چیزی که باید باشد و لذا برای شیعیان ترسیم می کند که رابطه آنها با دنیا باید چگونه باشد. اگر بتوانیم این رابطه را به درستی که حضرت برای ما ترسیم کرده است شناسایی کنیم و بر اساس آن رفتار کنیم به نظر می رسد که بسیاری از مشکلات ما حتی مشکلات فرهنگی، روحی و روانی برطرف می شود چراکه ریشه بسیاری از مشکلات مردم اعم از کدورت، استرس، کینه و نزاع اختلافاتی است که مردم بر سر دنیا دارند.
او در ادامه افزود: عامل همه جنگ ها در دنیا بر سر دنیا و برای دسترسی به موهبت و جایگاه بالاتر دنیایی اتفاق می افتد. بنابراین رابطه انسان با دنیا تعیین کننده است که این رابطه، رابطه صحیحی باشد. حدیث شریفی از حضرت در نهج البلاغه نقل شده است که می فرماید « مَنْ أَصْلَحَ مَا بَيْنَهُ وَ بَيْنَ اللَّهِ أَصْلَحَ اللَّهُ مَا بَيْنَهُ وَ بَيْنَ النَّاسِ وَ مَنْ أَصْلَحَ أَمْرَ آخِرَتِهِ أَصْلَحَ اللَّهُ لَهُ أَمْرَ دُنْيَاهُ» که در این حدیث دو جمله بسیار کلیدی و مهم مطرح شده است؛ به عبارت دیگر حضرت علی(ع) ضمانت می کند در صورتی که انسان دو عامل را در خود اصلاح کند، دو عامل دیگر خود به خود اصلاح می شود که یکی از آنها این است که هر کس رابطه میان خود و خدا را اصلاح کند و آنگونه که خدا می خواهد باشد در آن صورت خدا رابطه او را با بقیه مردم اصلاح می کند. بنابراین ما اگر دوست داریم محبوب مردم باشیم و در ارتباط با همنوع با مشکلی مواجه نشویم باید رابطه خود را با خدا درست کنیم.
سبحانی نیا با بیان اینکه انسان ها گاهی رابطه خود با خدا را نادیده می گیرند گفت: انسان ها تلاش می کنند با دیگران رابطه برقرار کنند در حالی که اگر رابطه مان با خدا درست شود خدا این رابطه را ضمانت کرده و خودش آن را اصلاح می کند. ما اینها را می دانیم اما در عمل اجرایی نمی کنیم. بنابراین اصلاح رابطه انسان با مردم مبتنی بر اصلاح رابطه انسان با خدا از نظر آموزه های دینی است و اگر کسی رابطه خود را با خدا اصلاح کرد یقین بداند رابطه اش با مردم درست می شود و بدون دست و پا زدن در جامعه مورد توجه دیگران قرار می گیرد.
سبحانی نیا اظهار کرد: حضرت علی(ع) می فرماید «هر کسی امر آخرت خود را درست کند امر دنیایش درست می شود». نیاز نیست که انسان ها خیلی دست و پا بزنند بلکه باید آن نگرانی و استرسی که دارند را خرج آخرت کنند، یعنی تلاش کنیم عمرمان برای آخرت به صورت منطقی چیده شود. رابطه انسان با دنیا اگر بخواهد درست تعبیر شود باید پیش از آن اصلاح امور آخرت اتفاق بیافتد در غیر اینصورت ما آخرت را به فراموشی می سپاریم و این چیزی نیست که امام علی(ع) به ما توصیه کرده است.
این استاد حوزه و دانشگاه در پایان گفت: عده ای به خورشید نگاه می کنند ولی عده ای هستند که با استفاده از نور خورشید نگاه می کنند. پس آنکه به خورشید نگاه می کند چشمانش کور می شود ولی آنکه به واسطه خورشید نگاه می کند همه جای دنیا را خوب می بیند.
انتهای پیام
www.afghanistan.shafaqna.com