یک استاد حوزه و دانشگاه به وجود آمدن جریانات انحرافی پس از پیامبر را ناشی از قدرت طلبی و زیاده خواهی انسان ها دانست و اظهار کرد: اولین جرقه اختلاف در دنیای اسلام زاییده جاه طلبی و منیت کسانی است که از اسلام برای خود سکویی ساختند تا بتوانند خود را از جمله برترین ها مطرح کنند. پس اگر می خواهیم دین دار واقعی و پایبند به صداقت، حقوق مردم و ارزش اخلاقی باشیم باید در مسلمانی امروز خود تجدید نظر کنیم.
حجت الاسلام دکتر اکبر حمیدزاده گیوی در گفت وگو با خبرنگار شفقنا(خبرگزاری شیعیان افغانستان) اظهار کرد: اساس دعوت پیامبر بر ایجاد وحدت در جامعه بشری است و پیام توحید استوار ترین پیام برای ایجاد یکپارچگی در میان مردم است و به همین دلیل قرآن کریم می فرماید« وقتی پیامبر آمد مردمی که در ستیز با هم بودند و در دشمنی با یکدیگر به سر می بردند «فأصبحتم بنعمته إخوانا» در پرتو هدایت پیامبر و تعالیم آسمانی آن حضرت همگی برادر شدند» و مخصوصأ بعد از هجرت به مدینه آن عقد اخوتی که بین اوس و خزرج ایجاد شد در واقع هر کسی را در کنار دیگر مسلمانان برادر خطاب کرد و در نتیجه فضای دشمنی به طور کلی از بین رفت. بنابراین اساس دعوت پیامبر اسلام بر برادری، اخوت و همدلی استوار است.
او در ادامه به آیه ای در قرآن اشاره کرد و گفت: «وتعاونوا على البر والتقوى ولا تعاونوا على الإثم والعدوان» پیامبر می خواست جامعه ای را بسازد که همه با یکدیگر همراه شوند که در راستای یک نظام ارزشی قابل قبول برای همه عصرها باشد. پیامبر پیامش را به بشریت القاء کرد و موفقیت های اولیه را هم به دست آورد. دلیلش هم این است که پیامبر در جامعه ای که به کمترین بهانه جنگی شروع می شد و گاهی بعضی از این جنگ ها تا چهل سال به طول می انجامید عطر خوش وحدت و یکپارچگی را افشاند. فقیر و غنی، شهری و روستایی، افرادی که از نظر تیره، قبیله، نژاد و زبان با هم متفاوت بودند را در یک صف قرار داد. نماز پیامبر در مسجد النبی شکوه وحدت انسان ها در مسیر توحید و یکپارچگی بود و آنچه که امروز در مسجد النبی شاهد هستیم نماد و نمودی از همان وحدت اولیه پیامبر است.
حج نمادی از وحدت اولیه مسلمانان است
این استاد دانشگاه و حوزه تصریح کرد: بنابراین پیامبر در طرح اندیشه وحدت امت توفیق پیدا کرد و آن چیزی که در ایام حج مشاهده می شود که بسیاری از مسلمانان با نژادهای مختلف و از سرتاسر دنیا در صفوف واحد حول محور کعبه اجتماع می کنند نشانه همین وحدت است « وَاعْتَصِمُواْ بِحَبْلِ اللّهِ جَمِيعًا وَلاَ تَفَرَّقُواْ وَاذْكُرُواْ نِعْمَةَ اللّهِ عَلَيْكُمْ إِذْ كُنتُمْ أَعْدَاء فَأَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِكُمْ فَأَصْبَحْتُم بِنِعْمَتِهِ إِخْوَانًا». ولو اینکه ممکن است در بین آنها کسانی باشند که به این وحدت اعتقاد نداشته باشند ولی به هر حال پیامبر این بنیان وحدت را در جامعه پایه گذاری کرد.
اولین جرقه اختلاف در دنیای اسلام زاییده جاه طلبی است
حمیدزاده در خصوص علت انحراف جامعه بعد از پیامبر اظهار کرد: اما جریاناتی که بعد از پیامبر پیش آمد که مسیر اسلام را منحرف کرد به این دلیل است که بشر قدرت طلب و زیاده خواه و در جست و جوی حفظ موقعیت خویش بر اساس حب ذات است. مخصوصا در عرصه سیاست به ویژه برای کسانی که میان سال هستند جاذبه قدرت یکی از مهم ترین جاذبه ها است که گاهی تعبیر به جاه طلبی می شود که این جاه طلبی در نهاد انسان ها وجود دارد و اولین جرقه اختلافی که در دنیای اسلام زده شد زاییده جاه طلبی و منیت های کسانی بود که خواستند از اسلام سکویی برای خود درست کنند تا بتوانند خود را در عالم اسلام به عنوان برترین مطرح کنند. طبیعتا اقوام یهودی و نصرانی در برابر اسلام ضربه خورده بودند، امپراتوری رم متلاشی شده بود، پادشاهی ساسانی ایران از اسلام ضربه دیده بود؛ بنابراین این گروه ها به دنبال این بودند که به هر شکلی این عظمت وحدت امت اسلامی را که پیامبر آن را به وجود آورده بود بر هم بزنند و منیت ها و جاه طلبی ها عواملی بود که آتش دشمنی را شعله ورتر می کرد.
نویسنده کتاب مدارا در اسلام و سیره نبوی بیان کرد: مواردی هم که امروز مشاهده می شود مخصوصا جریان سلفی که به عنوان یک جریان به ظاهر مدعی دین داری مطرح می شوند در واقع افراطیونی هستند که در عملیات انتحاری خود به صغیر و کبیر رحم نمی کنند و در انفجاراتی که در دنیای اسلام مانند سوریه و لبنان رخ داده است گرچه دنبال آن هستند که مثلأ جریانات حمایت گر بشار اسد یا حزب الله و وابستگان به ایران را در قضیه متهم کنند ولی اساس این جنایت ها همین سلفی گری و جریانات افراط گری اسلامی مانند القاعده و طالبان است وگرنه شیعه که مدعی اصل اسلام و محتوای اولیه اسلام محمدی است نه دنبال خشونت، برادر کشی و جنگ با سایر فرقه ها.
روح اسلام و دعوت پیامبر اکرم هنوز حفظ برادری و وحدت است
او در ادامه افزود: به عنوان مثال در جریانات انفجارهای عراق مرجع تقلیدی مانند آیت الله سیستانی تا به امروز اجازه نداده است که یک مورد مقابله به مثل صورت بگیرد. پس این نشان می دهد که روح اسلام و روح دعوت پیامبر اکرم(ص) هنوز دعوت به وحدت می کند ولی جریان های منحرفی وجود دارند که مدعی هستند فقط آنها سکان داران دیانت هستند که البته وهابی ها به عنوان بستر این معنا به حساب می آیند که خواستگاه طالبان و القاعده و سایر جریان های افراطی و سلفی گری همین وهابیت است ولی با این وجود پیام امروز ما الهام گرفته از آموزه های بعثت پیامبر هنوز حفظ برادری و حفظ وحدت اسلامی است و به همین جهت ملاحظه می کنید که اسلام، تروریسم را به هر شکلی که باشد، با اسم اسلامی یا غیر اسلامی محکوم می کند و جامعه اسلامی و انسانی را به برخورداری از وحدتی که زاییده نگاه یکتاپرستانه است دعوت می نماید.
این استاد حوزه و دانشگاه تصریح کرد: اما بعد از پیامبر و تا به حال، دیگران با انگیزه های مختلف وحدت شکنی کردند و این وحدت شکنی امروز به اشکال مختلف خود را نشان می دهد؛ حتی در قضیه ای که با عنوان بهار عربی درکشورهای عربی حوزه خلیج فارس پیش آمد دیده شد که در لیبی، یمن، مصر و سایر کشورهای اسلامی این جریان ها به شکل خاصی خود را نشان داد در واقع جریانی بود که غرب با مطالعات و پیش بینی های لازم آن را به وجود آورد و به همین جهت کمترین سامان دهی در امور این کشورها انجام نشد و جلوه ای از بهار را ندیدند که هیچ بلکه کشت و کشتار در آنجا بیشتر شد.
پیامبر لنگر وحدت اسلامی بود
او اظهار کرد: عصر پیامبر که عصر وحدت بود همه در یک سطح قرار داشتند، جریانی مقابل پیامبر به هیچ شکلی وجود نداشت، البته یک رگه هایی از مخالفت مخصوصا در جریان بیماری پیامبر اکرم(ص) و تعیین فرمانده برای لشکر اسلام به وجود آمد که اسامه به فرماندهی لشکر تعیین شد و به دنبال آن مخالفت هایی از میان اصحاب پیامبر مخصوصا از طرف شیخین مشاهده شد که در واقع پیامبر تاکید کرد بر اینکه از لشکر اسامه کسی نباید در مسایل مربوط به جانشینی پیامبر تخلف کند. ولی در همان موقع هم کسانی بودند که گاهی مخالفت هایی می کردند و مطالب خلاف را بر زبان جاری می کردند و گاهی با نهیب پیامبر روبه رو می شدند ولی به هر حال خود پیامبر لنگر وحدت اسلامی بود و لذا هیچ جریانی نمی توانست این وحدت را در هم بزند.
کسی که به دنبال جواب گویی به مطالبات نفسانی خویش است نمی تواند یک دین دار کامل باشد
حمیدزاده در خصوص به وجود آمدن فرقه های مختلف بعد از پیامبر گفت: به یقین هم پیامبر اکرم(ص) و هم ائمه معصوم شایسته ترین الگوهای الهام بخش برای دین باوران هستند ولی طبیعتا افراد منافعی دارند و کشش های انحرافی در وجودشان بیدار است. پایبند بودن به تمام دین برای انسان محدودیت هایی ایجاد می کند. در واقع انسان نمی تواند زیاده خواهی و حرام خواری کند و یا به مال دیگری دست درازی داشته باشد چرا که دین نوعی محدودیت برای دین دار به وجود می آورد اما دین داری که دنبال تمرد، تخطی و جواب گویی به مطالبات نفسانی خویش است طبیعتا نمی تواند یک دین دار کامل باشد که از پیامبر، صدیقه طاهره یا امام علی(ع) الگو بگیرد.
او ادامه داد: پس آن عامل و انگیزه ای که متاسفانه ما را از اسلام دور کرده این است که عده ای از اسلام سوء استفاده کردند، اسلام را در بعضی از واجبات خلاصه کردند، جامعیت اسلام را برای مردم مطرح نکردند و در نهایت روح دین که به وسعت زندگی بشر جوابگو است آن چنان که شایسته و بایسته است به مردم معرفی نشد. همین دلیل است که متاسفانه ما را از اسلام دور کرده این است که عده ای از اسلام سوء استفاده کردند، اسلام را در بعضی از واجبات خلاصه کردند، جامعیت اسلام را برای مردم مطرح نکردند و در نهایت روح دین که به وسعت زندگی بشر جوابگو است آن چنان که شایسته و بایسته است به مردم معرفی نشد و به همین دلیل است که معرفت عمومی نسبت به ارکان دین داری پایین است.
لازمه دین داری واقعی، تجدید نظر در مسلمانی مان است
حمید زاده اظهار کرد: جاذبه ها و مطالبات نفسانی برخی افراد گاهی به کفه دین و دین باوری شان می چربد و دچار اشتباهات و انحرافات می شوند. ما اگر بخواهیم دین دار واقعی و پایبند به صداقت، حقوق مردم و ارزش های اخلاقی باشیم لازمه اش این است که در مسلمانی خود تجدید نظرکنیم. همانطور که امام علی(ع) فرمود« لبس الاسلام لبس الفرو مغلوبا» اسلام مثل پوستین وارونه شده است. این جمله حضرت به این معنا است که روح اسلام مخصوصا در میدان عمل، گویا اصلا در زندگی برخی از مسلمانان قابل دیدن نیست پس لازمه دین داری بازگشت و نگاه مجدد به اسلام از درون اسلام و ارزش های آن است.
کسانی که از سفره دین تغذیه می کنند وظیفه دین دار کردن جامعه را بر عهده دارند
او در در خصوص متولیان این امر اظهار کرد: متولی خاصی برای این جهت وجود ندارد اما وقتی در جامعه ای دولت ادعا می کند دولت اسلامی است طبیعتا وزارت خانه هایی مثل اوقاف که پول دین را می خورند و از سفره دین تغذیه می کنند موظف این امر هستند. چون اوقاف چیزی جز بهره وری از معیارها و ملاک های دین باورانه نیست که یکی از آن وقف است. وزارت ارشاد هم متولی شناخته شده ای در قانون اساسی برای این نوع مسائل است یا سازمان تبلیغات اسلامی، مراجع، حوزه های علمیه، خطبا و در واقع تمام کسانی که به شکلی با مساله دین و تبلیغ دین در ارتباط هستند همگی در این قضیه دخیل هستند و می توانند نقش تاثیر گذاری ایفا کنند. بعضی از سازمان ها مانند وزارت ارشاد و سازمان تبلیغات اسلامی تشکیلات قانونمندی هستند و چون میدان تبلیغ دست آنها است می توانند بدون وابستگی به بعضی از مطامع، جاذبه های مادی و قدرتی و بدون لغزش در آغوش کانون های اقتدار، مردم را آگاهی دهند.
اسلام دین عمل است نه شعار
حمیدزاده همچنین در رابطه با شعاری مطرح کردن دین گفت: اسلام دین شعار نیست حتی روایت شده است که سپاهیان اسلام در برابر سپاهی که به جنگ با آنها رفته بودند فریاد «الله اکبر» سر می دادند که پیامبر خطاب به آنها فرمود «نیازی نیست فریاد بزنید. خدایی که شما صدایش می کنید کنار گوش شما است و از رگ گردنتان به شما نزدیک تر است ». پس دین اسلام دین شعار نیست بلکه دین عمل است «إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ أُولَٰئِكَ هُمْ خَيْرُ الْبَرِيَّةِ» کسانی که اهل ایمان و عمل صالح هستند خیر بریه آنها هستند. اسلام فقط نماز خواندن و نمازهای جمعه سیاسی نیست. قرآن می فرماید« ومن يعظم شعائر الله فإنها من تقوى القلوب» یعنی شعائر الهی را پاس داشتن حاکی از پارسایی شعار دهندگان است و حج، نماز و جلسات قرآن از شعائرالله است اما اینکه ما فکر کنیم با صرف شعار دادن می توانیم دین دار خوبی باشیم اشتباه است، شعار تاریخ مصرف دارد مخصوصا شعارهایی که ما ابداع کردیم .ثانیا دین در عرصه شعار جواب نمی دهد. لذا حتی امام فرمودند «لا تنظروا الي كثره صلوتهم و صومهم و كثره الحج و المعروف و صنطنتهم باليل و لكن انظروا الي صدق الحديث و ادا الامانه» یعنی صرف نماز را نباید ملاک دین داری قرار داد. فردی که نماز می خواند باید دید در عرصه سیاست چقدر مسوول است، در حراست و حفاظت از اموال عمومی، پاسداشت حرمت بزرگان، توجه کردن به صداقت و وفای به عهد چقدر مسوول است.
اندیشه ای را با برخورد قهرآمیز نمی توان حذف کرد
او در ادامه افزود: مثلا چرا باید در یک جامعه شیعی انقدر آمار طلاق زیاد باشد؟ یا چرا امروز مشاجرات موجب شده که اساس خانواده در جامعه اسلامی رو به متلاشی شدن رود؟ ما باید توجه داشته باشیم که اولا صراط مستقیم پروردگار، شاهراهی است که هر کسی با هر عقیده ای می تواند در این شاهراه حرکت کند. اگر ما واقعا به راه های انحرافی وارد نشویم صراط مستقیم خدا ظرفیت دارد تا همه انسان ها را با هر باوری بپذیرد. ثانیا ما باید به خودمان بقبولانیم که به فکر و اندیشه یکدیگر احترام گذاریم. حضرت علی(ع) در این رابطه می فرماید« اگر می خواهید جامعه از نظر علمی رشد کند اجازه دهید افراد حرف های خود را بزنند» پس ما باید معتقد باشیم به اینکه در عالم اندیشه وری، اندیشه ای را با برخوردهای قهرآمیز نمی توان حذف کرد. ممکن است اندیشمند حذف شود ولی اندیشه او در جامعه باقی خواهد ماند. باید به شهروندان و حقوق شهروندی آنها باور داشته باشیم. مثلأ الان شرایط موجود کشور ما می طلبد که با یک مدیریت پویا از این بحران های به وجود آمده که متاسفانه در دوران حاکمیت دولت قبلی هم به بخشی از آن دامن زده شد عبور کرد.
آموزه های دینی جامعه فقیر را برنمی تابد
حمید زاده در پایان خاطر نشان کرد: دین، پیامبر و آموزه های دینی، جامعه فقیر را بر نمی تابد بلکه می خواهد یک جامعه توانمند را بسازد آنچنان که از نظر اعتقادی و امکانات توانمند باشد. بنابراین باید تلاش کرد مجددا با روح اسلام، نام پیامبر و ائمه آشناتر شویم و سیاست مداران ما توجه داشته باشند که دین را هزینه سیاست نکنند. اگر سیاست را در خدمت دین قرار دهیم این مفید است اما اگر دین در خدمت سیاست قرار گیرد این، هم سیاست را فاسد می کنند و هم دین را به فساد می کشاند و در نهایت به اندیشه های سکولار دامن می زند. در واقع خاستگاه سکولاریسم و اندیشه های سکولار همین است که چون در میدان سیاست در مواردی از دین و مقوله های دین دارانه استفاده نادرستی داشتیم بهانه به دست سکولاریسم داده شد که مساله جدایی بین دین و سیاست را مطرح کند در حالی که در زندگی پیامبر و ائمه هم دین بود و هم سیاست بود آنچنان که در نگاه امام راحل نیز دین بود و سیاست هم در خدمت دین قرار داشت و امروز هم باید تلاش کرد که در پرتو اندیشه های نورانی اسلام ، رهبریت نظام و کسانی که در سرنوشت اعتقادی و فکری جامعه تاثیر گذار هستند مسیر را برای نسل های آتی هموار کرد.
انتهای پیام