شفقنا افغانستان- “هر چند که کسی نمی داند رویارویی میان طرفداران رجب طیب اردوغان و فتح الله گولن به کدام سمت می رود، اما به نظر می رسد هر روز بد و بدتر از پیش شود به ویژه آنکه انتخابات محلی، ریاست جمهوری و پارلمانی ترکیه در راه است و با وجود آنکه امید می رود پایان این رویارویی بر اساس نتایج صندوق های اخذ رای رقم بخورد، اما نمی توان تضمین داد از وقوع اقدامات تحریک آمیز و خروج دوباره میليون ها تظاهرکننده خشمگین از هر دو طرف به خیابان ها جلوگیری خواهد شد.”
به گزارش شفقنا، “جان هانا”، عضو ارشد “موسسه واشنگتن برای سياست های خاور نزديک” و مشاور امنيت ملی “ديک چنی”، معاون “جورج دبیلو بوش”، رئیس جمهوری پیشین آمریکا در مقاله ای تحلیلی در شماره اخیر روزنامه آمریکایی “واشنگتن پست” که ترجمه عربی آن تحت عنوان “آیا پایان رجب طیب اردوغان در راه است؟” در روزنامه اماراتی “الاتحاد” منتشر شده، با اشاره به بحران فساد مالی در ترکیه و رویارویی طرفداران “رجب طیب اردوغان”، نخست وزیر کنونی این کشور و پیروان “فتح الله گولن”، روحانی برجسته مقیم آمریکا، پیامدهای احتمالی این بحران بی سابقه در دوران زمامداری حزب اسلام گرای “عدالت و توسعه” در ترکیه را مورد بررسی قرار داده، جایی که در مقاله خود آورده است:
«اتفاق بزرگی در حال رخ دادن است در ترکیه و تمامی ناظران سیاست خارجی باید آن را از نزدیک دنبال کنند، هر چند تا این لحظه مشخص نیست که گستردگی این اتفاق تا چه اندازه خواهد بود، با این حال، به نظر می رسد که خیلی ها روی آن شرط بسته اند.
در اینجا پرسش هایی مطرح می شود مبنی بر اینکه آیا تسلط “رجب طيب اردوغان”، نخست وزیر ترکیه و حزب تحت رهبری اش یعنی “حزب عدالت و توسعه” (AKP) بر مسند قدرت در این کشور که نزدیک به یک دهه پیش آغاز شده، همچنان ادامه خواهد داشت؟ یا اینکه دوران زمامداری “رجب طیب اردوغان” که پرونده های فساد مالی، اختلافات داخلی و حکمرانی بر اساس مشت آهنین آن را بی رمق ساخته، رو به پایان نهاده است؟
در همین راستا، در اوایل هفته گذشته نیروهای پلیس شهر “استانبول” یک سری دستگیری های شگفت آور انجام دادند که برخی از بازرگانان بانفوذ و پسران سه وزیر و رئيس “خلق بانک”، موسسه مالی مهم وابسته به دولت ترکیه را در بر گرفت و پس از آن نیز، شاهد یک سری تحقيقات در ارتباط با فساد مالی بودیم که به نظر می رسد بیش از یک سال است که آغاز شده و باور بر این است که تمامی افراد برجسته مورد هدف این دستگیری ها، دارای رابطه بسیار محکمی با دولت “رجب طیب اردوغان” هستند.
در سوی مقابل، نخست وزیر تركيه اتهامات تندی به مخالفان خود وارد کرده و اقدامات اخیر را “عملیاتی کثیف” توصیف کرد که هدف از آن بدشکل جلوه دادن دولت وی و جلوگیری از پیشرفتی است که تركيه در دوران زمامداری اش رقم زده است.
“رجب طیب اردوغان” همچنین از وجود یک توطئه تاریک راه اندازی شده از سوی گروه های تروریستی در داخل و خارج ترکیه که همانند کشور داخل کشور فعالیت می کنند، خبر داده و با وجود تاکید بر اینکه تركيه یک کشور دموکراتیک است، طی تنها یک روز، بیش از 20 افسر بلندرتبه نیروهای پلیس شهرهای “آنکارا” و “استانبول” از جمله برخی مسئولان مستقیم یگان های انجام دهنده عمليات دستگیری را از کار برکنار کرد، گویی که وی می گوید: سرهایی می بینم که رسیده هستند و وقت کندن آنها فرارسیده است!
هر چند که شایعه های منتشر شده در مورد برکناری دادستان ناظر بر تحقيقات اخیر از سمت خود تکذیب شد، اما با این وجود چندین دادستان جدید به صورت ناگهانی و عجیب برای این تحقیقات انتصاب شدند و انتشار سخنانی در مورد دخالت های سياسی در تحقيقات قضایی کنونی نیز شدید شدن بحران را در پی داشت.
در واقع این حوادث تراژدیک نمایانگر تشدید اخير در نبرد طولانی مدت درون ائتلاف تحت رهبری حزب اسلام گرای “عدالت و توسعه” می باشد، جایی که در یک سوی آن، “رجب طیب اردوغان” و طرفدارانش قرار دارند که ریشه آنها به گروه “اخوان المسلمين” برمی گردد که در سال 1928 میلادی در مصر تاسیس شده و در سوی دیگر آن، گروهی قرار دارد که دارای ایدئولوژی مذهبی ویژه ای با رنگ و بوی ترکی بوده و “فتح الله گولن”، روحانی برجسته کهنسال که در دهه 90 قرن گذشته میلادی خاک تركيه را ترک کرده و در حال حاضر در ایالت “پنسیلوانیا” در آمریکا در تبعید اختیاری به سر می برد، رهبری آن را برعهده دارد.
با وجود آنکه هر دو گروه مذکور در بیشتر اوقات دهه گذشته در تلاش های قاعده مند “حزب عدالت و توسعه” جهت از بین بردن پایه های جمهوری سکولار بنیانگذاری شده از سوی “كمال آتاتورک”، و به زانو درآوردن ارتش ترکیه، با یکدیگر همسو و همگرا بوده اند، اما در حال حاضر طرفداران “رجب طیب اردوغان” و “فتح الله گولن” در مقابل یکدیگر قرار گرفته اند.
به نظر نمی رسد که کشف دلیل این اختلاف نیز کاری ساده باشد، هر چند که در نهايت بر سر قدرت و به صورت دقیق تر “رجب طیب اردوغان” و جنون عظمت رو به افزایش وی می باشد که به ویژگی بارز روش حكمرانی اش تبدیل شده است.
در واقع در سایه روشی که دولت ترکیه در پیش گرفته، مراكز مستقل قدرتمند، ثروتمند، بانفوذ و اطلاعاتی خطرهای قریب الوقوعی به شمار می آیند که باید با به کارگیری ابزارهای دولتی از تهدید و ضبط مکالمات تلفنی گرفته تا باج گیری، گرفتن مالیات، دستگیری، مدارک جعلی و زندانی های طولانی مدت، آنها را به اطاعت واداشت.
این در حالی است که روش حكمرانی “حزب عدالت و توسعه” طی دهه نخست زمامداری اش همچنان پابرجاست، هر چند که به صورت آهسته و از طریق تسلط بر نهادهای جامعه ترکیه یکی پس از دیگری در جریان است، جایی که این حزب در حال حاضر بر رسانه ها، تجارت و بازرگانی، دادگاه ها و البته ارتش و اگر درست تر بگوییم، بر تمامی بخش ها تسلط پیدا کرده است.
بنا بر آنچه گذشت، به نظر می رسد که “رجب طیب اردوغان” دیر یا زود طرفداران “فتح الله گولن” را مورد هدف قرار می داد به ویژه آنکه آنها دارای یک شبكه مدارس جهانی بوده، فعالیت های بازرگانی و امپراطوری رسانه ای در اختیار داشته و رهبری دارند که از كاريزما و ايدئولوژی برجسته ای برخوردار است و گمان می رود میلیون ها طرفدار در سراسر ترکیه دارد، اما تهدید بزرگ تر آن است که احتمال دارد گروه “فتح الله گولن” دارای حضور گسترده ای در ساختار قدرت تركيه و نفوذی ویژه در میان نیروهای پلیس و نهاد قضایی این کشور هستند.
در واقع ادعاهایی وجود دارد مبنی بر اینکه “رجب طیب اردوغان” عمليات حذف طرفداران “فتح الله گولن” از سمت های رسمی را آغاز کرده و در سوی مقابل، رسانه های وابسته به آنها نیز کوبیدن بر طبل انتقاد بر علیه بسیاری از سياست های استبدادی نخست وزیر کنونی ترکیه را ادامه می دهند.
در همین حال، درگیری میان دو طرف که به مرز اعلام جنگ همه جانبه رسیده، در این اواخر شاهد تشدید بزرگی بود، چرا که “رجب طیب اردوغان” پیشنهاد داد سیستم دوره های آزمون های مقدماتی که منبع اصلی درآمدها و نفوذ امبراطوری گروه “فتح الله گولن” به شمار می آید، لغو شود و در سوی مقابل، طرفداران این گروه نیز به صورت فوری و در جبهه های متعددی پاسخ دادند، جایی که در پایان ماه نوامبر گذشته، رسانه های وابسته به گروه یادداشتی محرمانه از شورای امنیت ملی ترکیه که تاریخ آن به سال 2004 میلادی برمی گردد را منتشر کردند که به امضای “رجب طیب اردوغان” رسیده و یک سری اقدامات علیه طرفداران “فتح الله گولن” را توصيه کرده بود.
این در حالی است که یکی از نمایندگان برجسته وابسته به گروه “فتح الله گولن” در پارلمان ترکیه طی هفته گذشته در اعتراض به سیاست های “حزب عدالت و توسعه” از سمت خود استعفا داد و بلا فاصله پس از آن بود که نیروهای پلیس این کشور اقدام به بازداشت برخی طرفداران “رجب طیب اردوغان” کردند، مسئله ای که برکناری برخی فرماندهان پلیس به دستور نخست وزیر ترکیه را در پی داشت.
در همین راستا، یک سری جزئیات در رابطه با تحقيقات فساد مالی از سوی طرفداران “فتح الله گولن” در نیروهای پلیس و دفتر دادستان کل ترکیه به بیرون درز کرد، جایی که بر اساس آن، میليون ها دلار پنهان شده در جعبه های کفش و صندوق های امانات وابسته به رئيس بانک دولتی “هالک بانک” و فرزند وزير کشور ترکیه کشف و ضبط شدند.
هر چند که هیچ کسی نمی داند رویارویی میان طرفداران “رجب طیب اردوغان” و “فتح الله گولن” به کدام سمت می رود، اما مطمئنا به نظر می رسد این رویارویی از بد به بدتر برسد به ویژه آنکه انتخابات محلی، ریاست جمهوری و پارلمانی ترکیه نیز که در ماه مارس سال آینده میلادی برگزار می شود، در راه است.
بگذارید امیدوار باشیم که برون رفت از این رویارویی سازگار با حكم قانون و فرآیند دموکراسی بوده و حکم نهایی نیز بر اساس نتایج صندوق های اخذ رای باشد هر چند که ضمانت هایی برای چنین اتفاقی وجود ندارد، جایی که نمی توان تضمین داد از وقوع اقدامات تحریک آمیز و خروج دوباره میليون ها تظاهرکننده خشمگین از هر دو طرف به خیابان ها جلوگیری خواهد شد.
این در حالی است که این بار به نظر می رسد نخبگان حاكم در ترکیه دچار شکاف شده و علاوه بر آن، هیچ کس نمی داند نیروهای پلیس مسئول حفظ امنیت عمومی کشور چه کار خواهند کرد هنگامی که “رجب طیب اردوغان” از آنها بخواهد نظم و امنیت را بازگردانند.
خلاصه کلام اینکه بدون شک موجودی سیاسی “رجب طیب اردوغان” به شدت رو به کاهش نهاده و مشخص است که وی شش ماه پیش و از زمان عدم مدارا با تظاهرات معترضان به تخریب پارک “گزی” در شهر “استانبول” و پاسخ مستبدانه به آن، دیگر قدرت جادویی خود را از دست داد.
ترجمه از “شفقنا”
انتهای پیام
www.afghanistan.shafaqna.com