شفقنا افغانستان – یکی از عالمان دینی با تفسیر صحیح از دین، علاوهبر تبلیغ دینی، تا کنون یک دهه است که عمر خود را صرف آسایش و سازندگی جامعه کرده است. «شفقنا افغانستان» ضمن معرفی اجمالی این عالم دینی، طی گفتوگوی ویژه، کارنامه سازندگی او را مورد بررسی قرار داده است.
به گزارش خبرگزاری شفقنا افغانستان، در زمانهای که طالبان تروریست به نام دیانت و شریعت، برای ویرانی افغانستان و کشتار مردم مسلمان و بیگناه این سرزمین خسته از جنگ و جنایت، کمر بستهاند، عالمان راستینی نیز هستند که سازندگی و آبادانی وطن را وظیفه دینی خود میدانند. آیا به راستی کدام یک دیانت و شریعت را درست تفسیر کردهاند؛ آنانی که میکشند و ویران میکنند، یا آنهایی که در راه رضای خداوند، برای آسایش و آرامش خلق خدا، خدمت میکنند؟! اگر فلسفه و شأن نزول دین و شریعت، سعادت دنیا و آخرت است، بدون شک، تفسیری که به صلح و سازندگی دعوت میکند، صحیح و تفسیری که به کشتار و انتحار و انفجار اغوا میکند، از بیخ و بن غلط است و ربطی به دیانت و شریعت ندارد.
حجت الاسلام والمسلمین «محمد امینی» متولد سال 1351 است. او دروس ابتدایی را از محضر اساتیدی چون مرحوم شیخ موسی کربلایی نحوی بندر، محمد علی دانشی دروب، فاضل سیاه کوه لعل فراگرفت. سال 1370ش به ایران رفت و تحصیلات خود را در مدارس علمیه ی امام صادق(ع) در قزوین و امیرالمؤمنین(ع) در شهرری ادامه داد. سال 1375ش وارد حوزه علمیه قم میشود. پس از اتمام دروس سطوح عالی علوم دینی، با اشتیاق و عطشی که در دانش اندوزی داشت، 6 دوره دروس خارج را به صورت پیوسته در جلسات تدریس آیات عظام و مراجع تقلید جعفر سبحانی، مکارم شیرازی، محقق کابلی و وحید خراسانی حضور یافت و شاگردی کرد. او همزمان با فراگیری دروس سنتی حوزه علمیه قم، در نظام واحدی جامعه المصطفی العالمیه نیز تحصیل کرد و سرانجام، در سال 1390ش با دفاع از پایان نامه کارشناسی ارشد خود با عنوان « آفرینش انسان در قرآن و نظریه داروین» از این مرکز فارغ التحصیل شد. سپس به زادگاهش سنگتخت و بندر بازگشت و مشغول تبلیغ و سازندگی شد. او با استناد به این حدیث امام صادق (ع)«کونوا دعاه الناس بغیر السنتکم لیروا منکم الاجتهاد والصدق والورع» عمیقا به تبلیغ عملی معتقد است. به باور او، تبلیغ قولی نیز باید روشنگرانه و خرافات ستیز باشد و به رشد عقلانیت مردم کمک کند. این دانش آموخته حوزه علمیه قم، علاوهبر کارنامه درخشان تبلیغی، در عرصه سازندگی نیز با پشتوانه مردم، منشأ تحولات و برکات چشمگیری شده است. بدون شک، تقوا، اخلاق و اخلاص این عالم دینی، موجب استقبال گرم و اعتماد عمومی مردم شده است.
«محمد امینی» در گفتوگوی ویژه با شفقنا، پیرامون حضور و خدمتش در عرصه سازندگی اظهار داشت: خدمت و فعالیت در عرصه سازندگی، وظیفه دینی است. کمکهای مردمی و وجوهات شرعیه، تنها منابع مالی پروژه هاست. برای ساختن و آبادانی وطن آنقدر تلاش میکنم تا «سازندگی» تبدیل به فرهنگ جامعه شود. مردم واقعا، مشتاق علمای خدمتگزار هستند.
هدف و مسؤولیت اجتماعی؛ تفاوت انسان با سایر جانداران
محمد امینی بیان کرد: تفاوت انسان با سایر جانداران در این است که انسان میتواند هدفهای عالی داشته باشد؛ انسان بیهدف با حیواناتی که فقط با غریزه زندگی میکنند؛ میخورند و میآشامند و زاد ولد میکنند، تفاوتی ندارد. تلاش برای تأمین نیازهای زندگی شخصی، کاری است که حیوانات هم انجام میدهند. این نوع زندگی، زندگی حیوانی است. اما در زندگی انسانی، علاوهبر تأمین نیازهای شخصی، هدف و مسؤولیت اجتماعی نیز وجود دارد که باید هر انسانی در قبال همنوعان و هموطنان خود احساس مسؤولیت کند و برای رفاه، رشد و پیشرفت آنها تلاش و خدمت بکند.
خدمت و فعالیت در عرصه سازندگی، وظیفه دینی است
او درباره انگیزهها و اهداف خود از فعالیت و خدمت در عرصه سازندگی اظهار داشت: قرآن کریم در سوره هود آیه 61 میفرماید: «هو أنشأکم من الارض و إستعمرکم فیها» یعنی: او شما را از زمین آفرید و از شما خواست که در آن آبادی به وجود آورید. علت حضور و خدمت من در عرصه سازندگی، انجام وظیفه دینی و پیاده کردن ارزشهای اسلامی در جامعه است. سازندگی خود یک وظیفه دینی است و پیاده کردن ارزشهای اسلامی خود اقتضا میکند که باید مراکز دینی و علمی ساخته شود تا در سایه آن بتوان به تبلیغ دین و ترقی علمی جامعه پرداخت. بنابراین، هر کاری زمینه سازی لازم دارد. مثل معروف این است که «ثبت الارض ثم انقش» اول زمین را هموار و بعد طرح را پیاده کن. اگر یک مبلغ دینی بخواهد تبلیغ کند یا یک شخصیت علمی بخواهد تدریس و تحقیق کند، باید مسجد و مدرسهای باشد تا بتواند در آنجا به وظایف دینی و علمی خود عمل کند.
هدف من از خدمت در عرصه سازندگی، سهیم شدن در آبادانی کشور است
این چهره فعال درعرصه سازندگی اظهار داشت: هدف من از خدمت و فعالیت در عرصه سازندگی، آبادانی کشور و خدمت به مردم محروم و مظلوم وطن است. شاید این سؤال در ذهن مخاطب ایجاد شود که ادعای آبادانی کشور ادعایی بزرگ است؛ کشوری که بیشتر از چهل سال جنگ و ویرانی بوده با تلاش یک شخص که آباد نمیشود. عرضم این است که کشور ما، خاک ما و مادر ما است. هر فرزندی وظیفه دارد که به قدر توان خود به مام وطن خدمت کند. اگر کسی نمیتواند کشورش را آباد کند، لااقل، در خراب کردنش هم سهم نگیرد. اگر انگیزه ایجاد شود و بیش از پنج میلیون مهاجر هموطن از سراسر جهان به کشور برگردند، میتوانند خانه مشترک خود را بسازند، و این کار، غیر ممکن نیست. پیام من به همه هموطنان و همصنفانم این است که افغانستان خانه مشترک همه ماست؛ این خانه را باید خود ما بسازیم.
گسترهی سازندگی؛ از مسجد تا کلینیک
این عالم دینی گفت: تا کنون در بخش ساختن مسجد، مدارس علمیه، حسینیهها، کلینیک صحی و ترمیم و ساخت سرویسهای بهداشتی در حد توان کار کردهام. از آنجا که ما مسلمانیم و مسجد خانه دوم مسلمانهاست، ضرورت مسجد سازی در مناطق مرکزی بر کسی پوشیده نیست. متأسفانه در گذشته، در هزارستان اسلامی حسینیه فراوان بود، اما مسجد خیلی کم بود و جوابگوی نیازهای جامعه اسلامی ما نبود.
تا کنون 25 پروژه ساختمانی به اتمام رسیده و مورد بهرهبرداری قرار گرفته است. چهارده مسجد به نام چهارده معصوم (ع) و شش مسجد به نام شهدای کربلا در قریه جات ساخته شده است. این مساجد، همراه با حسینیه و به صورت خامه(سنگ و گل) کار شده، اما با کیفیت و کمیت عالی و البته 5 پروژه دیگر که با مصالح ساختمانی استاندارد، کاملا پخته کاری شده عبارت است از:
1-مسجد جامع خاتم النبیین (ص) در مرکز ولسوالی سنگتخت و بندر.
2-مدرسه علمیه خاتم النبیین (ص) در مرکز ولسوالی بندر.
3-مدرسه علمیه الهادی (ع) در منطقه میراثی.
4-مسجد جامع چهارده معصوم (ع) در بازار منطقه میراثی.
5-کلینیک؛ شفاخانه حضرت زینب (س) در بازار میراثی.
مسجد؛ مایهی برکت و مرکز هدایت
این عالم دینی گفت: خداوند در قرآن کریم میفرماید: «إن اول بیت وضع للناس للذی ببکه مبارکا و هدی للعالمین» (سوره آل عمران، آیه 96) اولین خانه (کعبه) در شهر مکه مکرمه ساخته شده که دو ویژگی دارد: اول: مایهی برکت و به نفع مردم است. دوم: هدایتگر همه جهانیان است. بنابراین، مسجد خانه خداست و در هر جا باشد، این دو ویژگی را دارد.
امینی ادامه داد: هر مسلمانی باید بداند که ساختن مسجد نشانهی ایمان مؤمنین است. اولین کاری که پیامبر گرامی اسلام حضرت محمد(ص) در مدینه انجام داد، ساختن مسجد بود. آن حضرت میفرماید: من بنا مسجدا بنا الله له بیتا فیالجنه. هر کس که مسجدی بسازد، خداوند برای او خانهای در بهشت میسازد.
پروژههای در حال ساخت؛ مسجد رسول اکرم(ص) و توسعهی چند پروژه دیگر
او در ادامه اضافه کرد: در حال حاضر، مسجد جامع رسول اکرم(ص) در بازار شینه لیس چهار قل میری بندر بهصورت پختهکاری و معیاری در حال اجرا است. زمین تهیه شده و شن و ماسه ذخیره گردیده و ادامه کار فعلا بهخاطر سردی هوا معطل است. انشاءالله از بهار سال جدید 1400ش با همت والای مردم شریف و زحمتکش چهارقل، این مسجد را خواهیم ساخت. مردم شریف و متدین این منطقه با چه شور و شوق زاید الوصفی در این هوای سرد و برفی شن و ماسه جمع آوری کردهاند.
همچنین، برای توسعهی مدرسه علمیه مرکز ولسوالی و حیاط مسجد جامع بازار، قرار است 8 باب دکانی که در مسیر طرح واقع شده، خریداری و توسعه این دو مرکز علمی و دینی انجام و تکمیل شود. علاوهبر آن، هر سال تعداد مسجد محل در مناطق مختلف ولسوالی سنگتخت و بندر که ساخته میشود، من در ساخت آنها سهم میگیرم.
امینی گفت: پروژههای دیگری نیز در آینده انشاءالله مد نظر است که اگر مردم و خیرین کمک کنند، اجرایی خواهند شد. از جمله ساخت حمام عمومی نمرهای در مرکز ولسوالی سنگتخت و بندر و سرتاله میراثی. حمام این منطقه نیاز به سوخت و گرم کردن آب ندارد؛ چون در این منطقه یک چشمه جوشان آب گرم وجود دارد. بنابراین، برای ساختن حمام فقط مصالح ساختمانی و کارگر لازم است. پروژه دیگر ساخت کلینیک ترک اعتیاد در مرکز ولسوالی و پروژه آبرسانی بازار میراثی است. برای پیشبرد این پروژه تا کنون یک چشمه که آب کافی دارد، خریداری شده اما حدود 2 هزار متر لوله لازم است تا عملا آبرسانی انجام شود. علاوهبراین، هزینههای کارگر و انجینر نیز هنوز فراهم نشده است.
کمکهای مردمی و وجوهات شرعیه، تنها منابع مالی پروژههاست
امینی در خصوص هزینههای ساخت پروژهها تصریح کرد: منابع مالی این پروژهها از کمکهای مردمی تأمین میشود. بخشی از این کمکها از مهاجرین ساکن در ایران و بخش دیگر از کمکهای مردم منطقه تهیه میشود. امدادهای مردمی شامل نذورات، موقوفات عامه و وجوه شرعی مانند زکات و بخشی از سهام با اجازه مراجع تقلید، منابع مالی ماست که در این پروژه ها مصرف می شود. بسیاری از کمکهای مردمی به جز از وجوه شرعی، اعانه است؛ هر کسی به یک نحوی در کارهای خیر سهم میگیرد؛ کسی زمین میدهد، یکی درخت کمک میکند، یکی کار رایگان انجام میدهد. بعضی موترداران بار رایگان میآورد؛ خلاصه، بسیج مردمی معجزه باور نکردنی است.
تا حالا از دولت و مؤسسات کمک نگرفتهام
آقای امینی ادامه داد: من تا هنوز از دولت و مؤسسات و انجوهای فعال در افغانستان کمک دریافت نکردهام. یک روز سخنگو و مشاور والی دایکندی به من گفت: شما یک پیشنهاد بنویسید، شاید کمکی برای مسجد جامع بندر که در حال ساخت است، برای شما بگیرم. من گفتم، بر اساس این آیهی قرآن کریم که فرموده: «إنما یعمر مساجد الله من آمن بالله(توبه، آیه18)» من مسجد، خانه خدا را از کمکهای مؤمنین میسازم و نیازی به صدقه کفار(مؤسسات خارجی) ندارم! اگر شما اصرار میورزید، خودتان از مؤسسات خارجی کمک بگیرید، بیاورید که من دستشویی(مستراح) درست کنم.
کمکهای مردمی، مثل چشمهی همیشه جوشان است
از دیدگاه امینی، تفاوت میان کمکهای مالی دولت و مردم در این است که کمکهای دولت؛ اولا، واسطههای زیاد میخواهد. دوم، زمان طولانی را در بر می گیرد تا وصول شود. سوم کمک دولت مقطعی است، همیشگی نیست. کمکهای مردمی فوری، بی واسطه و همیشگی است و در یک کلام، کمکهای مردمی مثل چشمه جوشانی است که همیشه و در همه حال در دسترس است.
حیات بشر به آبادانی وابسته است
امینی درباره اهمیت سازندگی و آبادانی گفت: حیات بشر با سازندگی و آبادی گره خورده است؛ اگر آبادی در زمین نباشد، زندگی بشر به خطر میافتد. ساختن خانه، راه، اماکن ضروری مانند مراکز علمی، عبادی، اجتماعی، کشاورزی، دامداری و مانند اینها تحت عنوان آباد کردن میگنجد. آموزههای دینی نیز مردم را به آبادانی مخصوصا به ساخت مساجد تشویق میکند.
یک دهه سازندگی
این عالم دینی درباره سابقه حضور خود در عرصه سازندگی گفت: این جانب از سال 1390 وقتی که از جامعه المصطفی العالمیه فارغ التحصیل شدم، احساس کردم که وظیفه اسلامی و ایمانی من ایجاب و اقتضا میکند که در ضمن تبلیغ معارف دینی و ترویج ارزشهای اسلامی، در ساخت و ساز اماکن و مراکز دینی، علمی و اجتماعی تلاش مضاعف کنم. اکنون، 10 سال است که من مشغول ساخت و ساز هستم.
دلایل عدم نقش سازندگی علما در گذشته
او در خصوص چرایی عدم نقش علما در زمینه سازندگی گفت: تا جایی که من اطلاع دارم علمای گذشته، در مناطق مرکزی در قسمت سازندگی و اعمار اماکن عمومی نقش زیادی نداشته اند. که دلیل آن نیز عدم توانایی و نبود زمینه ساخت و ساز بوده است. موضوع دیگر اینکه فرهنگ ساخت و ساز در آن عصر احیا نشده بود و پس از آن نیز جنگ و ناامنیها مانع کار بود. علت دیگر کم توجهی علماء نسبت به ساخت و ساز در امور اجتماعی بود و این بیتوجهی و کم کاری علما مزید بر دیگر علتها بود!
رسالت اصلی علمای دینی، حضور سازنده و فعال در متن جامعه
امینی پیرامون رسالت اصلی علما گفت: به نظر من وظیفه اصلی علما ساختن است؛ ساختن یک جامعه مؤمن و متدین و مدرن. لازمهی ساختن چنین جامعهای این است که باید در گام اول، اماکن عمومی و اجتماعی ساخته شود. بدیهی است که از راه دور از پشت پرده نمیشود، چیزی ساخت. علما باید در متن جامعه، حضور فعال داشته باشند، نه منفعل. بنابراین، علما باید مثل خون در شریانهای جامعه جریان داشته باشند تا در حیات و تحرک اجتماعی مفید و مؤثر واقع شوند. اگر چنین شود، آن وقت آبادانی هم به وجود میآید.
توقع مردم نیز همین است که علما در تمام غمها و شادیهای آنها شریک باشند و مردم را در تمام امور دینی، سیاسی و اجتماعی رهبری کنند و مردم را تنها نگذارند؛ همیشه با مردم باشند. علما باید ساده زیست و الگویی برای دیگران باشند.
راهکارهای حضور فعال علما در عرصهی سازندگی
این چهره فعال سازندگی درخصوص سهیم شدن علما در آبادانی جامعه گفت: در این باره ابتدا باید اعتمادسازی شود. یعنی مردم ببینند و باور کنند که (علما) اهل کارند. در مراسم افتتاح کلینیک میراثی، ولسوال پیشنهاد کرد که پل سید آباد بندر را هم شما بسازید. منظورم این است که علما باید در عمل اثبات کنند که اهل کارند، تا مردم بتوانند به آنها اعتماد کنند.
دوم اینکه علما در خلال تحصیل، روابط اجتماعی خود را با مردم حفظ کنند. نه اینکه 40-50 سال تحصیل کنند و بعد در 60-70 سالگی در میان مردم حضور پیدا کنند. در آن صورت، اولا، ناتوان شده و نمیتوانند کاری کنند، باید تا جوان هستند کار کنند. ثالثا، تا انسان از خود و منافع شخصی خود نگذرد، برای دیگران کاری نمیتواند. متاسفانه، بعضی از علما منافع شخصی خود را نسبت به منافع مردمی بیشتر ترجیح میدهند!
طالبان؛ جاهلان عالم نما و مزدور
امینی در پاسخ به این پرسش که فرق طالبان و علمای خدمتگزاری چون او در چیست، گفت: اینکه چرا طالبان به جای سازندگی به تخریب و خونریزی رو آوردهاند، جواب این است که آنها مزدور بیگانه هستند و مزدور همان کاری را میکند که صاحب کار دستور داده است. آنها در برابر خونریزیهایی که به راه میاندازند و زیرساختهای افغانستان را ویران میکنند، مزد و کرایهشان را میگیرند. این روش خشونتگرایی و ددمنشانه هرگز ربطی به دین ندارد، خواست دین همان آبادانی است، نه ویرانی؛ إستعمرکم فیها. اکنون این پرسش مطرح است که چرا طالبان مزدوری دیگران را میکنند؟ در جواب باید گفت که مزدوری آنها دو دلیل بیشتر ندارد: فقر و جهل. این دو پدیده مزدورپرور است. برای نجات از مزدوری؛ باید فقر تبدیل به ثروت و جهل تبدیل به علم شود. اگر چنین شود، دیگر انسان سرمایهدار و انسان آگاه مزدور کسی نمیشود. طالبان، جاهلان عالم نما هستند. عالم کارش آبادانی است، نه تخریب، نه، کشتار و نه نسل کاشی و غارت.
مردم، مشتاق علمای خدمتگزار هستند
او در پایان این گفتگو، دیدگاه مردم را نسبت به علمای خدمتگزار مثبت ارزیابی کرد و گفت: سخی روشنی از شاعران محلی و علی رضا احسانی واکسیناتور کلینیک بندر در تاریخ 19/7/99 روز افتتاح کلینیک حضرت زینب (س) در منطقهی «میراثی» اشعاری را که خود سروده بودند خواندند. این اشعار که در واقع برخاسته از اشتیاق و نگاه و دیدگاه مثبت مردم نسبت به «علما» بود، موضوعات، تعریفات و توصیفات بسیاری در بر داشت. در این شعرها؛ چپاول، کشتار، جنگ و فتنه در گذشته شدیدا مورد نکوهش قرار گرفته بود و از علم، فعالیتهای فرهنگی، جهاد قلم، اعمار و سازندگی، بردباری با اشتیاق بسیار تمجید شده بود. از سوی دیگر، این شاعران در سرودههای خود از بیتوجهی دولت به خدمت و سازندگی و نبود امکانات صحی و فرهنگی زبان به شکایت گشوده بودند. تجمع گسترده مردم در روز افتتاح این کلینیک نشان از اشتیاق مردم نسبت به خدمات و سازندگی و بیانگر قدرشناسی این مردم از خدمتگزاران است. همچنین این شاعران در اشعارشان از من به عنوان یک عالم دینی تعریفات و توصیفات بسیار بلندی کردند؛ مردم واقعا به این خدمتگزار کوچک خودشان لطف دارند، ورنه من لایق این حرفها نیستم. سخنرانان این مراسم از جمله ولسوال سنگتخت و بندر از فعالیتهای عرصه سازندگی بسیار تعریف و توصیف کردند. این همه شور و شوق نشان میدهد که مردم واقعا مشتاق علما و همه کسانی هستند که برای جامعه خدمت میکنند.
یکی از مسؤولین یک مؤسسهی ساخت و ساز در مراسم افتتاح کلینیک گفت، این پیشنهاد باید به رئیس جمهور غنی برسد که وی با دست خود به این عالم دینی لوح تقدیر بدهد تا میان این عالم دین که برای آبادی وطن زحمت میکشد و آن عالم دینی که هر روز به نام دین و شریعت وطن را ویران میکند، باید تفاوت وجود داشته باشد.
خبرنگار: علی اکبر شریفی
