شفقنا افغانستان- انتصاب محمد محقق؛ رهبر حزب وحدت مردم افغانستان به عنوان مشاور امنیتی-سیاسی اشرف غنی و سفر کریم خلیلی؛ رهبر حزب وحدت به پاکستان، برخلاف چند روز قبل که رهبران هزارهها در یک صف ایستاده بودند، حاکی از موضع مختلف آنان در قبال شرایط حاضر است؛ در شرایطی که سخن از تقسیم قدرت مطرح میشود و نگرانی از برگشت طالبان با همان سیاست «حذف» در قبال هزارهها جدی است.
واضح است که پاکستان برای کنارزدن غنی و برگشتاندن طالبان به قدرت، در تلاش اعمال نفوذ بر مجاهدین و جریانهای مخالف حکومت افغانستان است. جز این نیست وقتی که گلبدین حکمتیار؛ رهبر حزب اسلامی در اسلامآباد حکومت اشرف غنی را مخالف صلح اعلام کرد و در کابل آمد سخن از حکومت موقت راند.
این سیاست پاکستان به دامی میماند که عاقبتی ندارد برای هزارهها؛ چون طرف دیگر قضیه طالبان است. در واقع همسویی رهبران جریانهای سیاسی هزاره با پاکستانیها، میتواند کمک غیر مستقیمی باشد برای قدرتگیری طالبان؛ گروهی که تا کنون میانه خوبی با شیعیان و هزارهها ندارد. پافشاری بر مبنا قرارگرفتن فقه حنفی در مذاکرات صلح، گواه این ادعا است.
از جانب دیگر جمهوریتخواهی هزارهها طی دو دهه اخیر بیبدیل بوده و برای دفاع از این نظام قربانی کمی نپرداختهاند؛ زیرا فکر میکنند زیر چتر جمهوریت است که از نادیده انگاشتن و سیاست حذف در امان هستند.
اکنون که جمهوریت نیز در خطر است و تغییری در رویکرد طالبان در قبال هزارهها- شیعیان دیده نمیشود، رهبران هزارهها برای دفاع از حقوق مردم خود باید در کدام صف ایستاده باشند: پشت اشرف غنی که خودش را مدافع جمهوریت میخواند و یا اسلامآبادی که حامی طالبان است؟
در حال حاضر رهبران هزارهها بر سر این دوراهی هستند. انتخاب مسیر میتواند برای خود هزارهها سرنوشتساز باشد، اما در تغییر وضعیت تاثیرگذار؛ ولی سرنوشت کل از کاخ سفید رقم خواهد خورد. اکنون که با توجه به سیاست گذشته دولت جدید امریکا، به نظر میرسد که کاخ سفید در مسیر اسلامآباد باشد. در واقع امریکا پشت پاکستان خواهد بود و پاکستانیها پشت طالبان هستند/ خواهند بود.
علیرغم این، یک پارچگی هزارهها و انتخاب با درایت مسیر، بدون شک برای خود هزارهها حیاتی است.
به نظر میرسد که محقق تا حدی شرایط را درک کردهاست. اگر چه انتصاب وی از سوی اشرف غنی بیشتر به یارگیری برای دفاع از خود غنی میماند؛ اما چارهای نیست که اکنون زمان گزینش میان «بد و بدتر» است. با آنکه کم مهری حکومت غنی در برابر هزارهها، غیر قابل انکار است؛ ولی اگر در ادعای خود برای دفاع از جمهوریت صادق باشد گزینه بهتر از غنی نیست. در نهایت در شرایط کنونی اتحاد و وحدت هزارهها حائز اهمیت است.
