نشست علمی «همزیستی مسالمت آمیز در افغانستان»(مبانی، مؤلفه ها و راهکارها) با حضور اساتید ، علما ، نخبگان و دانشجویان در شهر قم ایران برگزار گردید.
به گزارش خبرگزاری شیعیان افغانستان(شفقنا افغانستان)، این نشست با حضور حجج الاسلام: دکتر عبدالمجید ناصری(رئیس پژوهشگاه المصطفی در کابل و استاد دانشگاه)، دکتر شفق خواتی(عضو هیئت علمی دانشگاه خاتم النبیین) و حسن رضا خاوری(پژوهشگر فلسفه و مسائل اجتماعی) در مجتمع آموزش عالی امام خمینی(ره) شهر قم ایران برگزار گردید.
این نشست علمی با تلاوت آیاتی از کلام الله مجید توسط قاری بین المللی کشور افغانستان الحاج صادق رحیمی آغاز و با سخنان دبیر علمی نشست، دکتر محمدسالم محسنی پیگیری شد.
دکتر محسنی ضرورت همزیستی مسالمت آمیز را امری آشکار و ناپوشیده بر تمام مردم افغانستان در روزگار حاضر برشمرد و طرح و عملی سازی آن را نیازمند مبانی روشن و آشکار دانست. او پرسش های اساسی همزیستی مسالمت آمیز را در سه محور مشخص مطرح کرد:
1. همزیستی چیست و بر چه مبانی استوار است؟
2. موانع و بحرانهای همزیستی در افغانستان در طول تاریخ افغانستان چه بوده اند؟
3. راهکارهای پیشنهادی برای برداشتن این موانع و عبور از این بحرانها چیست؟
دکتر محمدسالم محسنی بررسی و تلاشهای نظری برای همزیستی نظری را بیش از هرکس وظیفه نخبگان جامعه و مراکز علمی کشور افغانستان دانست و از سخنرانان این نشست خواست دیدگاه خود را در هریک از این محورهای طرح شده بیان کنند.
در محور نخست یعنی مبانی همزیستی مسالمت آمیز، دکتر عبدالمجید ناصری جامعه امروز را جامعه ای در شرایط مطلوب رشد فرهنگی قلمداد کرد و اختلافهای قومی، قبیله ای و مذهبی را نه تنها تهدید ندانست، بلکه فرصتی ارزشمند برای همزیستی مسالمت آمیز برشمرد.
دکتر شفق خواتی بیان داشت: به لحاظ فلسفی اگر در جامعه همزیستی مسالمت آمیز نباشد، زندگی انسانی نیست؛ و به لحاظ سیاسی اگر نگاه کنیم: عدالت، امنیت، آزادی، نظم، همگی آراسته به یک زندگی و همزیستی مسالمت آمیزند. اگر همزیستی نباشد هیچ یک از این موارد تحقق نخواهد یافت.
حسن رضا خاوری در طرح بحث خود دو منطق متضاد را طرح کرد: 1. منطق همستیزی؛ 2. منطق همزیستی. او منطق پیشین حاکم بر تاریخ معاصر افغانستان را منطق همستیزی دانست و سیاست آن را سیاست حذف و ادغام معرفی کرد با این توضیح که در منطق همستیزی به حذف برخی از قومیتها از قدرت و ادغام قومیتهای دیگر اقدام می شود. او منطق مطلوب را منطق همزیستی دانست از آن رو که ارزشهای انسانی و اخلاقی در آن حاکم می شود. او افزود تا زمانی که انسان به منزله انسان به عنوان بخشی از عالم هستی، حرمت گذاشته نشود همزیستی مسالمت آمیز نخواهیم داشت.
دومین محور مورد بررسی این نشست علمی، موانع و بحرانهای موجود بر سر راه همزیستی مسالمت آمیز بود. در این راستا دکتر ناصری اظهار کرد: کشور ما گرچه در گذشته با موانع متعددی مواجه بوده، اما دارای سابقه تمدنی خوبی است. او عنصر استقلال و عدم استقلال را عنصری با اهمیت در تحقق همزیستی مسالمت آمیز دانست و گفت: در هر دوره ای که استقلال داشته ایم عملکرد خوبی در عرصه همزیستی داشته ایم و هرگاه استقلال را از دست داده ایم، دچار مشکلات شدیم.
دکتر شفق خواتی در برشماری موانع همزیستی به عوامل متعددی اشاره کرد و جهل و جهالت را یکی از مهترین عوامل موجود در مسیر تحقق همزیستی مسالمت آمیز شمرد. او جهل را ناظر به سواد و سطح دانش عمومی و جهالت را ناظر به عوامانه اندیشیدن نخبگان فکری و دانش آموختگان تفسیر کرد. وی علاوه بر آن، تفکر قیاسی را به عنوان یکی از موانع همزیستی معرفی نمود و گفت: در تفکر قیاسی دیگران را نسبت به خود می سنجیم و محک و معیار سنجش، خودمان را قرار می دهیم؛ درحالی که اگر با تفکر استقرایی بنگریم این مشکل پیش نخواهد آمد. مرزبندیهای قومی، قبیله ای و مذهبی نیز از دیگر موانعی بودند که این عضو هیئت علمی دانشگاه خاتم النبیین به آن اشاره کرد.
حسن رضا خاوری عدم عقلانیت را مهمترین مانع بر سر راه همزیستی مسالمت آمیز بر شمرد و به بی اعتنایی به حقوق مدنی، فردی و اجتماعی افراد به عنوان برخی دیگر از موانع همزیستی اشاره کرد. او نگاه حاکم بر جامعه افغانستان امروز را نگاه اقتصادی دانست و راهکار را در اخلاق حرفه ای و شغلی معرفی کرد.
دکتر ناصری، نخستین امر را در بحث راهکار، رویکرد کلان امیدبخشی به جامعه دانست و افزود: در جامعه کنونی افغانستان که به لحاظ روحی، روانی، اقتصادی، و فرهنگی آسیب دیده است، احتیاج به نگاه و نگرش مثبت داریم تا نیمه پر لیوان را ببینیم و در عین حال نباید از چالشها و تهدیدها غفلت کنیم. او دومین راهکار را آزادی بیان شمرد که در جامعه امروز موجود بوده و در سطح بسیار بالایی وجود دارد. این استاد تاریخ، آزادی بیان موجود در کشور را در تاریخ معاصر افغانستان بی سابقه قلمداد کرد و حفاظت از آن را لازم برشمرد. رئیس پژوهشگاه المصطفی در کابل، راهکار سوم را نقد درونی و منصفانه از وضعیت موجود دانست و در نهایت بر تقویت مشترکات تأکید و مشترکات دینی را یکی از مشترکات متعددی معرفی کرد که باید برجسته و مطرح شوند. او تصریح داشت: ادبیات همگرایی ما اقتضا می کند که همیشه بر مشترکات تأکید کنیم.
دکتر شفق خواتی در محور راهکارها، افغانستان را کشوری دانست که بدون اغراق بهترین ظرفیت را برای زندگی مسالمت آمیز دارد. او به عنوان واپسین سخنران این محور بر دو راهکار تزریق آگاهی به جامعه، به ویژه سطح سواد عمومی و نیز اخلاق تکیه کرد و عالمان و نخبگان دینی را به پررنگتر کردن اخلاق در دینداری دعوت نمود.
انتهای پیام
www.afghanistan.shafaqna.com