شفقنا افغانستان (خبرگزاری شیعیان افغانستان)
لویهجرگهی مشورتی در کابل برای تصمیمگیری در مورد توافقنامهی امنیتی میان کابل و واشنگتن کار خود را آغاز میکند. موضوع مصوونیت قضایی سربازان امریکایی از دایره محاکم افغانستان یکی از موضوعات جنجالی و مهم این توافقنامه است تا جایی که اگر جرگه و پارلمان این بند را تایید نکنند و بر محاکمه سربازان امریکایی بر اساس قانون افغانستان و یا محاکم کشور تاکید کنند، با توجه به تجربه عراق، احتمال خروج نیروهای امریکایی به طور قطع مسجل است. در این صورت هر دو کشور بازنده خواهند بود، به ویژه افغانستان که ارتش بزرگ و برنامههای انکشافی و زیربنایی خود را با کمکهای ایالات متحده تمویل میکند.
اما به نظر میآید که این تنها موضوع جنجالی در رابطه به موافقتنامهی مذکور نمیباشد. اکنون، به گزارش بیبیسی، منابع افغان و امریکایی به خبرگزاری رویترز و روزنامه نیویارکتایمز گفتهاند که آقای کرزی این پیشنهاد را که نیروهای امریکایی حق داشته باشند در صورت نیاز به خانه افغانها داخل شده و آنرا بازرسی کنند، رد کرده است. اینکه آیا نیروهای خارجی پس از پایان ماموریت رزمی ناتو در افغانستان، میتوانند منازل افغانها را جستوجو کنند، برای مدتها موضوع مورد اختلاف میان مذاکرهکنندگان امریکایی و افغان بوده است.
اما یک منبع افغان به رویترز گفته که در مذاکرات آخر هفته گذشته، مساله بازرسی خانههای افغانها به عنوان بزرگترین مانع در برابر امضای موافقتنامه امنیتی بروز کرد؛ زیرا به گفته این منبع حامدکرزی با شدت با دادن چنین حقی به امریکاییها مخالفت کرده است. مقامات امریکایی گفتهاند که اگر این توافقنامه امضا نشود، امریکا نیروهایش را به صورت کامل از افغانستان بیرون میکند و در آن صورت نیروهای امنیتی افغان مجبور خواهند شد به تنهایی با شورشیان به رهبری طالبان مقابله کنند.
البته، روزنامه نیویارکتایمز به نقل از یک مقام امریکایی در واشنگتن نوشته است: «ما این را بنبست نمینامیم…. نه تنها حامدکرزی بلکه بخشی بزرگ رهبری سیاسی افغانستان میخواهند با امریکا توافقی حاصل شود.»
ارزش حاکمیت ملی و مصوونیت شهروندان
آقای کرزی از دیرباز به طور واضح روی تلاشی خانههای مردم در روستاهای افغانستان از سوی نیروهای ناتو حساسیت ویژه به خرچ داده است. در مورد ولایت میدان وردک، آقای کرزی از نیروهای ویژه امریکایی خواست که از این منطقه بیرون شوند. زیرا بر اساس شواهد دستداشته، نیروهای مذکور را متهم به قتل و شکنجه و ناپدید شدن مظنونین کرد. به رغم اصرار حکومت و گزارشهای رسانههای بینالمللی، مقامات نظامی امریکایی دست داشتن نیروهای خود در قضیه منطقه نرخ میدان وردک را رد میکنند.
در این اواخر، مجله رولینگ استون امریکایی در گزارش مفصلی به این موضوع پرداخته و اسنادی را مبنی بر تایید اتهاماتی که نیروهای ویژه امریکایی و مترجمان شان میگردد، ارایه کرده است. البته، قبل از گزارش رولینگ استون، روزنامهی نیویارکتایمز و رویترز نیز تحقیقات مشابهی را منتشر ساخته بودند.
پس نگرانی حکومت افغانستان این است که دادن مجوز تلاشی به نیروهای امریکایی در قالب موافقتنامهی رسمی دارای یک سلسله پیامدهای سیاسی و اجتماعی جدی خواهد بود. کسانی که با این روند آشنایی دارند میگویند که نیروهای امریکایی خواستار چنین مجوزی در مواقع اضطراری میباشند. اما ظاهرا آقای کرزی به هیچ صورت با این امر موافقت نداشته و خواهان عملیات هماهنگ با مقامات و نیروهای افغان میباشد.
طبیعی است که نباید اختلافات را دستکم بگیریم. به ویژه، جانب افغانستان با دید بدبینانه و یا در بهترین حالت دوراندیشانه و محتاطانه به آینده حضور نیروهای امریکایی در افغانستان و منافع حاصله از آن مینگرد. نمیتوان تاثیر مشاجرات و تنشهای سه چهار سال اخیر میان کابل و واشنگتن بالای مذاکرات روی موافقتنامهی فوق را نادیده گرفت.
در عین حال، این نکته نیز نباید فراموش شود که شرایط همکاری میان حکومت افغانستان و نیروهای امریکایی در افغانستان پس از امضای موافقتنامه امنیتی به هیچ صورت همانند سالهای قبل نخواهد بود. در گذشته ایالات متحده در موضع بهتری در قبال مسایل در افغانستان قرار داشت. حکومت به خاطر جلب کمکهای بینالمللی و داشتن حمایت سیاسی ایالات متحده از مدارا و پذیرش بیشتر در برابر این کشور استفاده میکرد. اما پس از روی کارآمدن باراک اوباما در کاخ سفید روابط دو کشور به هیچ صورت همانند دورهی ریاستجمهوری جورجبوش بهتر و بیتنش نبوده است.
اکنون جانب افغانستان هر موضوع کوچک را از دید «حاکمیت مستقل» مینگرد. از این منظر، حکومت حاکمیت مستقل را عبارت از اعمال دیدگاهها و شرایط خود در مسایل مربوط به مبارزه با تروریسم و سایر موضوعات دوجانبه قلمداد میکند. اما، نباید این نکته را فراموش کرد که هدف حکومت افغانستان به دست آوردن بیشترین امتیاز از جانب ایالات متحده در بدل اعطای چندپایگاه و همکاری در امر مبارزه با تروریسم است. ظاهرا گفته میشود که حکومت افغانستان در این مورد دستآوردهای زیادی داشته است، به ویژه ار لحاظ تجهیز و آموزش نیروهای افغان. البته، حکومت امریکا نیز مایل است که توافقنامه همکاری میان دو کشور، به تحکیم ثبات و شکلگیری یک دولت مستقل و توانا در افغانستان کمک کند. برای همین، با وجود چانهزنیهای دشوار و گاه بنبستهای حل ناشدنی، دو جانب با اطمینان کامل از رسیدن روی توافق نهایی سخن زدهاند.
اما نباید این خطر را نادیده گرفت که چانهزنی بسیار گاه مذاکرات را با شکست مواجه ساخته میتواند. نه حکومت افغانستان و نه ایالات متحده به تمام آنچه که میخواهند، رسیده میتوانند. این بازی، بازی برد-برد است. هر نوع شکست در مذاکرات به نفع تروریستهای طالب و القاعده و به ضرر افغانستان با بات و امنیت منطقه و جهان است. برای همین، شکست مذاکرات نه یک گزینه بلکه یک سناریوی خطرناکی است که هردوجانب از آن باید پرهیز کنند.
انتهای پیام