شفقنا افغانستان-همزمان با روز همبستگی زنان جهان، یک تحقیق علمی تحت عنوان «پروفایل اجتماعی زنان ولایت بامیان» که از سوی بنیاد توسعۀ آغاخان و با نظارت ریاست امور زنان، دفتر ساحهیی کمیسیون مستقل حقوق بشر، دانشگاه، ریاست احصائیه و معاونت اجتماعی ولایت بامیان انجام شدهاند، رونمایی شد.
این تحقیق علمی برای یکهزار و ۲۳۳ زن در هشت ولسوالی بامیان با تناسب جمعیت ولسوالیها پرسشنامه توزیع کرده و با آنان در ۱۰ بخش زندهگی؛ مانند: اجتماع، فرهنگ، صحت، آموزش، سیاست، اقتصاد و… گفتوگو انجام داده است.
تحقیق «پروفایل اجتماعی زنان ولایت بامیان» در مدت ششماه انجام شده است که ۱۷ پرسشگر با راهاندازی فوکسگروپهای ۱۰ نفری در هر ولسوالی و در مجموع با توزیع یکهزار و ۲۳۳ پرسشنامه برای یکهزار و ۲۳۳ بانو این تحقیق را عملی کردند.
در این تحقیق با ۳۰۰ دختر مجرد، ۲۶ دختر نامزد، ۸۲۶ زن متاهل و ۷۱ مطلقه و بیوه گفتوگو شده است. یافتههای این تحقیق نشان میدهد که از ۹۰۰ زن متاهلی که هدف تحقیق بوده، ۱۲۴ تن آنان زیر ۱۵ سال ازدواج و۶۰۰ زن دیگر میان ۱۵ تا ۱۸ سال ازدواج کردهاند.
بر بنیاد تحقیق «پروفایل اجتماعی زنان بامیان»، ۴۰ درصد زنان بامیانی زودهنگام و زیر سن ازدواج کردهاند. طبق این تحقیق، بیشتر از ۷۰ درصد زنان بامیان جوان و ۸۴ درصد آنان خانهدار اند.
در این تحقیق آمده است که ۵۷ درصد زنان در بامیان توانایی خواندن و نوشتن ندارند و تنها ۱۳ درصد زنان این ولایت تا مقطع کارشناسی/لیسانس آموزش دیدهاند. در تحقیق ذکر شده است که ۸۰ درصد زنان شاغل بامیانی استقلال مالی ندارند.
در بخش فرهنگی تحقیق آمده است ۳۴ درصد زنان پاسخ دادهاند که میان فرزند پسر و دختر در خانوادهها تبعیض وجود دارد، اما ۶۵ درصد دیگر گفتهاند که تبعیض وجود ندارد. به نقل از این بخش تحقیق، در ازدواج دختران، ۴۹ درصد خود دختران تصمیم میگیرند، ۴۱ درصد پدران خانواده، ۴ درصد مادران خانوادهها، ۶ درصد کاکا و یکیک درصد برادر بزرگ و ماما تصمیم گیرندهاند.
این تحقیق بخشهای ورزشی و تفریحی زنان را نیز بررسی کرده است که در بخش ورزش تنها ۲ درصد زنان بامیانی به باشگاههای ورزشی دسترسی دارند و ۹۸ درصد دیگر هیچگونه آشنایی با ورزش ندارند. در بخش سرگرمی و تفریح، ۱۳ درصد زنان در زمانهای فراغت کتاب میخوانند و ۲۸ درصد دیدوبازدید خانوادهگی انجام میدهند و تنها ۶ درصد به مکانهای تفریحی دسترسی دارند.
تحقیق علمی «پروفایل اجتماعی زنان بامیان» از سوی رسول کریمی، استاد رشتۀ جامعهشناسی دانشگاه بامیان ارایه شد. به باور آقای کریمی، این تحقیق در سراسر کشور نخستین کار تحقیقیست که وضعیت اجتماعی زنان بامیان را بررسی کرده است. در همین حال، ذکیه رضایی، رئیس امور زنان بامیان هم میگوید که تحقیق «پروفایل اجتماعی زنان بامیان» در برنامۀ دیگری نیز رونمایی خواهد شد.
