شفقنا افغانستان (خبرگزاری شیعیان افغانستان)
در لغت براي واژه طلاق معاني متعددي ذكر شده است كه از جمله رهايي، آزاد كردن، ترك كردن، واگذاشتن، مفارقت و جدايي است.[1]امّا واژه طلاق در اصطلاح شرعي عبارتست از «ازاله قيد نكاح بدون عوض باصيغه طالق و شبهه آن[2].» توضيح مطلب به اين صورت است كه اولاً طلاق جزء ايقاعات است كه در كتاب جواهر الكلام بدان تصريح شده است و جزء عقود نيست و تنها ايجاب در آن كفايت ميكند اما اگر جزء عقود شرعي قرار ميگرفت بايستي علاوه بر ايجاب، قبول هم در آن وجود داشت كه در اين صورت دو طرفه ميبود در حالي كه خود طلاق يك طرفه است و از طرف مرد صورت ميگيرد ثانياً اين كه طلاق فسخ نيست بلكه بر اساس صيغه خاصي مثل طالق صورت ميگيرد در حالي كه اگر فسخ بود ديگر نيازمند صيغه خاص نبود و بدون صيغه هم جاري ميشد ثالثاً در تعريف بدون عوض درج شده است و دلالت براين دارد كه طلاقي كه با عوض همراه باشد داخل در تعريف مطلق نيست.بنابراين طلاق عبارتست از انحلال عقد نكاح دائمي با صيغه خاص و رعايت تشريفات شرعي.
طلاق داراي چهار ركن اساسي است كه عبارتند از:
1- طلاق دهنده
2- طلاق گیرنده
3- صيغه طلاق
4- اشهاد.[3]
به نظر ميرسد با توجه به اين كه اكنون طلاق بدون موافقت دادگاه واقع نميگردد اگر كسب موافقت دادگاه را نيز به عنوان ركن پنجم طلاق به شمار آيد بي وجه نيست.
در مطلِّق كه همان مرد طلاق دهنده ميباشد چهار شرط معتبر است:
1- بلوغ
2- عقل
3- اختيار
4- قصد[4]
در مطلَّقه که همان زن طلاق داده شده است نیز پنج شرط معتبر است:
1- زوجيت
2- عقد دائمي باشد نه موقت
3- اينكه زن از حيض و نفاس پاك باشد.
4- طلاق در زمان پاک بودن از حیض و نفاس باشدكه در غیر این صورت اگر واقع شود طلاق باطل است كه اين شرط مذكور در زن يائسه و زني كه به سن حيض نرسيده است و زن حامله ساقط است
5- معين بودن زن مطلقه[5]
در صيغه نيز شروطي معتبر است كه عبارتند از اين كه صيغه مخصوصه براي ازاله قيد نكاح «هي طالقٌ يا فُلانَة طالقٌ يا اَنتِ طالقٌ » باشد. همچنين بغير عربي واقع نميشود و با اشاره هم واقع نميشود مگرکسي كه عاجز است از حرف زدن[6]باشد
اما اشهاد عبارتست از شاهد گرفتن دو يا چند نفر مرد عادل بر وقوع طلاق و كيفيت شهادت به يكي از سه صورت انجام ميشود يا بصورت استماع صيغه و شنيدن آن، يا شناختن اجمالي دو طرف و يا حضور هم زمان در هنگام طلاق[7].شهود بايستي اولاً مرد باشند ثانياً عادل باشند و عادل كسي است كه تقوي پيشه كند و از مرتكب شدن گناهان كبيره و اصرار بر جرايم صغيره پرهيز نمايد.[8]
تقسيمات طلاق
از نظر فقها طلاق ابتداءً تقسيم ميشود به طلاق بدعي و سني به معناي بدعت حرام و سنت مشروعه:[9]طلاق بدعي طلاقي است كه خلاف شرايط مقرره در شريعت انجام گرفته باشد و اگر اين نوع طلاق واقع شود باطل است مانند طلاق حائض .
طلاق سني طلاقي است كه مطابق مقررات و با رعايت كامل شرايط شرعي انجام شده باشد و خود بر دو نوع است 1- طلاق باين كه مرد در آن حق رجوع ندارد 2- طلاق رجعي كه مرد در آن حق رجوع در زمان عده را دارد.
آيهاي در مورد طلاق:
«يا ايها النبي اذا طلقتم النساء قطلقوهن لعدتهن واحصوا العدة»
«اي پيامبر هر زمان خواستيد زنان خود را طلاق دهيد در زمان عده طلاق دهيد و حساب عده را نگه داريد.»[10]
[1] . آذرتاش آذرنوش، فرهنگ معاصر عربي-فارسي، نشر ني، 1385، چاپ هفتم، ص 402.
[2] . نجفي، شيخ محمد حسن، جواهر الكلام، تصحيح محمد قوچاني، چاپ بيروت، 1981 م، ج 32، ص 2و محمد جمال الدين محمد عاملي، لمعته الدمشقيه، چاپ قم، موسسه اسماعيليان، 1375ش، ج 2، ص 378.
[3] . محمد بن جمال الدين محمد عامل، لمعة الدمشقيه، چاپ قم، موسسه اسماعيليان، 1375 ش، ج 2، ص 387
[4] . محمد بن جمال الدين محمد عامل، لمعة الدمشقيه، چاپ قم، موسسه اسماعيليان، 1375 ش، ج 2، ص 387
[5] . نجفي، شيخ محمد حسن، جواهر الكلام، تصحيح محمد قوچاني، چاپ بيروت، 1981 م، ج 32، ص 4 و 56
[6] . نجفي، شيخ محمد حسن، جواهر الكلام، تصحيح محمد قوچاني، چاپ بيروت، 1981 م، ج 32، ص 4 و 56
[7] . نجفي، شيخ محمد حسن، جواهر الكلام، تصحيح محمد قوچاني، چاپ بيروت، 1981 م، ج 32، ص 4 و 56
[8] . امام خميني (ره) تحرير الوسيله، چاپ قم، موسسه اسماعيليان، 1408 ق، ج 2، ص 441.
[9] . نجفي، شيخ محمد حسن، جواهر الكلام، تصحيح محمد قوچاني، چاپ بيروت، 1981 م، ج 32 ص 116
[10] . قرآن كريم، سوره طلاق، آيه 1، ترجمه آيت الله مكارم شيرازي (دامت بركاته)
انتهای پیام