شفقناافغانستان – پس از تصرف کابل به دست گروه طالبان، بیم و امیدهای زیادی در افغانستان شکل گرفته و پرسشهای زیادی از این دست به میان آمده که اینبار مردم افغانستان شاهد چگونه دورانی خواهند بود و آیا فصل جنگ، خشونت و بیعدالتی در این سامان پایان خواهد پذیرفت، یا باز هم مردم افغانستان محکوم به تجربه دوران تلخی دیگر خواهند شد؟
سیدمحمدحسین رضوانی بامیانی، رئیس کمیته فرهنگی شورای علمای شیعه افغانستان در پاسخ به این پرسشها و هم در خصوص نگرانیهای موجود، در گفت و گو با خبرنگار خبرگزاری شفقناافغانستان میگوید که تمامی مردم افغانستان اعم از شیعه و سنی نگران تکرار تجارب تلخ گذشتهاند.
گفت و گو با حجت الاسلام و المسلمین رضوانی بامیانی با خبرنگار خبرگزاری شفقناافغانستان به شرح زیر است:
پس از تسلط طالبان بر افغانستان، وضعیت شیعیان چه تغییری کرده است؟
بعد از تسلط طالبان بر افغانستان مخصوصا در کابل ما یک پدیدهی مثبتی که دیدیم، آن عبارت از قطع جنگ و انتحار و انفجار بود. از این نظر میتوان گفت که وضع نسبتا خوب شده است. خوشبختانه ما مراسم عاشورا را امسال بدون هیچگونه حادثه تروریستی به سر بردیم و مشکل خاصی پیش نیامد. ولی در کل، تمامی مردم افغانستان اعم از شیعه و سنی نسبت به اوضاع افغانستان هنوز هم اطمینان ندارند. در این زمینه باید به دو پدیده اشاره کرد: یکی تجربهی تلخ دوره قبلی حاکمیت طالبان است که مردم افغانستان و شیعیان پشت سر گذاشتند که متاسفانه خیلی تجربه تلخ و ناگوار بود. به همین خاطر، برخی نگراناند که مبادا آن تجربه تلخ دوباره تکرار شود. دوم، آنچه که سخنگویان طالبان و مسئولان شان مبنی بر اینکه آنها درصدد انتقامجویی نیستند، نظامیان قبلی را آزار و اذیت نمیکنند و حتی اعلام کردند که شخص خود اشرف غنی و معاونان شان را هم عفو کردهاند. این نوع اظهارات و هم اینکه آنها وعده دادهاند در آیندهی نزدیک یک حکومت وسیعالبنیاد مردمی که همه خود را در آیینه آن ببینند ایجاد میکنند، تاحدی مایهی خوشحالی مردم شده است. به همین خاطر، برخی فکر میکنند که اگر آنها به این وعدهها عمل کنند، آینده خوبی در پیش خواهد بود. هرچند در طی این دوره کوتاه که از تسلط دوباره طالبان بر افغانستان میگذرد هم گاهی خلاف این گفتهها عمل شده است.
آیا تکرار حوادث خونین و قتلعامهای شیعیان که در دوران قبلی طالبان اتفاق افتاد، احتمال دارد؟
حوادث خونین مثل قزلآباد در شهر مزار شریف در سال 1376 و همینطور حوادث مرکز بامیان و یکاولنگ که از آنها بهعنوان قتل عام شیعه در دوران قبلی طالبان یاد میشود، فعلا به نظر میرسد که خوشبختانه چنین زمینههایی وجود ندارد، چون فعلا اولاً جنگی وجود ندارد که آن حوادث دوباره تکرار شود. آن حوادث همه در شرایط جنگی به وقوع پیوست، و دیگر اینکه طالبان امروزی تا حد زیادی با جهان، منطقه و زبان دنیا آشنا شده و قطعاً درک میکنند که امروز مسایل پنهان نمیماند و اگر کشتاری صورت گیرد و مثل گذشته قتلعامهایی رخ دهد، روی سرنوشت حکومت آنها تاثیر خواهد گذاشت. بنابر این، آنها سعی میکنند که آن گونه حوادث پیش نیاید و بارها تاکید کردهاند که امنیت مردم را تامین میکنند.
ولی امروز دیده میشود که بخشی از مردم افغانستان عملا نگران آینده شان هستند، آیا نگرانی آنها ریشه در رخدادهای پیشین ندارد؟
نگرانی از بابت قتل عام وجود ندارد، ولی نگرانی از این جهت هست که اگر فرضاً یک حکومت انتخابی، همهشمول و عادلانه تشکیل نشود و بالعکس یک حکومت استبدادی و گروهی روی صحنه بیاید، یقینا اتفاقات بدی رخ خواهد داد و مردم از این بابت نگراناند.
حدود یک دهه است که مراکز دینی، تعلیمی، صحی و تجمعات مردمی و بویژه شیعیان افغانستان هدف قرار میگیرند. آیا در این گونه حوادث طالبان دست نداشته است؟
واقعیت امر اینست که درخصوص برخی اتفاقات خونین گذشته مثل حادثه دهمزنگ، مساجد و مکاتب کابل و هرات و دیگر مراکز شیعیان، متاسفانه تاهنوز کسی نتوانسته عاملان آن را دقیق شناسایی کند. البته طبیعی بود که حکومت غنی ادعا کند که اینها کار طالبان بوده است، ولی میدیدیم طالبان آن را انکار میکردند. بعضا داعش هم مسئولیت آن را به عهده میگرفت که آنهم دقیق معلوم نبود و ممکن در عقب آن صحنهسازی دیگری صورت گرفته باشد. گاهی طالبان هم در همان زمان مدعی بودند که اینها کار سازمان امنیت دولت افغانستان بوده است. به همین خاطر، نمیتوان در این مورد ادعا کرد که بله اینهمه کشتارها کار این فرد، گروه و یا جریان بوده است، چون ما هیچگونه مدرکی در دست نداریم که رد پای عاملان آن را نشان دهد.
با تسلط طالبان بر افغانستان آیا قدرتگیری گروههای تروریستی همچون داعش هم احتمال دارد؟
تحلیلگران سیاسی و اهل اطلاعات قبلا هم گفته بودند که گروههای مثل داعش، القاعده، سپاه محمد، لشکر طیبه، لشکر جنگهوی، حزبالتحریر و امثال اینها که با شیعه دشمنی شناختهشده دارند، در خاک افغانستان و مخصوصا شمال آن حضور دارند؛ از این جهت، شکی نیست که ما نگران هستیم. البته تنها ما نه، بلکه کل مردم افغانستان از ظهور و قدرتگیری این گروههای تروریستی نگراناند. شما در جریان هستید که در این سالها گروههای تروریستی مساجد و مراکز سنی و شیعه را هدف قرار دادند، البته مراکز و تجمعات شیعی بیشتر هدف حملات تروریستی و انتحاری آنها واقع شد. بنابراین، تمام مردم افغانستان از این بابت نگراناند و امیدواریم تحریک اسلامی طالبان این نگرانی مردم را رفع کند و با گروههای تندرو و ضدشیعه که در حقیقت با همهی مسلمانان دشمنی و عداوت دارند، مبارزه نمایند؛ چون قبلا طالبان در توافقنامهای که با آمریکاییها امضا کردهاند هم تعهد سپردهاند که نمیگذارند از خاک افغانستان علیه کشورهای دیگر حملات تروریستی انجام شود.
