شفقناافغانستان– خبرگزاری روسی اسپوتنیک عقیده دارد که پیروزی طالبان در افغانستان نه تنها در این کشور، بلکه در مناطق دیگری از دنیا به خصوص در کشورهای همسایه افغانستان نیز در روند رخدادهای سیاسی تاثیرگذار خواهد بود. به باور نویسنده این گزارش تبعات چنین دیدگاهی را به ویژه در فعل و انفعالات روزهای اخیر در مناطقی مانند کشمیر به وضوح میتوان به نظاره نشست.
به گزارش خبرگزاری شفقناافغانستان، گزارش اسپوتنیک با اشاره به تسلط طالبان بر افغانستان آغاز میشود- که باعث شده دولت هند از ترس دلگرمتر شدن شبهنظامیان حاضر در منطقه کشمیر از تحولات کابل، شمار قابل توجهی از دستگاه امنیتی خود را برای مراقبت و مواظبت بیشتر به این منطقه اعزام کند. با این حال این خبرگزاری در ادامه به عقاید کارشناسان سیاسی در این زمینه میپردازد- که بر این باورند که تلاش سالهای اخیر این کشور در جهت تقویت روابط با ایران و دیگر کشورهای حاشیه خلیج فارس اهرمی نتیجهبخش در برخورد با طالبان خواهد بود.
در سطور بعدی این گزارش، به پیام جایشانکار، وزیر امور خارجه هند اشاره میکند- که بعد از پیروزی طالبان در افغانستان گفته بود که «هند با دقت و احتیاط تحولات این کشور را دنبال میکند»: وزیر امور خارجه هند هفته گذشته در جریان یک کنفرانس رسانهای در مقر سازمان ملل در نیویورک هم گفته بود که «فکر میکنم هند ابتدا باید بر تأمین امنیت در افغانستان متمرکز شود».
در ادامه گزارش بعد از اعلام این خبر که- چین، روسیه، ایران و پاکستان فعالیتهای دیپلماتیک خود را ترک نکرده و وظایفشان را از دفتر خود در کابل انجام میدهند. دهلی نو اما کارکنان دیپلماتیک خود را از افغانستان بیرون کشیده است؛ آمده: یک مقام ارشد دولتی در دهلی نو در پاسخ به این پرسش- که آیا دهلی نو قصد حفظ حضور دیپلماتیک خود را در افغانستان دارد یا نه- به اسپوتنیک میگوید که «هند مبتلا به بیماری ترس از دست دادن نیست و از چنین ترسهایی رنج نمیبرد». او در ادامه میگوید که فعلا درباره اقدامات آینده طالبان نمیتوان قضاوت درستی داشت: «اجازه دهید طالبان دولتشان را در کابل تشکیل دهند. تنها در این صورت میتوان درباره اقداماتشان نظر داد. تا آن هنگام ما هم تمام تمرکز خود را بر موضوع تخلیه میگذاریم».
یکی دیگر از مقامات هند هم در گفتگو با اسپوتنیک تنوع عجیب حاکم بر افغانستان را دلیل پیشبینی ناپذیر بودن طالبان و اقدامات این گروه عنوان میکند. او میگوید که «افغانستان از قومیتهای متنوعی به وجود آمده و اقوام گوناگونی در کنار هم کلیت افغانستان را شکل دادهاند. به این دلیل هم هست که تسلط بر این اقوام مختلف برای گروههای سیاسی حتی طالبان دشوار است».
اسپوتنیک در سطور بعدی به مناسبات قدرت در دل طالبان اشاره میکند: به باور کارشناسان سیاسی در حال حاضر پنج گروه قدرت در داخل خود طالبان فعالیت میکنند- که چهار گروه از آنها بیطرف هستند، ولی یکی از این گروهها (شبکه حقانی) به شدت به پاکستان نزدیک و حتی به این کشور وابسته است. این دلیل اصلی احتیاط هند در مواجهه با طالبان است. یکی از مقامات دولت هند که میخواست نامی از او در این گزارش نیاید، به اسپوتنیک میگوید: «ما نمیتوانیم هواپیمارباییهای آنها را فراموش کنیم. در واقع نمیخواستیم مردم خود را در معرض خطر قرار دهیم. حتی اگر طالبان در مورد امنیت سفارت و مردم ما اطمینان خاطر بدهد، طبق ارزیابی نهادهای امنیتی ما روابط عادی با طالبان در این روزها ریسک زیادی دارد. در حقیقت اطمینانی به سازمانهای اطلاعاتی پاکستان و گروههای تروریستی مستقر در این کشور- که حالا در افغانستان هم فعالیت میکنند- نیست و همین هم اوضاع را بسیار خطرناک جلوه میدهد».
ستیزهجویی در کشمیر
تسخیر سریع افغانستان توسط طالبان یادآور خاطرات وحشتناکی است که حدود سی سال پیش کشمیر را که یکی از زیباترین مناطق هند بود، درگیر روند هولناکی از خشونت بی پایان کرد.
آزان جاوید، روزنامهنگار کشمیری به اسپوتنیک میگوید که «دستگاههای امنیتی هند نگران تکرار شرایط خشونتبار اوایل دهه ۹۰ در کشمیر هستند. این نهادها میترسند مانند آن زمان- که صدها نفر از جنگجویانی که در جنگ افغانستان شرکت داشتند، از مرزهای کشمیر گذشته و با تظاهرات و شورشهای ضد هندی منطقه کشمیر را دچار ناآرامی و خشونت کردند- این داستان یک بار دیگر بعد از پیروزی طالبان تکرار شود».
به عبارت بهتر دره کشمیر که در دهه نود، پس از خروج اتحاد جماهیر شوروی از افغانستان، شاهد صدها جنگنده افغان بود که در خیابانهای کشمیر قتلعامی خونین به بار آوردند؛ این روزها از تکرار آن روزها میترسد.
مقام دولتی هندی (همان که گفته هند مبتلا به بیماری ترس از دست دادن نیست) در مورد ترسها و نگرانیهای کشمیر میگوید: «تنها و البته بزرگترین نگرانی ما ستیزهجویی در کشمیر است. به غیر از این در مورد مسائل دیگر هنوز عجلهای نیست و میتوان منتظر ماند. به هر حال ما هم کسانی را در افغانستان داریم که اهداف ما را دنبال میکنند و صدای ما را به گوش بقیه میرسانند».
درباره این موضوع یکی از مقامات دولتی هند که در سریناگار سکونت دارد، به اسپوتنیک میگوید که هند با پیروزی طالبان تنها و تنها در مورد زمان این رخداد مساله دارد. او میگوید: «تصرف کابل توسط طالبان موضوعی کاملا قابل پیشبینی بود، اما این رخداد قاعدتا نمیبایست به این زودی رخ دهد. در حقیقت انتظار داشتیم این اتفاق در ماههای سپتامبر تا اکتبر رخ دهد و بر این اساس ما یک استراتژی برای مقابله با پیامدهای احتمالی این مساله در کشمیر طراحی کرده بودیم».
با این حال اغلب کارشناسان بر این باورند که شرایط حال حاضر تفاوتهای آشکاری با سی سال پیش دارد و به نظر نمیرسد طالبان قصد داشته باشد برای حمایت از شبهنظامیان و پیکارجویان کشمیری وارد این منطقه شوند.
کبیر تانهجا، محقق ارشد برنامه مطالعات استراتژیک در بنیاد نظارت بر تحقیقات دانشگاه دهلی در این زمینه به اسپوتنیک میگوید: «رزمندگان طالبان قطعا وارد کشمیر نخواهند شد. امکان این تصمیم صفر است. طالبان نگران مسائل افغانها و افغانستان است و تقریباً همیشه هم اینگونه بوده است».
رومل داهیا، سرتیپ ارتش و تحلیلگر سابق ارتش هند در زمینه مسایل دفاعی نیز در این مورد به خبرگزاری اسپوتنیک میگوید: «طالبان ابرقدرت نیست و این را هم نادیده نباید گرفت که در سه دهه گذشته خیلی چیزها تغییر کرده است. در این سالها ارتش هند و پلیس محلی با ایجاد یک شبکه اطلاعاتی و امنیتی قوی با موفقیت با شبهنظامیان و پیکارجویان تجزیهطلب مبارزه کردهاند و این باعث میشود طالبان شانسی برای ایجاد ناآرامی در کشمیر نداشته باشد».
