شفقناافغانستان-با تسلط طالبان بر افغانستان، اکنون نگرانیهای زیادی بر سرنوشت جمعی مردم افغانستان چیره شده است، از سلب آزادیهای فردی-اجتماعی گرفته تا نقض حقوق زنان، اطفال، اقلیتها و نیز حق آزادی بیان. اینهمه پرسشهای زیادی را در محافل داخلی و خارجی به میان آورده و همه نگران وضعیت مردم افغانستاناند. در این میان، زنان افغانستان که نیمی از پیکرهی جامعه آن را شکل میدهند، اما بیشتر نگران وضع حال و آینده شان هستند.
عادله محسنی، حقوقدان افغانستانی و فعال عرصه حقوق زن در گفت و گو با خبرگزاری شفقناافغانستان با اشاره به وضعیت زنان در حکومت زیر سیطره طالبان، میافزاید: «وضعیت زنان فعلا در افغانستان، وضعیتی همراه با ترس، دلهره، اضطراب و ناامیدی کامل است. به نظر میرسد طالبان یک پروژه شومی دارند که میخواهند عملا زنان را -که نصف جامعه افغانستانی را شکل میدهد- در فقر و جهالت دایم نگهدارند، چون مادران بیسواد هیچوقت نمیتوانند در قسمت تربیت اطفال خود مادران مفیدی باشند و درنتیجه جامعه از نظر اقتصادی و فرهنگی و اجتماعی عقب نگه داشته میشود.»
در اسلام تبعیضی علیه زنان وجود ندارد
محسنی رفتار طالبان با زنان را «تبعیضآمیز» خوانده، میگوید: «در اسلام هیچگونه تبعیض و بیعدالتی وجود ندارد. دراسلام مرد و زن توصیه به کسب علم و دانش میشود و هیچ نوع تفکیکی وجود ندارد. این طالبان است که میان آنها فرق میگذارد.»
وی با انتقاد از عملکرد طالبان در برخورد با زنان، میگوید: «در هیچ جای قرآن ذکر نشده که مردان خود را انتحار کنند و انسانهای بیگناه را بکُشند. اینها اول باید برداشت خود را از اسلام اصلاح بسازند، سبب بدنامی مسلمانان نشوند و با یک قرائت خشن از اسلام، باعث بدنامی این دین رحمت نشوند.»
محسنی با اشاره به اینکه «اسلام دین صلح است» میافزاید: «طبق قوانین اسلامی، وقتی یک فرد بیگناهی را به قتل برسانی، مثل این است که یک جامعه را به قتل رسانده باشی، درحالی که طالبان سالهاست مردم بیگناه را میکشند.»
این فعال حقوق زن، با بیان اینکه طالبان از نظر اسلامی، حق تعیین چارچوب برای فعالیت زنان در جامعه را ندارند، تصریح کرد: «در اسلام، زن و مرد طبق رهنمود قرآن، احادیث و متون معتبره میتوانند همانند خواهر و برادر کار و فعالیت کنند. اسلام یک دین بنیادگرا نیست، بلکه یک دین جامع است که به انسان حق آزادی قائل شده است.»
به گفته وی، قرائتهای اشتباه و ناصواب از دین، به زنان آسیبهای فراوان رسانده و میرساند.
«طالبان عقیده دارند که زنان باید در خانه بنشینند، درحالی که ما پیرو پیغمبری هستیم که همسرش [حضرت خدیجه] تجارتپیشه بود و کار میکرد. بنابراین، این یک ادعای بیخود است که طالبان دارند و زنان را از حق کار محروم میسازند.»
مردم افغانستان تسلیم طالبان نمیشوند
محسنی در ادامه گفت: «اصل مسئله و برنامه این است که نصف جامعه افغانستان فلج شود، هم از لحاظ فرهنگی و هم از نظر زیرساختهای فکری و تربیتی. منتها مهم این است که امروز مردم افغانستان هشیار شده و تسلیم این قید و بندهای طالبانی نخواهند شد. اینها شاید چند روزی حکومت کنند، ولی روزی میرسد که همین مردم به ستوه خواهند آمد و اینها را سرنگون خواهند کرد.»
وی با بیان اینکه طالبان با «کسب آموزشهای بنیادگرایانه و تروریستی در پاکستان» از «واقعیت اسلام» دور ماندهاند، افزود: «طالبان هیچگونه مطالعه دقیق و واقعبینانه از اسلام ندارند. این یک پروژه سیاسی است که یک گروپ تروریستی را بالای افغانستان مسلط ساختهاند. معلوم است که این پروژه از نوع آمریکایی آن بود که در تبانی با پاکستان، ملت و دولت افغانستان را دو دسته تقدیم آنها کردند.»
طالبان معضلی برای تمام جهان است
به باور وی، طالبان نه تنها برای زنان، که برای همه جهان اکنون تبدیل به یک معضل بزرگ شده است.
«یک گروه تروریستی آمده و همه را به چالش کشیده است. ولی به یاد داشته باشیم که دود این آتش دیر یا زود به چشم حامیان منطقهای و جهانی آن نیز خواهد رفت.»
محسنی افزود: «طالبان اگر بخواهد مشروعیت بینالمللی کسب کند به هیچ عنوان نمیتواند انترنت را قطع کند و یا زنان را خانهنشین سازند. زیرا جهان دیگر آن را نمیپذیرد و افغانستان هم چون یک کشور نیازمند کمکهای خارجی است، حکومت طالبان مجبور خواهد شد یکسری تغییرات در خود ایجاد نمایند و حقوق زنان، حقوق اطفال و حقوق اقلیتها را مراعات کنند.»
وی دید طالبان به زنان را کاملا «جنسیتی» خوانده، میگوید: «طالبان نمیتوانند مثل ۲۵ سال پیش زنان را دوباره در خانهها محبوس کنند و طبق همان چارچوب با آنها برخورد کنند. متاسفانه این دیدگاه به زنان کاملا جنسیتی است و آثار و نتایج خوبی در پی ندارد.»
این فعال حقوق زن در ادامه تصریح کرد: «اکنون در افغانستان برخی زنان نانآور خانواده خود هستند. شوهران و پدران این خانوادهها را قبلا طالبان کشتهاند. این زنان مجبوراند برای اطفال و خانوادههای خود کار کنند.»
محسنی علاوه کرد: « اینها همه خشونت است که دختران در حکومت طالبانی در ۹ سالگی باید به شوهر داده شوند، اطفال در مکتب تنبیه بدنی شوند و بالاخره زنان حق کار و فعالیت را نداشته باشند. طبعا اینها ماموریت دارند که در آینده یک جامعه شکننده و بیمار را از خود بهجای بگذارند.»
وی با اشاره به پیامدهای خشونت علیه زنان در جامعه، افزود: «وقتی یک گروه با خشونت، قتل عام، سرکوب و زورگویی وارد جامعه میشود، در این صورت، روان اجتماعی زنان هم متاثر از این وضعیت خواهد شد و در نهایت کل جامعه قربانی خشونت و جهالت طالبان میشود. بنابر این، تبعات و پیامدهای روش بنیادگرانه و استبدادی طالبان بسیار ویرانگر است. اگر قرار باشد که رژیم طالبان دیر دوام کند نصف جامعه افغانستانی را بار دیگر فلج خواهند کرد.»
