شفقنا افغانستان – محمد فرهنگ در 8 صبح نوشت: بهتازهگی گروه طالبان بودجه مالی خویش برای سال ۱۴۰۱ را اعلام و افتخار کرد که برای نخستینبار تمام بودجه متکی به عواید داخلی افغانستان است. پرسش بنیادی اما این است که این عواید داخلی از کجا به دست میآید و در کجا به مصرف میرسد. مهمتر از آن، سکتور دولت به عنوان مهمترین و بزرگترین نهاد که بودجه صرف آن میشود، چقدر در بازدهی و تامین این عواید داخلی نقش دارد و چه خدماتی را برای شهروندان ارایه میکند.
واقعیت امر این است که سکتور دولت در حاکمیت طالبان به یک نهاد مصرفی و بار دوش جامعه تبدیل شده است. نهادی که از عرق جبین و آبله دست فقیرترین مردم تغذیه میشود، اما کمترین سودی به حال آنان ندارد. نه تنها که گرهی از کار مردم نمیگشاید که با گذشت هر روز به ابزار سرکوب، اختناق و استبداد تبدیل میشود.
چرخه تولید، صنعت و تجارت که مهمترین منابع درآمد دولتها را تشکیل میدهد، در حاکمیت طالبان تقریبا بهصورت کامل فلج شده است و از این مجاری عواید اندکی محصول میشود. به این ترتیب، بیشترین حجم پولی که بودجه را تشکیل میدهد، مالیاتی است که از مردم گرفته میشود.
در حالی که فقر بهسرعت در حال گسترش و کارهای خصوصی بهصورت کامل رو به تعطیلی است، طالبان مالیات را بیشتر و بیشتر کردهاند. تنها فکر، تحرک و دستاورد طالبان در جریان نه ماه حکومتداریشان این بوده است که چگونه میشود از مردم پول جمع کرد. با این رویکرد، آنان بر تمامی فعالیتهای اقتصادی، تجارتی، آموزشی و کسبوکارهای کوچک و بزرگ، مالیات را چندبرابر کردهاند.
یکی از راههای دیگر برای تامین بودجه و کاهش فشار آن بر افراد جامعه، جلب کمک و همکاریهای بینالمللی توسط هیات حاکمه است. طالبان اما به خاطری که از سوی هیچ کشوری به رسمیت شناخته نشدهاند، دستشان از چنین کاری کوتاه است.
از سوی دیگر، بخشهای تخنیکی، توسعهای و انکشافی در نهادهای دولتی از کار افتاده است. تقریبا تمام پروژههای انکشافی که برخی آنها بیشتر از ۹۰ درصد نیز تکمیل شده است و هزاران نفر از آنها بهگونه مستقیم و غیرمستقیم مستفید میشدند، متوقف شده است. در کنار این، اکثریت کدرهای متخصص که طی سالهای اخیر با زحمت و هزینه زیاد جذب بدنه دولت شده بودند، از سوی طالبان برکنار و به جای آنان، افراد این گروه، بدون درنظرداشت تحصیلات و تجربه، صرف به خاطر تعلق گروهی، استخدام شدهاند.
رویهای را که طالبان برای تامین بودجه در پیش گرفتهاند، مردم فقیر را تهیدستتر میکند. پیامد این رویه، از کار افتادن بیشتر کسبوکارها، تجارت و صنعت است. این رویه اما گروه طالبان را فربهتر میکند. آنان از این عرق جبین و آبله دست کارگران و کسبهکاران، صاحب ثروت و مکنت میشوند و تمام امتیازات و امکانات دولتی را تصاحب میکنند.
براساس اعلام طالبان، مجموع بودجه سال ۱۴۰۱، ۲۳۱ میلیارد افغانی است، که از این میان ۲۰۳ میلیارد آن بودجه عادی و ۲۷.۹ میلیارد دیگر بودجه توسعهای است.
