شفقنا افغانستان- طی هفتههای اخیر سطح حملات تروریستی در برخی از ولایتهای افغانستان بهویژه در مناطق عمدتاً شیعهنشین افزایش یافته است. در این حملات، دهها تن کشته و یا زخمی شدهاند. بخشی از این حملات را گروهی تروریستی داعش به عهده گرفته است.
برخی تحلیلگران سیاسی افغانستان با انتقاد از ناامنیها، این وضعیت را نتیجه ضعف طالبان میدانند.
هاشم عصمت اللهی، استاد دانشگاه و آگاه مسایل سیاسی به خبرگزاری شفقنا افغانستان گفت: «طالبان در تلاش تامین امنیت هستند و این نقطه قوتشان هم هست که به دنیا نشان دهند که امنیت را میتوانند تامین کنند، اما این که نمیتوانند تامین کنند نتیجه ضعف آنهاست نه تعمدشان.»
از سوی هم عصمتاللهی ناامنی در برخی از ولایتها را نتیجه بازیهای امریکا میداند که از آدرس داعش به موازات حکومت طالبان انجام میشود. وی افزود: «امریکاییها میخواهند پروسه باتلاقسازی افغانستان را بعد از این هم دنبال کنند».
«طالبان و داعش با هم تفاوتهایی دارند»
عصمت اللهی در پاسخ به این پرسش که اساسا طالبان و داعش چه تفاوتهایی با هم دارند، گفت: «طالبان و داعش جدا از این که مشکلات درونی خاص خود را دارند، با یکدیگر تفاوتهایی دارند. طالبان به این دلیل داعشی نیستند که این گروه یک پدیده بومی و پشتونتباراند، درحالی که داعش پروژهی عربی، غربی و عبری است».
او ادامه داد: «ترکیب داعش را اگر ما در زمان تاسیس آن در نظر بگیریم میبینیم که این گروه یک پروژه غربی بود چون امریکایی خودشان آن را ساماندهی کردند و عبری بود به خاطر تامین امنیت اسرائیل و همچنین ترکیب عربی داشت به خاطر یکسری اهداف ایدئولوژیک و مذهبی، به علاوه این که نیروهایی از آسیای میانه، کشورهای اروپایی نیز در آن شامل بودند».
این کارشناس سیاسی باور دارد که طالبان برای در دست گرفتن قدرت سیاسی میجنگید؛ اما داعش برای بیثباتی منطقه: «طالبان اندیشه پشتونوالی و حنفی دارند اما داعش اندیشه تکفیری، سلفی و وهابی دارد. این تفاوتهای عمده میان این دو است.»
طالبان یکدست نیستند
این استاد دانشگاه در بخش دیگر صحبتهایش به ساختار سازمانی و گروهی طالبان نیز اشاره کرده و گفت: طالبان لایههای مختلف سیاسی، استخباراتی و همچنین مردمان بومی دارند. این گروه همه یکدست نیستند که ما بگوییم یک سازمان یکسان است که از راس تا قاعده خود یکنواخت باشد و هیچگونه اختلافی در آن وجود نداشته باشد. نخیر، طالبان هم چندین لایه دارد.
استراتژی امریکا در افغانستان خلق بحران است
عصمت اللهی میگوید که امریکا در افغانستان استراتژی خلق بحران را دنبال میکند.
او اضافه کرد: «امریکا شرایط فعلی افغانستان را بسیار پیچیده ساخته است، به همین خاطر فعلا نمیتوان تمام قضایای افغانستان را در وجود طالبان خلاصه کرد. تحولات افغانستان بیشتر از طریق امریکا، انگلیس، پاکستان، قطر، ترکیه، سمت و سو میگیرد. طالبان یک بخشی مهم از قضایای افغانستان هستند اما همهی قضایا مربوط به طالبان نمیشوند».
شیعیان برای نظام طالبان تهدید نیستند
وی با بیان این که «شیعیان برای نظام طالبان تهدید نیستند»، اظهار داشت: «شیعیان و هزارهها برای طالبان تهدید نظامی و یا اجتماعی نیستند. روش شیعیان هم با طالبان تاکنون روش نرم و عاری از تقابل بوده است و این میتواند در چنین شرایطی به نفع هر دو طرف باشد».
وی از آنچه که «اختلاف افکنی میان شیعه و سنی در افغانستان» میگوید نیز انتقاد میکند و میگوید: «کسانی که کوشش میکنند شیعیان را برای طالبان یک تهدید قلمداد کنند در پی راهاندازی نفاق و جنگ مذهبی میان شیعه و سنی در افغانستاناند و مطمئنا دستهای استخباراتی به آن دامن میزنند».
وی راه حل موجود معضل فعلی افغانستان را در تشکیل یک حکومت فراگیر و در پیش گرفتن یک دیپلماسی فعال میداند که بتواند صلح، ثبات و توسعه را در کشور حکمفرما سازد.
