شفقنا افغانستان- پاکستان نزدیکترین کشور به طالبان افغانستان شناخته میشود. گفته میشود که جنگجویان این گروه طی دو دهه گذشته در پاکستان پناهگاه داشته و در مدارس دینی این کشور آموزش دیدهاند.
روابط طالبان و پاکستان بهحدی نزدیک است که حتا برخی از منتقدان افغان، طالبان را گروه نیابتی پاکستان میدانند؛ اگرچه اسلامآباد همواره حمایت خود از طالبان را تکذیب کرده است.
پس از تسلط طالبان بر افغانستان در ماه آگست سال گذشته میلادی، مقامهای پاکستانی اولینهای مقامهای رسمی یک کشور بودند که به کابل سفر کردند.
عمران خان، نخستوزیر پیشین پاکستان همواره بر تعامل جهان با طالبان تأکید داشت و این کار را تنها گزینه میدانست.
با این حال از دید کارشناسان، پاکستان بزرگترین حامی گروه طالبان است.
ویس ناصری، کارشناس سیاسی افغان در گفتوگو با خبرگزاری شفقنا افغانستان گفت که در حال حاضر رهبری طالبان در پاکستان زندگی میکنند. به گفتهی او، حتا طالبان از پاکستان دستور میگیرند.
پیامد تنش کابل و اسلامآباد
روابط طالبان و پاکستان طی ماههای اخیر در پی حمله نظامیان پاکستانی به خاک افغانستان با تنش نیز به همراه بوده است.
نطامیان پاکستانی در ماه حمل سال جاری خورشیدی، چند روستا را در ولسوالیهای «سپیره» خوست و «شلتن» کنر بمباران کردند.
به گفته مقامهای طالبان، در این حملات دستکم 47 غیرنظامی کشته شدهاند.
طالبان حملات پاکستان را «ظالمانه» خوانده و قویاً تقبیح کرده بودند. ذبیحالله مجاهد، سخنگوی این گروه در تویتی هشدارآمیز از پاکستان خواسته بود که «دیگر چنین اشتباه» را تکرار نکند.
ناصری میگوید که تیرگی روابط میان طالبان و پاکستان به هر دلیلی از جمله حملات نظامیان پاکستانی به خاک افغانستان، برای مردم افغانستان سنگین تمام میشود.
وی بر این باور است که افغانستان نظر به شرایط خاص خود احتیاج شدید به ترانزیت از خاک پاکستان دارد. به گفته او، بستهشدن مرز افغانستان و پاکستان و قطع راههای ترانزیتی باعث بحران اقتصادی، سیاسی و اجتماعی در افغانستان خواهد شد.
همچنین به باور ناصری تیرگی روابط میان و پاکستان، به ضرر مهاجرین افغان در پاکستان نیز تمام میشود.
ناصری تصریح میکند که برهمخوردن رابطه سیاسی طالبان و پاکستان کاملا به ضرر افغانستان و طالبان خواهد بود؛ چرا که پاکستان هیچ نیازی به راههای ترانزیتی افغانستان ندارد، اما افغانستان شدیدا به راههای ترانزیتی پاکستان احتیاج دارد.
مقصر اصلی تنش کابل و اسلامآباد کدام طرف است؟
پاکستان ادعا دارد که تحریک طالبان پاکستانی از خاک افغانستان، علیه آن کشور حملاتی را انجام میدهند. حملات چندی پیش نظامیان پاکستانی به خاک افغانستان هم در پی یک حمله به نظامیان پاکستان در وزیرستانی شمالی انجام شد.
در همین حال، ویس ناصری طالبان را مقصر اصلی تیرگی روابط این گروه با پاکستان میداند. به باور وی طالبان به فرماندهان و اعضای برجسته تحریک طالبان پاکستانی در خاک افغانستان پناه دادهاند. به گفتهی او، طالبان پاکستانی همه روزه به مناطق پاکستان در سرحد مرز، از خاک افغانستان حملاتی را انجام میدهند.
در صورت تشدید تنش، آیا طالبان توان مقابله با پاکستان را دارد؟
نظامیان پاکستان و طالبان طی ماههای اخیر به درگیری مرزی نیز پرداختهاند. انگیزه برخی از این درگیریها، تنش دیرینه مرزی افغانستان و پاکستان بر سر خط دیورند بوده است.
حکومتهای افغانستان، دیورند را بهعنوان مرز رسمی با پاکستان به رسمیت نشناخته است و طالبان نیز دیورند را خط فرضی میدانند. در برخی موارد نیروهای این گروه، حصارهای مرزی پاکستان را نیز تخریب کردهاند.
ناصری در پاسخ به این سوال که اگر تنش میان طالبان و پاکستان به درگیری نظامی به انجامد، طالبان توان مقابله با پاکستان دارند، گفت که این گروه از چنین توانایی برخوردار نیست. از سوی هم به گفته او، ریشه طالبان و رهبریت این گروه در پاکستان است و بیشتر خانوادههای اعضای برجسته طالبان در آن کشور زندگی میکنند.
ناصری ادامه داد که پاکستان طی 25 سال اخیر، توانسته طالبان را از نظر روانشناختی به خوبی بشناسد و اگر بخواهد این گروه را میتواند خیلی زود با ایجاد یک گروه مخالف از درون متلاشی کند.
ناصری اقدامات طالبان از جمله پناهدادن به تروریستان را عاملی میداند که باعث خواهد شد هیچ کشوری بهشمول پاکستان، این گروه را به رسمیت نشناسد.
همچنین او میگوید در صورتی که رویکرد کنونی طالبان ادامه یابد، ممکن است بهزودی دوباره ائتلاف جهانی حتا با سردستگی پاکستان برای ریشهکنکردن ترور و تروریست، شکل بگیرد که باعث زوال و نابودی طالبان خواهد شد.
