شفقنا افغانستان – پس از چندین ماه از سقوط افغانستان و دور تازه حاکمیت طالبان، با ورود برخی از چهره های سیاسی که در حکومت اشرف غنی سهم داشتند زوایای تازه ای از این سقوط آشکار شده است.
عبدالشهید ثاقب در یادداشتی که در اختیار خبرگزاری شفقنا افغانستان قرار داده است تحلیل خود را از این وقایع به شرح زیر ارائه کرده است.
نزديک به چند دهه است که در افغانستان جنگ و بحران وجود دارد. این جنگ مطمئنا که عوامل خورد و بزرگ دیگری نیز دارد، اما عامل اصلی و اساسی آن ناسیونالیسم افغانی است که مبتنی بر غیریتسازی مفرط، خطکشیهای غیرعادلانه میان اقوام، اقلیت و اکثریتسازیهای خودسرانه، جعل هویت و حذف و انکار تکثر قومی در کشور میباشد.
از کتاب «سقاوی دوم» یون و زوال پشتونهای احدی گرفته تا «الاماره الاسلامیه و نظامها» مولوی عبدالحکیم حقانی قاضیالقضات گروه طالبان همه می توانند که نشان میدهند آن طرف منازعه تعریف روشن و واضحی از مطالبات شان دارند و هیچ کدام به دنبال کتمان هویت منازعه قومی در کشور نیستند. در مانفیست طالبان به نقل از سید جمالالدین اسدآبادی آمده است که پشتونها اکثریت مردم افغانستان را تشکیل میدهند و بنابراین، باید عرف و عنعنات این مردم را در افغانستان به عنوان یکی از منابع تشریع و قانونگذاری مدنظر گرفت. ط.البان درنظر دارند از این پس پشتونوالی را زیر نام شریعت بالای مردم تحمیل کند.
با این حال، ما هنوز در سخنرانیهای ما تلاش میکنیم ماهیت قومی منازعه در افغانستان را انکار کرده و بگوییم که امروزه در قندهار بیشتر از پنجشیر ظلم و ستم وجود دارد.
من میخواهم بپرسم آیا در حکومت طالبان زبان مردم قندهار از ادارات دولتی حذف شده است؟ آیا فرهنگ مردم قندهار در خطر است؟ آیا هویت شان در خطر است؟ آیا قندهار مانند کابل سرزمین بیگانه خوانده میشود یا قرار است پایتخت سیاسی ما به آنجا انتقال یابد؟ آیا وزیر دفاع قندهاری نیست؟ آیا ملا برادر از قندهار نیست؟
هویت قومی منازعه در افغانستان را کتمان نکنیم. شهامت داشته باشیم و واقعیت را بیان کنیم. آنچه را در این روزها برخیها بر زبان میرانند تکرار همان ادبیات حفیظ منصور و صالح است که میگفتند طالب قوم ندارد. این ادبیاتِ معاملهگری است، نه رهاییبخشی. این باجدادن به فاشیسم است.
نخستین گام برای حل یک بحران، اعتراف به آن است. تا هنگامی که ما به معضل قومیت در افغانستان اعتراف نکنیم، نباید امیدی به پایان بحران داشته باشیم. پایان که خیر، بلکه با چنین کتمانگریها به تداوم سلطه قومی در افغانستان کمک میکنیم.
عبدالشهید ثاقب
