شفقنا افغانستان -حقوق زنان در افغانستان تحت کنترل طالبان هر روز محدودتر و آسیبپذیرتر میشود. زنان و جنبشهای اعتراضی در داخل و خارج از کشور برای تامین حقوق و آزادیهای زنان دادخواهی میکنند. با آنکه جامعه جهانی تاکنون به تمامی برنامهی دادخواهی زنان پاسخ مثبت داده، نسبت به وضعیت زنان ابراز نگرانی کرده و در نشستهای دیپلماتیک با طالبان و مجامع بینالمللی مسألهی زنان افغانستان را مطرح کردهاند، اما گروه طالبان به صورت آشکارا به تمامی دادخواهیهای زنان و درخواستهای جامعه جهانی دست رد زده است.
همزمان با جلسات پنجاهمین سالروز تاسیس سازمان ملل متحد دو نشست در مورد زنان افغانستان برگزار شد.
شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد در ژنو، روز جمعه، ۱٠ سرطان ۱۴٠۱ خورشیدی در یک نشست ویژه، وضعیت حقوق زنان افغانستان را بررسی کرد.
نمایندگان کشورهای عضو این شورا و سفیر دولت پیشین افغانستان در سخنرانیهای خودشان وضعیت زنان افغانستان را نگرانکننده خواندند.
همزمان با برگزاری این نشست، زنان معترض افغانستان با فرستادن نامه سرگشاده به شورای جهانی حقوق بشر سازمان ملل متحد خواستار تأمین حقوق زنان شدند.
در نامهی زنان معترض افغانستان آمده است که «از زمان تصرف قدرت از سوی طالبان در افغانستان وضعیت زنان روز به روز فاجعهبارتر شده است. طالبان زنان را ناقصالعقل خوانده و از حقوق کار و آموزش محروم کردهاند.»
همچنین در این نامه آمده است که طالبان سرکوب و حملات هدفمند را علیه فعالان زن، خبرنگاران و اقلیتهای قومی و مذهبی راهاندازی کرده و این روند همچنان ادامه دارد.
بانوان معترض که برخی از آنان تجربهی تظاهرات خیابانی، دستگیر شدن و شکنجه و اعتراف اجباری توسط طالبان را دارند، از جامعه جهانی خواسته اند طالبان را به هیچ بهانهای به رسمیت نشناسند بلکه به رعایت حقوق زنان وادار کنند.
شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد، در یک نشست ویژه در جنیوا، وضعیت زنان افغانستان را بررسی کرد.
این نشست با اشتراک نمایندگان کشورهای عضو سازمان ملل متحد و نماینده حکومت پیشین افغانستان در این شورا، برگزار شد.
میشل باشله، کمیسر عالی سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر، در این نشست گفت، از زمانی که طالبان در افغانستان قدرت را در دست گرفتهاند، زنان و دختران این کشور سریعترین عقبگرد در برخورداری از حقوق خود را، تجربه میکنند. او تأکید کرده است که اگر وضعیت فوری تغییر نکند، آینده افغانستان تاریکتر خواهد بود.
نمایندگان کشورهای مختلف در این شورا در سخنرانیهایشان در مورد وضعیت زنان افغانستان ابراز نگرانی کردند. نماینده کشور آلمان گفت: «سرکوب زنان به شکل سیستماتیک از سوی طالبان تا هنوز ادامه دارد. طالبان به گونه سیستماتیک زنان و دختران را سرکوب میکند، آزادیهایشان را از آنها گرفته و از جامعه آنها را حذف میکنند و با این کار، افغانستان را از آیندهاش محروم میسازند.»
نماینده کشور نیوزیلند نیز در این نشست گفت: «زنان در افغانستان در انتخاب حضور و سهمشان در جامعه باید آزاد باشند. مهمتر از همه آنان حق دارند تا درس بخوانند و آینده شان را بهبود بخشند. ما به پایان فوری نقض حقوق بشر، خشونت و بدرفتاری علیه زنان در افغانستان تاکید میکنیم.»
در اعلامیه شورای حقوق بشر سازمان ملل آمده است که زنان و دختران افغانستان با نقض سیستماتیک حقوق خود مواجهاند و این ناشی از سیاستهای عمدی گروه طالبان است.
این شورا گفته است که مشارکت کامل، برابر، مؤثر و معنادار همه زنان و دختران در تمام عرصههای زندگی در افغانستان برای صلح پایدار و توسعه پایدار اقتصادی و اجتماعی ضروری است.
تأکید بر گفتگوی معنادار و فوری با طالبان
کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، خواستار گفتگوی معنادار و فوری حکومت سرپرست طالبان و زنان افغانستان شده است.
او در نشست ویژه کمیسیون حقوق سازمان ملل در مورد زنان افغانستان گفت: «امروز، دوباره از مقامهای طالبان میخواهم که این درخواستهای فوری زنان برای نشستن بر سر میز (گفتگو) را بپذیرند و در گفتگویی معنادار با آنها شرکت کنند.»
خانم باشله از آمادگی زنان افغانستان برای گفتگو با مقامات حکومت سرپرست طالبان خبر داد و گفت: «در دیدار با فعالان زن در کابل پیام تاثیرگزاری که از آنان دیدم، واضح بود، آنان خواستار گفتگوی مستقیم و حضوری با حکومت سرپرست طالبان هستند. کار برای تحقق درخواست این زنان ادامه دارد.»
میشل باشله که در جریان سفرش به افغانستان از کابل و هرات بازدید کرده بود در جریان سفرش مسألهی حقوق زنان را نیز با رهبران گروه طالبان مطرح کرده بود.
به گفتهی او، طالبان به او پاسخ دادند که «ما امور را طبق شریعت اسلام پیش میبریم.»
ریچارد بنت، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل متحد در امور افغانستان نیز در این نشست خواستار گفتگوی معنادار مقامات طالبان با زنان افغانستان شده است.
او ضمن تأکید بر آغاز گفتگوی معنادار میان زنان و طالبان، از حکومت سرپرست طالبان خواسته است که به زنان افغانستان اجازه دهد که در زندگی مدنی، سیاسی و اقتصادی مشارکت کامل داشته باشند.
صدای زنان و دختران افغانستان شنیده نمیشود / جامعه جهانی افغانستان را فراموش کرده است
نصیر احمد اندیشه، نماینده افغانستان در شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد، در سخنرانی خود در نشست این شورا گفت که صدای زنان و دختران افغانستان شنیده نمیشود.
آقای اندیشه گفته است که زنان افغانستان در بدترین وضعیت حقوق بشری خود قرار دارند و افزوده که جامعه جهانی مردم افغانستان را فراموش کرده است.
او افزود که طالبان این روزها با ۱۲ هزار نیرو امنیت یک نشست را در کابل گرفته است که در آن نه نمایندگان مردم و نه زنان وجود دارد و فردا مطمئنا به این بهانه در این نشست خواستار کسب مشروعیت و رسمیت از جامعه جهانی میشوند.
فوزیه کوفی، عضو سابق پارلمان افغانستان نیز در این نشست گفت: «هیچ امیدی برای زنان باقی نمانده، افغانستان یگانه کشوری است که زنان در آن طرد شده و هر روز به دلیل فقر و اضطراب شدید دست به خودکشی میزنند.»
از زمان تسلط دوباره طالبان بر افغانستان، هر روز محدودیتهای بیشتری بر حضور زنان در اجتماع وضع شده است و آنها بسیاری از حقوق اساسی شان را از دست دادهاند.
حکومت طالبان تاکنون به دختران اجازه رفتن به مکتب را از صنف ششم به بالا نداده است و کارمندان زن را نیز خانهنشین کرده است.
بعد از تسلط این گروه در افغانستان، فعالان حقوق زن برای تأمین حق کار و آزادی شان، بارها اعتراضات خیابانی راه اندازی کردند، اما این اعتراضات از سوی نیروهای طالبان سرکوب شد و شماری از زنان معترض بازداشت و شکنجه شدند.
اما گروه طالبان که این روزها مصروف «نشست بزرگ علما» در کابل است، به تمامی خواستهای جامعه جهانی دست رد زد.
نشست یک هفتهای که دو روز قبل، پنجشنبه در خیمه لویه جرگه در کابل آغاز شد برای کسب مشروعیت داخلی و تجدید بیعت ملاها و عالمان دین برگزار شده است.
براساس اطلاعات سخنگویان طالبان تنها یک نفر از مجموع اشتراککنندگان با حق آموزش دختران موافقت کرده است. البته که آمار مجموعی علمای اشتراک کننده متناقض است، گاهی سخنگویان طالبان ۶٠٠ نفر و گاهی ۳۵٠٠ نفر گفتهاند که طبق گزارش رسانههای پاکستانی ۸٠ عالم دین از پاکستان توسط حکومت و شبکه حقانی بالاجبار در این نشست آمده تا به رهبر طالبان بیعت کنند.
مولوی هبتالله آخندزاده، رهبر مجهول فعلی طالبان که آن را «امیرالمؤمنین» مینامند، تاهنوز در جایی دیده نشده، اما فردی که ظاهرا در مجلس علما آمده و یک ساعت پشت به مجلس سخنرانی کرده، بر تداوم جنگ و جهاد(کشتار غیرمسلمانان) و اطاعت بیقیدوشرط مردم از طالبان تأکید کرده اما در مورد زنان چیزی نگفته است.
در صدای منسوب به این فرد مجهولالهویه(رهبر طالبان) تاکید شده است که «طالبان به خواستهای جامعه جهانی تسلیم نمیشود، حتا اگر به ما حمله اتمی شود بازهم به دستورهای خارجیها گوش نمیکنیم.»
همزمان با نشست علما در کابل که برای کسب مشروعیت این گروه در داخل راهاندازی شده، یک هیأت سیاسی به رهبری امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان در دوحه قطر با مقامهای امریکایی برای کسب مشروعیت بینالمللی و دریافت ذخایر ارزی افغانستان از بانکهای جهانی لابی میکند.
رینا امیری، نماینده ویژه امریکا در امور زنان و حقوق بشر برای افغانستان از شرکت در این نشست دوحه خودداری کرده است.
