شفقنا افغانستان- در هفتههای اخیر روند بازرسی خانهها از سوی طالبان از سر گرفته شده و نیروهای این گروه خانههای شهروندان در ولایتهای شمال و اخیرا هم در غرب کشور را بازرسی کردهاند.
برخی گزارشها نشان میدهند که طالبان در جریان بازرسی خانهها با مردم رفتار نامناسب داشته و در مواردی خساراتی نیز به خانههای مردم وارد کرده است.
از سوی هم برخی از شهروندان در صحبت با رسانهها مدعیاند که بازرسی خانهها از سوی طالبان بیشتر در مناطقی صورت میگیرد که در آنجا اکثرا شهروندان غیرپشتون زندگی میکنند.
بازرسی و یا تلاشی خانه به خانه از سوی طالبان در حالی صورت میگیرد که پیش این شماری از نهادهای ملی و بینالمللی خواستار توقف این اقدام طالبان شده بودند.
پیشتر سازمان عفو بینالملل در گزارشی نوشت که نیروهای طالبان در جریان بازرسی خانهها «وارد خانههای مردم میشوند، حریم خصوصی آنها را نقض میکنند و باعث ایجاد هراس در خانوادهها میشوند.»
در همین حال، اسدالله ندیم، نظامی پیشین و آگاه مسایل امنیتی-نظامی در گفتوگو با خبرنگار شفقنا میگوید که بازرسی خانهها از سوی طالبان خلاف قوانین ملی و بینالمللی است.
ندیم همچنین افزود که «بازرسی خانهها در مناطقی که عمدتا غیرپشتونها زندگی میکند بیانگر یک واقعیت بزرگ است و آن این که اداره طالبان نسبت به این اقوام بیاعتماد است.»
«مشکل حقوقی» بازرسی خانهها از سوی طالبان
وی همچین گفت: «بازرسی خانهها از سوی طالبان یک مشکل حقوقی دارد؛ چون در قوانین سابق، نظامیان اجازه بازرسی خودسرانه خانههای مردم را نداشتند، مگر این که محکمه و یا سایر مراجع که دارای صلاحیت حقوقی میبودند، حکم بازرسی را صادر میکردند. یا همین گونه منطقهای که در حالت جنگی قرار داشته باشد و فرماندهی مسئول در آنصورت، دستور بازرسی خانه و یا جایی را صادر میکند، که مسئلهای جداگانه است.»
این نظامی پیشین در ادامه افزود: «طالبان اما در مناطقی دست به تلاشی خانهها میزنند که در آنجا جنگ و درگیری وجود ندارد. آنها اماکنی را تلاشی میکنند که در آن کدام تهدید نظامی هم علیه این گروه دیده نمیشود، بلکه مردمان عادی جامعهاند که هیچگونه مشکلی برای اداره موجود ایجاد نکردهاند و سرگرم زندگی روزمره خود اند.»
اهداف طالبان از بازرسی خانههای مردم
ندیم هدف نخست طالبان از بازرسی خانهها را نشان دادن «سلطهی یک قوم بر دیگران» میداند و میافزاید: طالبان با این کار به غیرپشتونها نشان میدهد که ما تسلط حتی بر خانههای شما میتوانیم داشته باشیم و از زور هم میتوانیم کار بگیریم.»
این آگاه مسایل نظامی هدف دیگر طالبان از بازرسی خانه را «کشف سلاح» از خانههای مردم میداند: «هدف دوم طالبان از این کار، کشف و ضبط سلاح از نزدم مردم است که البته در این قسمت هم باید گفت اگر کسانی خواسته باشند سلاح خود را پنهان کنند آنها به هر شکل قادر به پنهان کردن آن خواهند بود. پنهان کردن سلاح برای آن بخش از مردم که تجربه جنگی و نظامی دارند در این شرایط کاری دشوار نیست. مقدار سلاحی هم که طالبان گاهی کشف میکنند معمولا از نزد کسانی است که زیاد مهارت جنگی و دانش نظامی ندارند.»
به گفته ندیم، هدف دیگر طالبان از بازرسی خانهها تسلط بر روحیه مردم است: «طالبان با بازرسی خانهها میخواهند بالای روحیه و روان مردم تسلط پیدا کنند و آنها را مطیع بسازند. طالبان گویا با این کار به مردم نشان میدهد که ما بالای شما حاکم هستیم و هرکاری از توان ما بر میآید.»
وی بازرسی خانهها را خلاف قوانین ملی و بینالمللی دانسته، تاکید کرد: «از نظر قانونی نمیتوان بدون حکم محکمه خانه و یا اماکن شخصی کسی را بازرسی کرد، این هم در قوانین بینالمللی و هم در قوانین داخلی کشور صراحت دارد، ولی اینها [طالبان] «فراقانونی» عمل میکنند.
