طالبان و چین؛ «تفاوت ایدئولوژی و تقارن منافع» / گزارش شفقنا

شفقنا افغانستان – وزارت معادن و پطرولیم گروه طالبان قرارداد استخراج نفت حوزه دریای آمو را با یک شرکت چینی امضا کرد.

به گزارش خبرگزاری شفقنا افغانستان، شهاب الدین دلاور، سرپرست وزارت معادن و پطرولیم گروه طالبان هنگام امضای این قرارداد گفت که میعاد این قرارداد 25 ساله است.

او افزود که شرکت «CPEIC» چین، نفتِ به مساحت چهار هزار و ۵۰۰ مترمربع زمین در ساحات قشقری، زمردسای، بازار کمی، آق‌دریا و انگوت در ولایت‌های سرپل، جوزجان و فاریاب را استخراج خواهد کرد.

به‌گفته‌ سرپرست وزارت معادن و پترولیم گروه طالبان، طبق مفاد این قرارداد، قرار است در سال اول شرکت قراردادی مبلغ ۱۵۰ میلیون دالر سرمایه‌گذاری کند و در سه سال آینده مجموع سرمایه‌گذاری به ۵۴۰ میلیون دالر برسد.

قرار است پروسس مواد نفتی در داخل افغانستان صورت گیرد و پیش بینی شده که در ساحات تعیین شده حدود 87 میلیون بیرل نفت وجود دارد.

سرپرست وزارت معادن و پترولیم طالبان گفته است که با تطبیق پروژه استخراج نفت حوزه دریای آمو، زمینه کاریابی به حدود سه هزار نفر از شهروندان افغانستان نیز فراهم خواهد شد.

هنوز مشخص نیست که رسما چه زمانی این شرکت چینی می‌تواند استخراج نفت از حوزه دریای آمو را آغاز کند.

گروه طالبان پیش از این قرارداد استخراج مس عینک در ولایت لوگر را نیز به یک شرکت چینی سپرده بود و کشور چین برای استخراج معدن حاجیگک بامیان نیز اعلام آمادگی کرده بود.

ایدئولوژی‌های متفاوت

گروه طالبان و دولت چین از نگاه ایدئولوژی و عقاید، نه تنها تفاوت دارند، بلکه کاملا عقاید متضاد دارند؛ طالبان یک گروه تروریستی با برداشت‌های افراطگرایانه دینی است و چین یک دولت کمونیستی.

از سوی دیگر، دولت چین نگاه کاملا متفاوت نسبت به مسلمانان در داخل آن کشور دارد و آنان را به عنوان «دشمن» و حتی «تروریست»، معرفی و سرکوب می‌کند.

مسلمانان اویغور در ایالت سین‌کیانگ چین، سال‌هاست که از سوی دولت چین تنها به دلایل قومی و مذهبی، سرکوب و شکنجه می‌شود.

با وجود چنین رویکردی نسبت به مسلمانان در داخل کشور چین و سرکوب هرنوع گرایش به دین اسلام، قرار گرفتن دولت چین در کنار یک گروه تروریستی و افراطگرا در افغانستان، بیشتر از پیش سئوال برانگیز می‌شود.

چین در بیست سال گذشته رابطه گرمی با گروه طالبان نداشت و تنها بعد از سال 2014 تماس‌هایش را با این گروه با همکاری دولت پاکستان، آغاز کرد.

اما در یک و نیم سال گذشته، چین از نزدیکترین حامیان گروه طالبان در افغانستان بوده است و از جمله کشورهای است که برای به رسمیت شناختن حکومت این گروه در افغانستان، لابی کرده است، هرچند که هنوز خودش نیز نتوانسته است در این زمینه به دلیل ترس از انزوای بین‌المللی، تصمیم بگیرد.

تقارن منافع

با وجود اینکه گروه طالبان و دولت چین هیچ‌گونه تشابه ایدئولوژیک باهم ندارند، پس چگونه در کنار هم قرار گرفته‌اند؟

بدون تردید دلیل اصلی این مسئله بر می‌گردد به منافع مشترک اقتصادی دو طرف و این منافع باعث شده است آنها در کنار هم قرار گیرند.

دولت چین در بیست سال گذشته نقش بسیار اندکی در قراردادهای کلان معادن افغانستان داشت و نمی‌توانست که چنین قراردادهای بزرگ را بدست آورد.

یکی از نمونه‌هایش، قرارداد مس عینک بود که شرکت‌های چینی سالها نتوانست آن را عملی بسازد و دولت پیشین افغانستان تحت فشار آمریکا آن را فسخ کرد.

اکنون اما فرصت بدست آوردن چنین قراردادهای بزرگ در غیاب شرکت‌های آمریکایی و غربی، برای شرکت‌های چینی فراهم شده است و آنها رو آورده‌اند به سرمایه گذاری در بخش معادن افغانستان.

تاکنون دو پروژه بزرگ از سوی گروه طالبان به شرکت‌های چینی واگذار شده است، استخراج معدن مس عینک و نفت حوزه دریای آمو.

در واقع اگر گروه طالبان بر افغانستان حاکم نمی‌شدند، چین هیچ‌گاه به این راحتی نمی‌توانست این دو پروژه بزرگ را بدست آورد.

حالا چین با حمایت سیاسی از یک گروه تروریستی، به منافع اقتصادی مورد نظرش در افغانستان رسیده است و از سوی دیگر با استفاده از قدرت نظامی این گروه، می‌خواهد از عدم نفوذ گروه‌های تروریستی به مرزهایش اطمینان پیدا کند.

چین اکنون بازیگر اصلی میدان خالی اقتصاد افغانستان است و طمع سیری ناپذیری به دست‌یابی بر منابع سرشار معدنی افغانستان دارد.

طالبان بدون توجه به منافع دراز مدت افغانستان و بدون نگاه استراتژیک به استخراج معادن که سرمایه ملی افغانستان است، به صورت غیرقانونی این سرمایه ملی را به کام دولت چین می‌ریزد تا چند روزی حمایت سیاسی بدست آورد.