شفقنا افغانستان – اتحادیه ملی خبرنگاران افغانستان اعلام کرده که از زمان تسلط گروه طالبان در افغانستان در آگست 2021 میلادی، 387 رسانه در این کشور فعالیت خود را متوقف کرده است.
به گزارش خبرگزاری شفقنا افغانستان، بر اساس آماری که این اتحادیه ارائه کرده است، پیش از سقوط حکومت افغانستان به دست گروه طالبان، دست کم 579 رسانه در این کشور فعال بودند.
این نهاد افزوده، اما در آخر سال 2022 میلادی، شمار رسانههای فعال در افغانستان به 192 رسانه کاهش یافته است.
بر اساس گزارش اتحادیه ملی خبرنگاران افغانستان، پس از تسلط گروه طالبان بر این کشور، 70 درصد از خبرنگاران مرد شغل خود را از دست دادهاند و کار خبرنگاری را رها کردهاند و 30 درصد از خبرنگاران زن.
پیش از این نیز گزارشهای متعدد از توقف پیهم فعالیت رسانهها در ولایتهای مختلف افغانستان نشر شده بود.
اکثر این رسانهها به دلیل مشکلات اقتصادی و محدودیتهای که گروه طالبان بر کار و فعالیت آنها وضع کردهاند، قادر به ادامه فعالیت نیستند.
اکنون در اکثر ولایتهای افغانستان تعداد معدودی از رسانه فعال باقی مانده است و اکثر رسانههای ولایتی، مجبور شدهاند که فعالیت خود را متوقف کنند.
محدودیتهای طالبان بر رسانهها
یکی از عوامل توقف فعالیت رسانهها در افغانستان، محدودیت های است که این گروه بر فعالیت رسانهها در این کشور وضع کردهاند.
جنگجویان این گروه در اولین روزهای تسلط آنها بر افغانستان بر شماری از رسانهها هجوم بردند، کارمندان و مسئولان این رسانهها را تهدید کردند و شماری از آنها را برای مدتی بازداشت کردند.
در گام دوم، این گروه نشر بسیاری از برنامههای فرهنگی و تفریحی را در رسانههای تصویری ممنوع کردند و پخش برنامههای رسانههای چون بی بی سی و صدای آمریکا از رسانههای داخلی را نیز منع قرار داند.
گام دیگر این گروه برای محدودیت رسانههای افغانستان، فشار حداکثری بر خبرنگاران زن بود و آنها را مجبور کرد که هنگام اجرای برنامه، لباس سیاه بلند بپوشند و برای اینکه صورت شان دیده نشود، ماسک سیاه بزنند.
پس از آن، استخبارات این گروه بارها مدیران رسانههای فعال در داخل کشور را احضار کردند و به آنها دستور دادند که باید مطابق دستورات این گروه فعالیت کنند.
در آخرین مرحله، در روزهای گذشته این گروه پرونده شماری از رسانههایی را که از بیرون افغانستان فعالیت میکنند به دادگاه عالی خود فرستاده است که برای مسئولان و خبرنگاران آنها حکم غیابی صادر شود. گروه طالبان این رسانهها را به فعالیت علیه «امارت اسلامی» متهم میکنند.
این محدودیتها در کنار بحران اقتصادی شدید، باعث شد که رسانههای افغانستان یکی یکی فعالیت خود را متوقف کنند.
شکنجه و بازداشت خبرنگاران
سیاست سرکوب گروه طالبان علیه خبرنگاران، عامل دیگر سقوط رسانههای این کشور به شمار میرود؛ سیاستی که باعث شد بسیاری از خبرنگاران افغانستان را ترک کنند.
بر اساس این سیاست، آنها خبرنگارانی را که از اعتراضات خیابانی علیه این گروه گزارش تهیه میکردند، بازداشت و به شدت شکنجه کردند.
علاوه بر این، این گروه بسیاری از خبرنگاران را به دلیل انتقاد از آنها در فضای مجازی یا پوشش برنامههای خبری انتقادی، بازداشت کردند و آنها از چند ماه تا بیش از یک سال به زندان محکوم شدند.
این گروه همچنین ورود شماری از خبرنگاران خارجی را به افغانستان ممنوع کردند و در شماری موارد خبرنگاران رسانههای بین المللی را نیز بازداشت، شکنجه و تهدید کردند.
سیاست سرکوب و خشونت بیرویه گروه طالبان باعث شد که بسیاری از خبرنگاران افغانستان از کشور خارج شوند، شمار زیادی نیز دست از کار خبرنگاری بکشند و شمار معدود زیر فشار سانسور شدید مجبور به ادامه کار هستند.
محدودیتهای گروه طالبان بر رسانهها و خشونت آنها علیه خبرنگاران، در کنار لغو تمام قوانین مربوط به دسترسی آزاد به اطلاعات و تأمین کننده حق آزادی بیان و آزادی رسانهها، باعث شد که خبرنگاری آزاد در افغانستان از بین برود و رسانههای آزاد این کشور سقوط کند.
شماری از رسانههایی که اکنون در داخل افغانستان فعالیت علنی دارند، همگام با سیاستهای گروه طالبان و زیر کنترل شدید این گروه فعالیت میکنند.
فعالیت این رسانهها نه تنها نشان آزادی بیان و آزادی رسانهها در افغانستان نیست، بلکه مقایسه نحوه فعالیت و برنامههای آنها، نشانگر شدت سرکوب و سانسور گروه طالبان علیه رسانهها است.
افغانستان پیش از سقوط به دست گروه طالبان، از جمله کشورهای بود که به آزادی رسانهها و آزادی بیان افتخار میکرد و همواره در این مورد دارای رتبه بود.
اما اکنون این کشور بار دیگر در حال تبدیل شدن به کشوری بدون صدا و تصویر است و تنها صدای که از آن به جهان مخابره میشود؛ افراطیت و خشونت است.
