شفقنا افغانستان – گروه طالبان از زمان تسلط بر افغانستان، فشارهای سیاسی و نظامی را بر شیعیان در این کشور افزایش داده اند و در موارد مختلف در تلاش وضع محدودیت بر آزادی های سیاسی، مدنی و مذهبی آنها بوده است.
به گزارش خبرگزاری شفقنا افغانستان، در تازه ترین مورد مسئولان دادگاه استیناف و شماری از مقامات محلی گروه طالبان در ولایت بلخ در شمال افغانستان، از عالمان دینی شیعه خواسته اند که عید سعید فطر را مطابق اعلام دادگاه عالی طالبان تجلیل کنند.
بر اساس گزارش منابع محلی، دادگاه استیناف گروه طالبان روز شنبه هفته جاری شماری از عالمان دینی اهل تشیع در ولایت بلخ را «احضار» کرده اند و از آنها خواسته اند که پس از اعلام دادگاه عالی این گروه، شیعیان نیز همراه اهل تسنن، عید سعید فطر را تجلیل کنند.
شیعیان افغانستان پیش از این عید سعید فطر را بر اساس اعلام مراجع تقلید شیعیان جهان و همزمان با سایر شیعیان در کشورهای مختلف جهان، تجلیل می کردند و حکومت در امور مذهبی آنها مداخله نداشت. در شماری موارد و بر اساس اعلام مراجع تقلید، شیعیان یک روز پس از اهل تسنن عید سعید فطر را تجلیل می کردند.
تحمیل دیدگاه مذهبی طالبان بر شیعیان
دستور طالبان منبی بر اینکه شیعیان در ولایت بلخ باید عید سیعید فطر را بر اساس اعلام دادگاه عالی گروه طالبان تجلیل کنند، واکنش های گسترده شهروندان افغانستان را در پی داشته است.
بسیاری از شهروندان افغانستان، این دستور را به معنی «تحمیل» دیدگاه مذهبی طالبان بر شیعیان دانسته اند و آن را محکوم کرده اند.
حسن فهیمی، یکی از شهروندان افغانستان در فیسیبوک نوشته است که «این کار به معنای تحمیل مذهب حنفی طالبانی بر شیعیان است که کار نا ممکن و محال است.»
او افزوده که اگر کسی ماه شوال را ببیند و به یقین برسد که ماه نو شده است، حتما عید می کند و نیاز به دستور طالبان ندارد، اما اگر مردم به یقین نرسد «با نوک تفنگ و زور طالبان» نه افطار می کنند و نه عید می گیرند.
لطیف عرفانی، یک شهروند دیگر افغانستان نوشته است که «پیروان مذاهب در اجرای اعمال و فریضه ها باید آزاد باشد. تحمیل عقیده خود بر دیگران و یا خود را حق به جانب دانستن نشانه جهل و دگم اندیشی است.»
شماری دیگر از شهروندان افغانستان نوشته اند که اگر دادگاه عالی طالبان «مستقل» بود و «مستقلانه» عمل می کرد، مردم از دستورات این دیدگاه پیروی می کردند، اما وقتی که این دادگاه مستقل نیست و خود از «عربستان و پاکستان» دستور می گیرد، مردم نیز به دستورات آن توجهی نخواهند کرد و هرکس مطابق عقیده و باور خود، عمل خواهد کرد.
تازه ترین محدودیت ها علیه آزادی مذهبی شیعیان
دستور دادگاه استیناف گروه طالبان چند روز پس از آن صادر شده است که وزارت تحصیلات عالی گروه طالبان، شامل ساختن فقه جعفری در نصاب آموزشی دانشگاه های افغانستان را رد کرد.
این دو مورد، از جمله تازه ترین محدودیت های گروه طالبان بر آزادی مذهبی شیعیان افغانستان است.
اما پیش از آن، این گروه دستورات متعددی را وضع کرده اند که آزادی مذهبی شیعیان را محدود و یا از بین برده است؛ از جمله در دهه محرم، آنها محدودیت شدید بر انجام مراسم عزاداری شیعیان وضع کردند.
این گروه همچنین قانون احوال شخصیه شیعیان افغانستان را در سال 1388 خورشیدی از پارلمان تصویب و توسط رئیس جمهور وقت این کشور توشیح و در جریده رسمی منتشر شده بود، لغو کرده اند و در دادگاه ها در موارد مربوط به احوال شخصیه اهل تشیع، بر اساس دستورات فقه حنفی، حکم می کنند.
رد درخواست تدریس فقه جعفری در دانشگاه بامیان و مؤسسه تحصیلات عالی دایکندی، دو ولایتی که عمدتا ساکنان آن شیعه هستند، واکنش های گسترده را در پی داشته است و شورای علمای شیعه افغانستان از آن «اظهار تأسف» کرده و خواستار تجدید نظر شده است.
سرور دانش، معاون پیشین ریاست جمهوری افغانستان نیز اسناد مربوط به تأسیس دیپارتمنت فقه جعفری در دانشگاه بامیان و مؤسسه تحصیلات عالی دایکندی را منتشر کرده و نوشته است که این دیپارتمنت ها، بر اساس دستور قانون اساسی و مطابق مواد قانون شخصیه اهل تشیع و با موافقت رئیس جمهور وقت این کشور، ایجاد شده بود.
بر اساس گزارش نهادهای بین المللی، گروه طالبان از زمان تسلط بر افغانستان اقدامات گسترده ای را انجام داده اند که آزادی مذهبی شهروندان این کشور را محدود کرده است.
محدودیت های گروه طالبان علیه آزادی مذهبی شیعیان، نگرانی ها از افزایش تنش های مذهبی و از بین رفتن وحدت پیروان مذاهب در افغانستان را افزایش داده است.
