شفقنا افغانستان – عبدالرشید دوستم، رهبر حزب جنبش ملی، در واکنش به اعلام موجودیت «مجمع فدرالخواهان افغانستان» گفت احمدشاه مسعود و عبدالعلی مزاری طرفدار نظام فدرالی بودند.
او گفت پایان دادن به کشمکشها و مشکلات افغانستان با برقراری نظام غیرمتمرکز امکانپذیر است.
به گزارش خبرگزاری شفقنا افغانستان؛ رهبر حزب جنبش ملی افغانستان روز یکشنبه (١٥ دلو) با حمایت از تشکیل «مجمع فدرالخواهان افغانستان» گفت فدرالیسم در افغانستان طوری تبلیغ شده که از آن به معنای «تجزیهطلبی» تفسیر میشود.
شهید عبدالعلی مزاری، رهبر پیشین حزب وحدت اسلامی در دهه شصت و هفتاد خورشیدی حمایت خود از نظام فدرالی را به صورت رسمی اعلام کرد، ولی احمدشاه مسعود، وزیر دفاع حکومت مجاهدین، دستکم در اظهارنظرهای علنی خود از چنین نظامی حمایت نکرد.
عبدالرشید دوستم مشخص نکرده که احمدشاه مسعود در کجا و در چه موردی درباره حمایت خودش از نظام فدرالی سخن گفته بوده است.
«مجمع فدرالخواهان افغانستان» روز شنبه، چهاردهم دلو، با مشارکت شماری از سیاستمداران و نمایندگان پیشین پارلمان افغانستان اعلام موجودیت کرد.
همچنین عطامحمد نور، رهبر شاخهای از حزب «جمعیت اسلامی افغانستان» در واکنش به اعلام موجودیت «مجمع فدرالخواهان افغانستان» میگوید که نظام فدرالی نمونهای از یک نظام غیرمتمرکز و مورد تأیید این حزب است.
آقای نور امروز (یکشنبه، ۱۵ دلو) با نشر اعلامیهای در ایکس از اعلام موجودیت این جریان سیاسی استقبال کرده است.
او گفته است: «جمعیت اسلامی افغانستان درحالیکه به تغییر نظام ریاستی متمرکز به غیرمتمرکز باور عمیق دارد و پیرو این سیاست است، مدل نظام غیرمتمرکز فدرالی را نیز نوعی نظامی میداند که در بسا کشورهای جهان کاربرد دارد و مؤثر واقع شده است.»
آقای نور افزوده است: «نظام فدرالی که نمونهای از نظام غیرمتمرکز حساب میشود نیز مورد تأیید ما است و کارایی آن در کشورهای مختلف جهان ثابت شده است.»
این رهبر جهادی پیشین گفته است که سرزمین ما پس از پیروزی «مقاومت نخست» شانس آن را داشت که نظام مردمسالار داشته باشد، اما در انتخاب نوع نظام دچار اشتباه شدیم.
او گفته است که وضعیت امروز ناشی از این اشتباه و انتخاب «نظام متمرکز ریاستی» است که در آن «تمامی صلاحیتها در دست یک فرد قرار گرفت و خودکامگی، انحصار قدرت و بهکارگیری آن مطابق میل فرد حاکم را فراهم آورد.»
محمد محقق: نظام فدرال گمشدهی تاریخی مردم افغانستان است
حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان به رهبری محمد محقق در واکنش به اعلام موجودیت «مجمع فدرالخواهان افغانستان» گفته است که «نظام انسانی فدرال یکی از گمشدههای تاریخی مردم افغانستان به حساب میآید».
این حزب گفته است که افغانستان به دلایل تکثر قومی، زبانی، مذهبی و شرایط جغرافیایی برای فدرالیشدن بستر مناسب است.
در اعلامیهی حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان آمده است که سهدهه پیش از امروز، عبدالعلی مزاری، رهبر سابق حزب وحدت پیشنهاد ایجاد نظام فدرال را مطرح کرده بود، اما در ذهنیت «استبدادی حاکم تجزیهطلبی تفسیر و تلقی شد».
حزب وحدت مردم افغانستان از «مجمع فدرالخواهان افغانستان» حمایت کرده و افزوده است که نظام فدرالی به حق مردم نزدیکتر از هر نظامی دیگر است.
این مجمع دیروز در یک نشست مجازی اعلام موجودیت کرد. سرور دانش، معاون پیشین ریاستجمهوری و عبدالطیف پدرام، رهبر حزب کنگره ملی افغانستان از مؤسسان مجمع یادشده هستند.
آقای دانش گفته است که ایجاد این مجمع تلاشی در راستای انسجام تمام فدرالخواهان افغانستان است. دانش گفت: «[نظام] فدرال در افغانستان به ضرر هیچ قوم و منطقه نیست و به نفع همگی و برای تأمین عدالت است.»
پدرام هم گفت که نظام فدرالی علاوه بر حل منازعهی سیاسی، به هژمونی قومی در افغانستان نیز پایان میدهد.
این اقدام در میان چهرههای سیاسی و احزاب سیاسی واکنشهای گوناگونی برانگیخته است. تاکنون بیشتر رهبران حکومت پیشین مخالف طالبان از تاسیس مجمع فدرالخواهان افغانستان استقبال کردهاند.
طالبان پیش از این با نظام فدرالی مخالف کرده و آن را زمینهساز تجزیه افغانستان دانسته است. شماری دیگر از رهبران سیاسی از جمله حامد کرزی و اشرف غنی، رئیسان جمهور پیشین و حزب اسلامی با این نوع نظام مخالفت کردهاند.
