شفقنا افغانستان – تحولات روزهای اخیر سوریه و سقوط حکومت بشار اسد با استقبال گسترده طالبان و هواداران این گروه مواجه شده است؛ استقبالی که با توجه به رفاقت ایدئولوژیک طالبان با جریانهای افراطگرا، دور از انتظار نبود.
به گزارش خبرگزاری شفقنا افغانستان، وزارت خارجه طالبان با نشر یک اعلامیهی رسمی، بشار اسد را «عامل اصلی جنگ و بیثباتی» دانسته و سقوط حکومت او را به هیأت تحریر شام و مردم سوریه «تبریک» گفته است.
وزارت خارجه طالبان همچنین ابراز امیدواری کرده است که روند انتقال قدرت در سوریه «بهگونهای انجام شود که با آرمانهای مردم سوریه هماهنگ باشد و مسیر را برای تأسیس یک دولت اسلامی مستقل و خدمتمحور که بر آشتی ملی تأکید دارد، از تفرقه و انتقامجویی پرهیز میکند و سیاست عفو عمومی را برای تقویت وحدت میان همهی سوریها اتخاذ مینماید، هموار کند».
این وزارت خواستار اتخاذ سیاست خارجی سازنده در سوریه شده است تا به آن کشور اجازه دهد که بدون دخالتهای خارجی و رقابتهای منفی به پیش رود و شرایط مساعدی را برای بازگشت ایمن میلیونها شهروند آوارهی آن کشور فراهم کند.
وزارت خارجهی طالبان از بازیگران خارجی درگیر در سوریه نیز خواسته است که «سیاستهای تعامل و همکاری سازنده را اتخاذ کنند تا سوریه بتواند در مسیر وحدت، امنیت و ثبات حرکت کند»
مقامهای سابق طالبان نیز در شبکههای اجتماعی از سقوط حکومت بشار اسد استقبال کردهاند و آن را به معنی «آزادی سوریه» تعبیر کردهاند.
«جشن در خیابان و توزیع شیرینی»
علاوه بر استقبال رسمی طالبان، هواداران و نیروهای این گروه در ولایتهای مختلف افغانستان نیز از سقوط حکومت بشار اسد استقبال گسترده کردند.
پس از سقوط حکومت بشار اسد و ورود شورشیان به رهبری هیأت تحریر شام به شهر دمشق، پایتخت سوریه، هواداران طالبان در ولایت خوست به خیابان آمدند و جشن و پایکوبی راه انداختند.
نیروهای این گروه در ولایتهای کابل، هرات، غور و پنجشیر نیز در خیابانها به مردم شیرینی توزیع کردند و گفتند که این شیرینی برای «آزادی سوریه» است.
در طول جنگ یازده روزه در سوریه که از حلب شروع، نیز طالبان در شبکههای اجتماعی به صورت گسترده حمایت خود را گروه هیأت تحریر شام و سایر گروههای متحد آن نشان دادند.
»لشکر سایبری» طالبان که عمدتاً نیروهای استخباراتی این گروه هستند، به صورت هدفمند در تلاش بودند که پیشروی شورشیان را توجیه بکنند و رهبران گروههای شورشی را قهرمان جلوه دهند.
این تلاشها بر ساکنان شماری از مناطق افغانستان تأثیرگذاشت تا جایی که جمعیت زیادی از مردم خواست در شرق افغانستان به خیابان ریختند و جشن برگزار کردند.
«چرا طالبان خوشحال شدند؟»
استقبال طالبان از سقوط حکومت بشار اسد به دست هیأت تحریر شام و گروههای شورشی متحدش، ریشه در مسائل ایدئولوژیک و مذهبی دارد.
طالبان پیوند ایدئولوژیک عمیق با گروههای مختلف تروریستی و افراطگرا از جمله القاعده دارد و این پیوند نزدیک را بارها سازمان ملل متحد و سایر نهادهای بینالمللی در گزارشها و بررسی خود تأیید کردهاند.
بر این اساس، این گروه پیروزی هیأت تحریر شام، شاخهی سابق القاعده، در سوریه، نوعی پیروزی ایدئولوژیک برای خود میپندارند و بههمین دلیل از آن خوشحال هستند.
انگیزه دیگر استقبال طالبان از سقوط حکومت بشار اسد، مسائل مذهبی است؛ چنانچه این موضوع در سیاستهای طالبان در بیش از سه سال اخیر در افغانستان برجسته بوده است.
هیأت تحریر شام و گروههای متحد آن از نگاه مذهبی سنی و حنفی هستند، در حالیکه بشار اسد علوی بود و بسیاری از مقامها و هواداران طالبان علوی بودن او را معادل شیعه بودن میپندارند.
از این لحاظ، ابعاد و انگیزههای مذهبی نیز در استقبال طالبان و هواداران این گروه از حکومت بشار اسد دخیل بود.
اما عامهی مردم افغانستان و بسیاری از گروهها و جریانهای سیاسی این کشور فکر میکنند، همانگونه که تسلط طالبان باعث بحران گسترده در افغانستان شد و پیامدهای برای منطقه و جهان داشته است، تسلط شورشیان با سابقه اعمال تروریستی بر سوریه نیز میتواند پیامدهای ویرانگری برای آن کشور و منطقه داشته باشد.
کارشناسان سیاسی افغانستان به این باور هستند که با تسلط گروههای افراطگرا و شورشی بر کشورها که در همکاری با استخبارات کشورهای دور و نزدیک صورت میگیرد، میتواند منجر به گسترش افراطگرایی، خشونتهای فرقهای و ظهور گروهها و جریان جدید افراطگرا و نزاعها و خشونتهای داخلی در کشورها و امنیت و ثبات منطقه را تهدید کند.
به باور کارشناسان، قدرت در کشورها باید از طریق روندهای مردم محور انتقال یابد و در غیر اینصورت باعث نارضایتیهای عمیق و دوامدار میشود و منجر به ثبات، امنیت و توسعه یک کشور نخواهد شد.
